Yupaychanapaq yanapakuykuna
Yupaychanapaq Bosquejo 1
Yapa Qelqakuna
Salmo 22; Isaias 52:13—53:12; Hebreos 10:16–25
Viernes Santoqa litúrgico watapi aswan tutayaq p’unchaymi, manan saltanachu. ¿Imaynatataq mosoq kawsayta raymichawaq mana ñawpaqta wañuyta rikuspa, cruzmanta askha tapukuykunata t’aqwirispa? Enfasismi kanan Jesus discipuloq ñanninta rikuchiwasqanchis, hinaspa qhawarinanchis chay viajepi participaspa Jesuswan purinanchispaq icha karumanta qhawananchispaqchu. Chhaynata piensayqa cristianokunaq discipulon kaypa sonqonpin tupan. Qelqaq llasayninqa participantekunawan llasa tiyachun. Qelqa leesqakuna, takikuna, maypi kasqanpas kikinmanta rimachun.
Yupaychanapaq Ajuste
Ajuste simpleta ruway, enfoque cruz hina. Hatun cruzniyuq kaspaqa, ñawpaqninpi, chawpinpi ima churay maypichus participantekuna tiyanqaku chay qayllapi. Chaypa sikinpi suficiente velakunata churay chaynapi sapa participantepaq huklla kananpaq. Huch’uy cruzniyuq kaspaqa, huk mesa patapi churay, mesata qataspa llañu pañuelowan. Mesa patapi cruzpa muyuriqninpi velakunata churay. Iskayninpipas, cruzta yana telawan qataykusun. Runakuna velakunata wañuchinankupaq wichariptinku ofrendankuta churanankupaq canastata quy. K’anchaykunata pisillata hap’iy, ichaqa k’anchariq hina, chaypi kaqkuna rikunankupaq, leenankupaqpas.
Ñawpaq rimay
Allinlla chayaykamuy
Yupaychanapaq waqyakuy
Isaias 53:1–3
Kicharina Himno
“Jesusmi kay sapallan wayq’opi purirqan” CCS 452
O “Ima Admirakuypaq Munakuytaq Kay” CCS 454
UTAQ “Crusta Maravillosa Encuesta ruwaqtiy” mana CCS 457 nisqa tukukuy opcional nisqawan
Cruzman asuykunapaq mañakuy
Kutichiy
Momento de Confesión, Kutichiq Ñawinchay
Pedro hinam Jesusta negarqanchik
Umalliq: Jesusta hap’isqanku qhepamanmi Pedroqa yupaychana wasi punkukuna ukhupi sayasharqan. Huk warmin payta tapurqan: “¿Manachu qanpas kay runaq discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa.
Llapallan: Pedroqa niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.
Umalliq: Qhepamanmi Pedroqa kamachikunawan policiakunawan kuska nina muyuriqpi sayasharqan q’oñikuspa. Paykunataq tapurqanku: “¿Manachu qanpas discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa.
Llapallan: Pedroqa niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.
Umalliq: Uma sacerdotepa esclavonmi Pedrota tapurqa: “¿Manachu huertapi paywan kuska rikurqayki?”, nispa.
Tukuy: Yapamanta Pedroqa negasqa, chay ratotaq gallo waqaykusqa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.
—Juan 18:1—19:42 textomanta hurqusqa
Hawka kawsaypaq mañakuy takisqa
thak kay vela rawrachiy
“Kyrie Eleison” nisqa CCS 184 nisqapi
Otaq “Sonqoyta llamp’uyachiy” iskay kutita takiy CCS 187
Qelqata Ñawinchay: Juan 19:1–7
Himno
“Qhawariychis Kay Runata, Diosmanta Naceq” CCS 26
O “Ñawpa pachamanta, maypimanta runa” CCS 30
Qelqata Ñawinchay
Juan 19:13–16a
Himno
“Rechazasqa hinaspa Despreciasqa” CCS 462
O “O Sagrado Uma, Kunanqa K’irisqa” CCS 463
Qelqata Ñawinchay
Juan 19:16b–30
Himno
“Llantukuna tutaman largoyapun” estrofa 8 CCS 470
O “Rechazado y despreciado” estrofa 1 CCS 462
Momento de Reflexión nisqa
Viernes Santo tapuwasqanchismi: ¿Munasqachu kashanchis cruzman Jesusta qatikunanchispaq?
Participantes kay tapuyta sapallankumanta qhawarichiy, Jesuspa chakatasqa kasqan ratopi tiyay. CCS 470 utaq CCS 462 nisqamanta takikunaqa qhipamanmi hinalla kanman. Ama manchakuychu kay rato aswan unayta qhepachiyta, manataqmi allinchu kanman. Sichus participantekuna munanku chayqa, cruzman wichaspa huk vela phukuchiy, Jesusta qatikuyta munasqankumanta huk rikch’anachiy hina. Tutayaqmi chay churaypa efectonta yapanqa. Invitay, chaypi kaqkunata, velakunata wañuchinankupaq wichariptinku, qusqa canastapi ofrendankuta churanankupaq.
Himno
“Jesusta qatikunaypaqmi tantearuni” CCS 499
Chay huñunakuypi kaqkunata kallpanchana, mana paykunapa rimayninkupichu takinankupaq.
O “Ima Admirakuypaq Munakuytaq Kay” CCS 454
Kachaspa
Ñawinchay “Admirakuypaq Cruzta encuestaqtiy”, CCS 457 nisqapaq munasqa tukukuypa textonta.
Cruzta Upallalla saqiy
Invitay chaypi kaqkunata qhepakunankupaq yuyaymananankupaq, chaymantataq listoña kashaqtinku yupaychay wasimanta lloqsinankupaq. Kay serviciopiqa manan kanchu wisq’akuy nitaq allichay yuyaypas; chaymi hamunqa Semana Santapi. Kay Viernes Santo ratopi atisqaykiman hina samay.
Yupaychanapaq Bosquejo 2
Yapa Qelqakuna
Salmo 22; Isaias 52:13—53:12; Hebreos 10:16-25 textopi
Ruwana
Arreglay huk sanu yupaychay churayta resaltasqa huk cruzwan drapeado huk morado telawan, pusaq k’ancharisqa velakunawan – huk hatun, yuraq Cristo vela 7 huk cónicoswan, hinallataq verde. Qhipaman serviciopiqa chay morado telataqa chayman rikchakuq yana telawanmi tikranqaku hinaspam llimpikunatapas wañuchinqaku. Huk k’anchaykunatapas tukuy serviciopin pisiyachina.
Ñawpaq rimay
Allin hamuy hinaspa Cuaresmamanta Declaración
Cuaresmaqa preparakunapaq tiempon. Cristoq chakatasqa kayninman, kawsarimpuyninman ima purisqanchis pacha. Diosman tukuy sonqowan purinanchispaq tiempo, karunchakusqanchismanta, distraesqanchismantawan t’aqakusqanchismanta. Cuaresmaqa, Diospa rimanakuyninkunaman radical generosidadwan espiritual disciplinawan kutichinanchispaq waqyasqa kasqanchismi, maskhasqanchisman asuykunanchispaq.
Yupaychanapaq invitacion: Salmo 22: 1-4
Santa Semana Himno
“Admirakuypaq Cruzta Encuesta ruwaqtiy” CCS 457
O “Jesusmi kay sapallan wayq’opi purirqan” CCS 452
O “Tis Chawpi Tuta, hinaspa Olivepa Cejanpi” CCS 456
Qallariy Mañakuy
Qallariy mañakuyta qatispa huknin vela wañuchiy.
Takisqa Kutichiy
“Pusaqway, Señor” iskay kutita takiy CCS 450
Hawka Kaypaq Mañakuy
Hawka kay vela rawrachiy. Kayqa sapaqchasqa hinaspa t’aqasqa kanan qanchis Cuaresma velakunamanta, Cristo velamantawan.
Mañakuy
Kamaq, .
Kay hatun p’unchaypin hoqarinchis yuyaymanaypaq mañakuyninchista. P’akisqa kasqanchispin willanchis kay tutayaq p’unchaypipas, Viernes Santoqa rikuchinmi kay Pachapi mana imapas sut’inchayta nitaq chinkachiyta atiq munakuyta: ch’uyanchawaqninchis, saminchawaqninchis, desafiawaqninchis munakuy, p’akisqa sacrificasqa Cristoq wiñaypaq munakuynin, mana ganay atiy munakuyta ichaqa huch’uyyaykukuspa chaskisqa. Jesusqa khuyapayakuyta, pampachayta ima waqyakurqan. Chay pampachaq munakuyqa ukhunchispin tiyan, chay pampachaq atiytaqmi kacharichiwanchis huchachayta, muchuchiy munasqanchismanta.
Señor, gracias niyku mana imamanta hark’asqa munakuwasqaykikumanta. Pampachaypa, mana kikillanpaq munaq kunkayki kanaykipaq kallpachakusqaykuwan kay. Riy ñoqaykuwan huk p’unchaypi, chay p’unchayqa kanmanmi llakikuypaq mana suyakuyniyoq kay, hinaspan pusawasunman confianzaman Jesuspa cicatrizninkuna kunanqa ñoqanchispaq promesaman tukupun Jesuspa atipaynintapas rakinakunaykupaq. Jesuspa sutinpi, paymi waqyawanchis khuyapayakuyninpa, thak kayninpa instrumentonkuna kananchispaq, Amén.
—Judith Spillman sutiyuq warmim
Ñawinchay
“Llantukuna tutaman largoyapun” estrofa 1manta 4kama CCS 470
Qelqata Ñawinchay: Juan 18:2-10
Huknin velata wañuchiy.
Takisqa Reflexión
“Jesus, Jesus, Wiñay qayllaykupi” takiyku refrenolla CCS 254
Ñawinchay
“Llantukuna tutaman largoyapun” s tanzas 5manta 7kama CCS 470
Qelqata Ñawinchay: Juan 18:12-27
Huknin velata wañuchiy.
Takisqa Reflexión
“Jesus, Jesus, Wiñay qayllaykupi” s ing the refrain only CCS 254
Qelqata Ñawinchay: Juan 18:33-37
Huknin velata wañuchiy.
Takisqa Reflexión
“Jesus, Jesus, Wiñay qayllaykupi” s ing the refrain only CCS 254
Homilia nisqa
Juan 18:1—19:42 textomanta hurqusqa
Chay morado p’achata hurquspa yana pañuelowan churay. Huknin velata wañuchiy.
Himno de Clausura
“Ima admirakuypaq munakuymi kay” estrofa 1 y 2 CCS 454
Otaq “¿Imaraykun Dios saqerpariwarqa?”, nispa. CCS 460 nisqapi
O “Chaypichu karqanki” s tanzas 1manta 4kama CCS 458
Qelqata Ñawinchay: Juan 19:30
Huknin velata wañuchiy.
Takisqa Mañakuy
“Jesus, Yuyariway” s ing kimsa kutita CCS 459
Cristo vela wañuchiy.
“Llantunkuna tutaman largoyapun” nisqa librota leey
8 kaq estrofa CCS 470
Chay tantanakuypi kaqkunata minkakun upallalla lluqsinankupaq. Wakin llamp’u k’anchaykunatan necesitakun mana imamanta manchakuspa.
Yupaychanapaq Bosquejo 3
Yapa Qelqakuna
Salmo 22; Isaias 52:13—53:12; Hebreos 10:16–25
Ñawpaq rimay
Kicharina Himno
“Jesus, Yuyariway” nisqa takikuna acapella nisqapi kinsa tawa kutita CCS 459 nisqapi
O “Diosníy, ¿hayk’aqkamataq?”, nispa. CCS 455 nisqapi
Yupaychanapaq Invitacion
Kunan tuta, Cristowan kuska cruzman purinchis, yuyaymananchistaqmi discipulo kaypa chaninpi, kikin kawsayninchispi, llaqtanchiskunapipas. Yachanchisña chay willakuy kawsarimpuypi tukusqanmanta chaypas, invitawanchismi ama usqhaylla allichananchispaq. Viernes Santo p’unchaypin huñunakunchis noqanchispi, kay pachanchispi ñak’ariykunawan kuska kananchispaq, yuyarinanchispaq mosoq kawsayqa sacrificio munakuywanmi hamun, hinallataq saqenanchispaq ch’uyata maskhananchispaq aswan tutayaq tutakunapipas.
Viernes Santoqa chaskikunmi hatun espectro runa kayninchista, tarikusqanchisman hina, sasachakuy pachakunapi, mayninpi allin kasqanchispi, mayninpitaq aswan mana allin kasqanchispi. Gracias qoyku tukuy condicionkunapi hap’iwaqninchis graciamanta. Kunan tuta kay puriyta ruwashaqtiyku, qhawariy maypi tarikunki kay willakuypi hinallataq Diospa qanpaq rikhurimuq invitacionninta.
Qelqata Ñawinchay: Juan 18:3–11
Runakunapa Mañakuyninkuna
Ñawinchaq 1: Wakin kutipiqa, Dios, Judas kanchik. Munapayaypi otaq manchakuypi, akllakunchis kikin hunt’akuyta, discipulo kay ukhu waqyakuymantaqa. Pachak imaymanamantan rechazaykiku, traicionaykiku ima, askha kutipiqa mana reparasqallan. Mayninpiqa aswan allinpaq qhawarisqanchismi hukkunaq ñak’ariyninman apawanchis. Rikcharichiwayku, Dios, hinaspa pampachaykuwayku complacenciaykuta.
Ñawinchaq 2: Wakin kutipiqa, Dios, Pedro kanchik. Mana chanin ruwaykunamanta phiñasqa k’amiyku mana khuyapayakuy invitacionniykipi yuyaymanaspa. Manchakuypipas otaq phiñasqapipas, sapa kutinmi ruwayman otaq rimaspa maqanakuyman purinchis, chay hina usqhaylla qonqaspa awqanchiskunata munakunaykipaq waqyasqaykita. Valorta qowayku espadaykuta vainaykuman kutichinaykupaq, hinaspa mana maqanakuyniyoq munakuymanta atiyniyoq ejemploykita abrazanaykupaq.
Iskaynin Ñawinchaq: Amén.
Kutichiy taki
“Sonqoyta llamp’uyachiy” CCS 187
“Señor, Uyariy mañakuyniyta” CCS 192
Qelqata Ñawinchay: Juan 18:33–36, 19:2–6
Runakunapa Mañakuyninkuna
Ñawinchaq 1: Wakin kutipiqa, Dios, Pilato kanchis, yuyaykuspa imaynatapas ñak’ariymanta, mana chanin kaymanta karunchakusunman hukman llasa q’epita churaspa. Facilmi dedota señalay, sistemata huchachay, manataqmi partenchismanta responsabilidadta hap’iy. Pampachaykuy mana valorniyoq kasqanchista Pilatoq kawsayninpi momentokunapi, maypachachus akllanchis imapas ñanninta purinanta saqeyta, mana manchakuspa sayananchismantaqa, chay atiyniyoq runakunaq contranpi.
Ñawinchaq 2: Wakin kutipiqa, Dios, ñuqanchikqa achka runakunam kanchik. Anchatan manchakusunman imakunachus cambiawananchispaq amenazawasunman chayta. Rantayku hinaspa takiyku hinaspa muyuriqniykupi kaq yuyayniyuq runakunapa yanqa consuelonta sienteyku. Ancha tentacionmi kanman chaqrukuyqa, chay ratokunapim allin kaqmantaqa runakunapa munasqan kaqta akllarqanchik, chaymi mañakunchik khuyapayakuyta hinaspa pampachayta.
Iskaynin Ñawinchaq: Amén.
Kutichiy taki
“Kyrie Eleison” nisqa CCS 184 nisqapi
“Señor, khuyapayakuy” iskay kutita takiy CCS 197
Qelqata Ñawinchay: Juan 19:16–18, 23–27
Runakunapa Mañakuyninkuna
Ñawinchaq 1: Wakin kutipiqa, Dios, noqanchismi soldadokuna, niwasqanchista ruwaspa mana ima consecuenciata qhawarispa. Kay pachanchispi ñak’ariykunawanmi sinchita bombardeasqa kashanchis, chaymi sonqonchispas sinchita wiñanman, mana imayoqpas kanman muyuriqninchispi nanaywan. Hukkunamanta yuyaykusqanchispi, necesitasqanchismanta mana interesakusqanchispipas mana cuidakuspa, millay sonqon kasunman.
Ñawinchaq 2: Wakin kutipiqa, Dios, munasqa yachachisqa, cruzpi warmikunapas kanchis, mana rikuyta munasqanchis chawpipi allinta sayashaspa. Llakisqakunataqa kikin kawsayninchismanmi apanchis, familianchispi kaq hinataqmi cuidanchis. Mayninpiqa manan yachanchischu imatachus ruwananchista, ichaqa liston kashanchis chaypi kananchispaq, confianchistaqmi chayllapi.
Iskaynin Ñawinchaq: Amén.
Ministerio de Música O Comunidad Taki Kutichiy
“Diosmi waqan” CCS 212
Otaq “Jesuspa Cruzninpa uranpi” CCS 206
Qelqata Ñawinchay: Juan 19:28–30, 38–40
Runakunapa Mañakuyninkuna
Ñawinchaq 1: Wakin kutipiqa, Dios, Jesusmi kanchis, imapas hark’awanchis waqyasqanchispa ukhunta kawsananchispaq kacharispa. Wakin kutiqa, aswan mana allin kawsaypipas, Espirituykiman entregakuytan munanchis. Yachaykuña mana munasqaykita chaypas, mañakuyku chay chawpipi ñoqaykuwan kasqaykita yachanaykupaq.
2 Ñawinchaq: Wakin kutipiqa, Dios, Josewan Nicodemowanmi kanchis, qhepapi llank’aspa, khuyapayakuyninchis, munakuyninchispas hukkunaq yuyaykusqankuta manchakuyninchista atipananta saqespa. Kapuqniykutapas haywayku, hinaspa ancha respetowanmi sagrado kaqta cuidayku. Manapaschá sapa kutichu musyakusunman imaynatas huch’uyyaykukuq ofrendanchiskuna mosoq kawsay phatarispalla lloqsimunman chayta.
Iskaynin Ñawinchaq: Amén.
Kutichiy taki
“Chaypichu karqanki” estrofa 1manta 3kama CCS 458
Otaq “¿Imaraykun Dios saqerpariwarqa?”, nispa. CCS 460 nisqapi
Comunitario Compartido nisqa
¿Maypitaq kunan tuta kay willakuypi tarikunki? ¿Qanchu kanki Judas, Pedro, Pilato, askha runakuna, soldadokuna, munasqa discipulo icha cruzpi warmikuna? ¿Jesus, Jose, Nicodemochu kanki? Runakunaq mañakusqankupi yuyaymanaspa, ¿ima runan aswanta uyarisunki kay sagrado willakuypi tiyasqaykiman hina? ¿Imatan Dios invitasunki kay tuta?
Otaq Pisi Homilía nisqa
Juan 18:1—19:42 textomanta hurqusqa
Upallalla kananpaq invitacion
Diosqa kaypipas, kunanpas, mana kay munasqanchik sitiokunapipas kachkanmi. Diospa mana kasqanta sientespaqa yuyarinchismi Diospa kasqanta munasqanchista. Ch’inlla kaypi, Espiritupaq espaciota ruwanchis, suspironchista, munasqanchistapas uyarinanpaq, ancha ukhuta rimanapaq hina.
Ch’inllaman haykusun kay tutapi simikuna lloqsimusqanmanta aswan ukhu kaqta sumaqllata uyarinanchispaq. Huk tiempo ch’inlla kasqanchis qhepamanmi kuska takisaqku, chaymantataq invitasqa kanki upallalla qhepakunaykipaq, listoña sientekuspaykitaq ripunaykipaq.
Kimsa kutita chime.
Silencio Comunitario nisqa
Kimsa kutita chime.
Tukuchina Mañakuy
“Jesus, Yuyariway” nisqa takiqa askha kutita takiy, tukupay mañakuy hina CCS 459
O “Hayk’aqkamataq, Señor” takiy tukupay mañakuy hina CCS 201
Upallalla saqiy...
Sagrado Espacio: Huch’uy Huñupi Yupaychanapaq Bosquejo
Huñunakuy
Allinlla chayaykamuy
Viernes Santoqa llakisqa huñunakuymi, Jesuspa cruzpi wañuyninta qhawaspa. Llapan vela nina rawraymi wañupun, tutayaqpi rikch’anachiy hina suyasqanchisman hina. Domingo de Pascua chayamuchkanñam ichaqa manam chayamunchu.
Hawka Kaypaq Mañakuy
Kimsa kutita pisi pisimanta campanata waqay utaq waqay. Hawka kay vela rawrachiy.
Maqasqa, p'akisqa Dios, .
Tukuy pachantinpi, ñawpaq Viernes Santopi rikusqayki hina nanaypas, sarunchakuypas kunankamapas kanraqmi. Chayraykum hinalla mañakuchkanchik hawka kawsayta. Mana aguantay atina k’iriymanta runakunata kachariq thak kay, yarqasqa runakunata mikhuchiq thak kay, llallichisqa runakunata atiyta qoq thak kay. Chay cheqaskunaman thak kayniyki chayachisqa kachun, iñiypa nina rawraynin hina, huk huch’uy ichaqa suyakuyniyoq k’anchay k’anchay hina, tutayaqpi k’anchariq. Cortinakunata llik’iychis, chhaynapi llapa runakuna mosoqmanta thak kayta rikunankupaq. Amen.
—Caleb hinaspa Tiffany Brian sutiyuq runakuna
Práctica Espiritual nisqa
Viernes Santo Reflexión
Niy: Kunan tiempopi espiritual ruwasqanchisqa uyarinanchismi, sapankanchispi yuyaymanananchispaqpas. Ñawinchayqa Keri Hillpa “Santa Semana” nisqamanta hurqusqam. Qallarisqaykuman hina, tariy allin tiyakunaykipaq, chakikuna pampapi hinaspa makiykikuna sumaqllata samay makiykikunata qasquykipi, utaq imayna allin sientekusqaykiman hina. kimsa iskay kaq samay Samaynikita musyakuy. Yaykuy hinaspa lluqsiy. Samaynikipa ritmon natural nisqapi samaylla. kimsa iskay kaq samay achka parrafokunata ñawinchasaq chaymanta samarisaq huk serie yuyaymanay tapukuykunata ruwanaypaq: chaymanta huk minuto upallalla sapakama yuyaymananaypaq. Chaymantataq wakin parrafokunatawan leesaq, huk rato sayasaq, hinaspa huk serie tapuykunata ruwasaq yuyaymananaypaq: chaymantataq huk minutotawan ch’inlla kasaq kikiypa yuyaymananaypaq. Iskay kaq ch’inlla kasqay qhepamanmi pisillapi mañakuyta ruwasaq agradecekuymanta, saminchaymantawan. kimsa segundo samay Samaynikipa ritmo naturalninpi samay. kimsa iskay kaq samay
Karupiña sayasharqani chaypas, rikurqanin wawqey Jesuspa kunkanta uyarisqan qhepaman khatatatashaqta. Payqa sinchi llakikuywanmi atipachikurqan. Yacharqanim kay kuyuchiyqa wañunanpaq yaqaña kasqanmantaqa aswan achka kasqanmanta. Ukhunpi imapas kuyurisqa. Kayqa admirakuypaq hinapaschá uyarikunman, ichaqa chay ratopin payqa aswan kawsasharqan mana hayk’aq rikusqaymantapas. Jesuspa pampachayta mañakusqanqa sonqonmanmi chayaran. Askha runakunaq hawanman qhawarirqani, suyaspaymi chay hinata qhawarinayta, ichaqa rikurqani, sienterqani ch’usaq kayta, hukmanyay, chinkachiy ima, phiñakuywan, burlakuywan ima rikuchisqa.
Hinaptinmi qawariyniyqa Jesusman wichiykurqa. Uyanqa ancha punkisqa yawarchasqa ima kasqa chaywanpas, ñawinta qhawayta atirqani hinaspa chay ratolla huk tinkiyta sienterqani mana willayta atiymanchu. Khuyapayakuypas kuyakuypas karqam. Katkatatarqanim ichaqa manam huk lawman qawariyta atirqanichu. Kay runataqa manam entiendeyta atirqanichu. Cruzman clavasqa, nanaypi, wañuy qayllapi, mana pay kikinpichu yuyaykusharqan. Payta k’iriqkunata pampachachkarqa. ¿Pitaq kay Jesusqa karqa?
Wawqeypa hucha ruwaq masinmi qhepa samayninta samananpaqña kasharqan chaywanpas, mana samaspa Jesusmanta burlakusqanpi. Qunqayllamantam wawqiyqa qaparirqa mana allinpaq hapispa hinaspa –ñawpaq kutita kawsayninpi– ruwasqanmanta responsabilidadta hapirqa, mana ima excusayuq. Paymi willakurqa iskayninku huchallikusqankumanta. ¡Wawqiymi confesarqa! ¿Imataq kay cambio karqa? Mana controlakuspaymi waqay wichiyta qallaykurqa hinaspam runakunapa ñawpaqninman tanqarqani uranpi sayanaykama.
kimsa iskay kaq samay
Jesusqa pampachayta mañakusqanmi discurso qoqpa wawqenta anchata cambiaran.
kimsa iskay kaq samay
¿Hayk’aqmi pampachay kawsayniykita cambiarqan?
kimsa iskay kaq samay
¿Imataq iñiypaq ancha allin pampachaymanta?
60 segundos ch’inlla kayta qhaway
Wawqeyta munakusqaytan qaparirqani, chay ratollapitaqmi Jesusqa umantapas payman kutichirqan. Paykunaqa qhawarinakurqanku chaymantataq wawqey, llank’asqa samaywan, waqaywan ima, Jesusta mañakurqan reinonman haykuqtin yuyarinanpaq. Humilde kaypa, kasukuq kaypa kunkanmi karqa. Waqayta qallarirqani. Yacharqanim kaykunaqa qipa ratokuna wawqiyta ñuqawan kasqanmanta. Wawqey llañuyaruptinmi, Jesusqa wawqiyman prometekurqa Paraisopi paywan kananta.
¿Imatan chayraq rikurqani? ¿Pipas kayta rikurqachu? ¿Uyarirqankuchu chay runakuna?
Chaymanta mana unaychu hanaq pachaqa tutayayta qallarirqan, wayrataq wayrayta qallarirqan, chaymi urqu patata laq’akuspa huk manchachikuq takiyta paqarichirqan. Jesusmi qaparirqa: “Tukusqañam! Chaymantataq wañupurqan.
Allpaqa sinchitan khatatatarqan, t’oqyaypas mana uyariq hinaraqmi kasharqan. Yaqa llapan runakunam chiqiruspanku urqupa patanta kutispanku kallparqaku. Ichaqa rinaypaq kutirispaymi repararqani Maria, Juan hinaspa Jesuspa iñiqmasinkunamanta huknin pisilla kasqankuta. Chay wayra-parawan, terremotowan ima, mana kuyurispalla qhipakurqanku.
kimsa iskay kaq samay
Jesusqa wañuypiqa hunt’aq sonqon karqan, hinallataq mamanpas hunt’aq sonqowan paywan qhepakuq.
kimsa iskay kaq samay
¿Imaynataq kanman kunan tiempopi Jesuspa qatiqninkuna ch’aqway tiempokunapi hunt’aq sonqo kasqanku?
60 segundos ch’inlla kayta qhaway
Ch’uya, Kay ch’uya pachaq ch’in kayninpi, gracias qoyku ñoqayku ukhupi kasqaykimanta — llamp’u sonqo, takyasqa, mana p’akisqa ima.
Uyarisqanchisman hina, yuyaymanasqanchisman hina, kay tutaq llamp’u ñanninta purisqanchisman hina, agradecido kanchis hap’iwanchis willakuykunamanta, reclamawaqninchis munakuymanta, kaypi tupawaqninchis Espiritumantawan.
Upallalla ñuqaykuwan qhipakuy. Sonqoykuta kichariy graciaykiq pakasqa yachayninman, kallpachawaykutaq maymanchus munakuyniyki pusawanchis chayta qatikunanchispaq.
Amen.
Mesa Muyuriqpi rakinakuy
Juan 18:1—19:42 Qhapaq Ñan
Jesusqa chay simikunata rimasqan qhepamanmi discipulonkunawan kuska Cidrón wayq’ota chimpaspa huk huertaman rirqan, chaymanmi discipulonkunapiwan haykurqanku. Payta traicionaq Judaspas chay cheqastaqa yacharqanmi, chaypi Jesusqa sapa kuti discipulonkunawan huñunakusqanrayku. Chaymi Judasqa huk t'aqa soldadokunata uma sacerdotekunamanta fariseokunamantawan policiakunata pusamurqan, paykunataq linternakunata, antorchakunata, armakunatawan hap'ispa chayman hamurqanku. Hinaptinmi Jesusqa tukuy ima pasananta yacharuspan paykunata tapurqa: “¿Pitataq maskachkankichik?”, nispa. Paykunataq kutichirqanku: “Nazaret llaqtayoq Jesus”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Ñoqan pay kani”, nispa. Paykunata traicionaq Judasmi paykunawan kuska sayasharqan. Jesustaq paykunata niqtin: “Ñoqan pay kani”, nispa. Yapamantataq paykunata tapurqan: “¿Pitataq maskhashankichis?”, nispa. Hinaspan niranku: “Nazaret llaqtayoq Jesus”, nispa. Jesustaq kutichirqan: —Niykichismi ñoqa kasqayta, chhaynaqa maskhawaqchis chayqa, kay runakunata saqeychis”, nispa. Chaywanqa rimasqan simi hunt’akunanpaqmi karqan: “Manan huktapas chinkachirqanichu qowasqaykikunamanta”, nispa. Hinaspan Simón Pedro, espadayoq espadata horqospa, uma sacerdoteq kamachinta waqachispa, paña ninrinta kuchurparirqan. Chay kamachipa sutinmi karqa Malco. Jesustaq Pedrota nirqan: —Espadaykita wasanman churay, ¿manachu Yayaq qowasqan vasota ukyasaq?”, nispa.
Chaymi soldadokuna, oficialninku hinaspa judío policiakuna Jesusta hapiruspanku watarurqaku. Ñawpaqtaqa Anasmanmi aparqanku, payqa chay wata uma sacerdote Caifaspa suegron karqan. Caifasmi judiokunaman yuyaychasqa, aswan allinqa huk runalla runakunarayku wañuy.
Simón Pedropas huk discipulonwanmi Jesusta qatikurqanku. Chay discipulon uma sacerdoteq reqsisqan kasqanraykun Jesuswan kuska uma sacerdoteq pationman rirqan, Pedrotaq hawa punkupi sayasharqan. Chaymi huknin discipulon, uma sacerdoteq reqsisqan, lloqsispa punkuta qhawaq warmiwan rimaspa Pedrota pusamurqan, chay warmitaq Pedrota nirqan: –¿Manachu qanpas kay runaq discipulonkunamanta huknin kanki, ¿riki? Paytaq niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Kunanqa esclavokunapas policiakunapas chiri kasqanraykum q’umir ninata hapirurqaku, chaymi muyuriqninpi sayaspa quñikuchkasqaku. Pedropas paykunawan kuska sayashaspan q'oñikusharqan.
Hinan uma sacerdoteqa Jesusta tapurqan discipulonkunamanta yachachisqanmantawan. Jesustaq kutichirqan: —Ñoqaqa kay pachamanmi sut'ita rimarqani, sinagogakunapi, yupaychana wasipipas yachachiq kani, chaypin llapa judío runakuna huñunakunku, manan pakallapichu imatapas nirqani, imanaqtintaq tapuwankichis? Chayta niqtinmi, qayllanpi sayashaq huknin policia Jesuspa uyanta takaspa niran: “¿Chay hinachu uma sacerdoteman kutichinki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: —Mana allinta rimasqayman hinaqa, mana allinta rimasqayta willay, chaninta rimaspayqa, ¿imanaqtintaq maqawankichis?”, nispa. Chaymantataq Anaqa watasqata kacharqan uma sacerdote Caifasman.
Simón Pedrotaq sayashaspa q'oñikusharqan. Paykunataq tapurqanku: “¿Manachu qanpas discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa. Chayta negaspataq niran: “Manan kanichu”, nispa. Uma sacerdotepa huknin kamachin, Pedropa ninrinta kuchusqan runapa ayllun, tapurqa: “¿Manachu huertapi paywan kuska rikurqayki?”, nispa. Pedroqa yapamantan negarqan, chay ratotaq galloqa waqarqan.
Chaymantam Jesusta Caifasmanta Pilatopa umalliq wasinman pusarqaku. Tutamantaraqmi karqa. Paykunaqa manan paykuna kikinkuchu umalliq wasiman haykurqanku, chhaynapi ritualkunawan mana qhellichakunankupaq, Pascua fiestata mikhunankupaqpas. Chaymi Pilatoqa paykunaman lloqsispa tapuran: “¿Ima huchachaytataq kay runata churankichis?”, nispa. Paykunataq kutichirqanku: —Kay runa mana huchasapachu kanman karqan chayqa, manan qankunaman entregaykumanchu karqan”, nispa. Pilatoqa paykunata nirqan: –Qankuna kikiykichista hap'ispa kamachikuy simiykichisman hina juzgaychis, nispa. Chaymi judío runakunaqa niranku: “Manan pitapas wañuchinanchischu”, nispa. (Chayqa karqan Jesuspa nisqan hunt’akunanpaqmi, imayna wañunanmanta willaqtin).
Hinan Pilatoqa hukmanta umalliq wasiman haykuspa Jesusta waqyaspa tapurqan: “¿Qanchu kanki judío runakunaq reynin?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “¿Qan sapallaykichu kayta tapukunki, icha hukkunachu noqamanta willasunkiku?”, nispa. Pilatotaq kutichirqan: —¿Manachu judío runa kani, ¿riki?, llaqtaykipas, uma sacerdotekunapas ñoqamanmi entregasunkiku, ¿imatan ruwarqanki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Reinoyqa manan kay pachamantachu, qhapaq suyuy kay pachamanta kanman chayqa, qatikuqniykunaqa maqanakunkumanmi karqan mana judío runakunaman entregawanankupaq, ichaqa imaynachus kasqanman hinaqa manan kaymantachu gobiernoyqa”, nispa. Pilatoqa payta tapurqa: “¿Chaynaqa, ¿reychu kanki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Qankunaqa rey kasqaytan ninkichis, chayraykun nacerqani, kay pachamanpas hamurqani cheqaq kaqta willanaypaq, cheqaq-kaypi kaq llapa runan uyariwanku rimasqayta”, nispa. Pilatotaq payta tapurqan: “¿Imataq cheqaq?
Chayta niruspanmi huktawan judío runakunaman lloqsispa niran: “Manan imatapas tarinichu pay contraqa, qankunaqa costumbreyoqmi kankichis Pascua fiestapi pitapas kacharisqayta, ¿munankichischu judío runakunaq reynin kacharinayta?”, nispa. Paykunataq kutichispa qaparirqanku: “¡Manan kay runachu, aswanpas Barrabasmi!”, nispa. Barrabasqa suwa runan karan.
Hinaptinmi Pilatoqa Jesusta hapiruspan maqarurqa. Hinan soldadokunaqa kiskamanta coronata awaspa umanman churaranku, morado p'achawantaq p'achachirqanku. Sapa kutillanmi payman asuykusharqanku: “¡Alabaykuy, judío runakunaq reynin!”, nispa. hinaspa uyanta takaspa. Pilatoqa yapamanta lloqsispa paykunata nirqan: –Qhawariychis, paytan pusamushaykichis, mana ima huchatapas tarisqayta yachanaypaq”, nispa. Hinaptinmi Jesusqa kichka coronayuq hinaspa morado pachayuq lluqsiramurqa. Pilatoqa paykunata niran: “¡Kaypim chay runaqa!”, nispa. Umalli sacerdotekunapas policiakunapas payta rikuspa qaparispankum qaparirqaku: “¡Cruzpi chakataychik!”, nispa. Pilatoqa paykunata nirqan: —Qankuna kikiykichista hap'ispa chakatachiychis, manan ima huchatapas tarinichu”, nispa. Judío runakunataq kutichirqanku: —Noqaykuqa kamachikuy simiyoqmi kayku, chay kamachikuyman hinataqmi wañunan Diospa Churin kasqayta nisqanrayku”, nispa.
Chayta uyarispan Pilatoqa aswan mancharikuran. Hukmantan umalliq wasinman haykuspa Jesusta tapurqan: “¿Maymantataq kanki?”, nispa. Ichaqa Jesusqa manan imatapas kutichirqanchu. Hinaqtinmi Pilatoqa khaynata niran: —¿Manachu rimapayayta munanki? Jesustaq payta kutichirqan: —Manachus atiyniyoq kawaq, manachus hanaq pachamanta qosunkiman chayqa, aswan hatun huchayoqmi qanman entregawaqniyqa”, nispa. Chaymantapachan Pilatoqa kachariyta munarqan, ichaqa judío runakunan qaparirqanku: “Kay runata kacharinki chayqa, manan emperadorpa amigonchu kanki, llapa rey kani niq runaqa emperadorpa contranpin churakun”, nispa.
Chaykunata uyarispan Pilatoqa Jesusta hawaman pusaspa juezpa tiyananpi tiyaykurqa, chay sitiopim karqa Rumi Pavimento, otaq hebreo rimaypi Gabata. Pascua fiestapaq wakichisqa p'unchaymi karqan. chawpi p'unchawtaq karqan. Chaymi judío runakunata nirqan: “¡Kaypin kashan Reyniyki!”, nispa. Hinaspan qaparirqanku: “¡Apaway! Pilatoqa paykunata tapuran: “¿Reyniykichistachu chakatasaq?”, nispa. Umalli sacerdotekunan kutichirqanku: “Manan reyniykupas kanchu, aswanpas emperadorllan”, nispa. Chaymantataq paykunaman entregarqan chakatasqa kananpaq.
Chaymi Jesusta aparqanku; cruzta sapallan apaspa, Uma Uma Llaqtaman rirqan, hebreo simipitaq Golgota sutichasqa. Chaypim chakatarqaku, paywan kuska iskay runakunatapas, hukninmi iskaynin lawpi, Jesuswan chawpinkupi kachkasqa. Pilatoqa huk qelqatapas qelqachiranmi, cruzpitaq churachiran. Chaypin niran: “Nazaret llaqtayoq Jesus, judío runakunaq reynin”, nispa. Askha judío runakunan kay qelqata leerqanku, Jesusta chakatasqanku cheqas llaqtaq qayllanpi kasqanrayku; Hebreo simipi, latin simipi, griego simipipas qelqasqa karqan. Hinan judío runakunaq umallinkuna Pilatota nirqanku: “Ama qelqaychu: ‘Judío runakunaq reynin’ nispaqa, aswanpas kay runan niwarqan: ‘Ñoqaqa judío runakunaq reyninmi kani’”, nispa. Soldadokuna Jesusta chakataruspankum, p'achanta hapispanku tawaman rakirqaku, sapa soldadopaq hukta. Hinaspapas tunicanta aparqanku; kunanqa túnicaqa mana sirasqañam karqa, hawanmanta huk kuchullapi awasqa. Chaymi paykunapura ninakurqanku: “Ama llik’isunchu, aswanpas sorteasun pikunachus chaskinanta yachananchispaq”, nispa. Kayqa karqan Diospa Simin Qelqaq nisqanta hunt'akunanpaqmi.
“P’achayta rakinakurqanku, p’achayraykutaq sortearqanku.”
Hinaspa chaytan soldadokuna ruwarqanku.
Chaykamataq, Jesuspa cruzpa qayllanpi sayasharqanku maman, mamanpa ñañan, Clopa warmin Maria, Magdalena María ima. Jesusqa mamanta, munakusqan discipulotawan ladonpi sayashaqta rikuspa, mamanta nirqan: “Warmi, kaypi wawayki kashan”, nispa. Hinaptinmi discipulonta nirqa: “Kaypim mamayki kachkan”, nispa. Hinaptinmi discipuloqa wasinman pusarqa.
Chay qhepamanmi Jesusqa kunan tukuy imapas tukusqaña kashasqanta yachaspa nirqan (qellqata hunt’ananpaq): “Ch’akisqañan kashani”, nispa. Chaypin sayashasqa huk p’uyñu q’achu vino hunt’a. Chaymi vino hunt'a esponjata hisopo k'allmaman churaspa siminman hap'iykurqanku. Chay vinota chaskiruspanmi Jesusqa nirqa: “Tukusqañam”, nispa. Chaymantataq umantapas k’umuykukuspa espiritunta saqepurqan.
Wakichiy p’unchay kasqanraykun, judiokunaqa mana munarqankuchu samana p’unchaypi cruzpi ayakuna saqeyta, astawanqa chay sábado p’unchay ancha hatun p’unchay kasqanrayku. Chaymi Pilatota nirqaku chakatasqa runakunapa chakinta pakinankupaq hinaspa ayakunata hurqunankupaq. Hinaptinmi soldadokuna hamuspanku punta kaqpa hinaspa hukninpa chakinta pakirurqaku paywan kuska chakatasqa. Ichaqa Jesusman asuykuspanku, wañusqaña kashaqta rikuspa, chakinta mana p’akirqankuchu. Aswanpas huknin soldadon lanzawan waqtanta t’oqyachirqan, hinan yawarpas unupas lloqsimurqan. (Chayta rikuqmi willaran qankunapas creenaykichispaq. Paypa willakusqanqa cheqaqmi, yachanmi cheqaqta rimasqanta.) Kaykunaqa pasaran Diospa Simin Qelqa hunt’akunanpaqmi: “Manan mayqen tullunpas p’akikunqachu”, nispa. Hinaspapas yapamantan huk t’aqa qelqa nin: “T’oqyasqanku runatan qhawarinqaku”, nispa.
Chaykuna qhepatataq, Arimatea llaqtamanta Joseqa, judío runakunata manchakusqanrayku pakallapiña Jesuspa discipulon kashaspapas, Pilatota valekurqan Jesuspa cuerponta apananpaq. Pilatoqa permisota qorqan; chaymi hamuspa cuerponta horqomurqan. Nicodemopas, qallariypiqa tutallam Jesusman hamurqa, mirrawan áloewan chaqrusqata apamuspan, yaqa pachak kilo llasaq. Jesuspa ayanta hap'ispa q'apaq q'apaykunawan lino p'achakunawan k'uyurqanku, judío runakunaq p'ampasqanku costumbreman hina. Chay chakatasqa kasqan cheqaspin huk huerta kasharqan, chay huertapitaq huk mosoq aya p'ampana kasharqan, chaymanqa manan hayk'aqpas pitapas p'amparqankuchu. Hinataq, judiokunaq Wakichikusqanku p’unchay kasqanrayku, aya p’ampanataq qayllanpi kasqanrayku, chaypi Jesusta puñurqanku.Juanpa Evangelionqa hukniraytan rikuchin Jesuspa pasionninta wakin evangelio qelqaqkunamantaqa. Juanpa Evangeliopiqa Jesusmi tukuy sonqonwan kamachin kawsaynintapas wañuynintapas. Jesusqa manan Getsemaní llaqtapiqa maqanakunchu nitaq cruzpi qaparinchu. Wañuytaqa Diospa munaynin hinatan chaskikun, atipaspa Diosman kutipunanpaqpas. Tukuy willakuypiqa Jesusmi controlan imakuna pasakusqanmanta. Payta hap’iqkunata qhepaman kutirispan pampaman urmachin. Juicio ruwakuchkaptin tapukuykunata musuqmanta interpretan. Payqa negakunmi Pilatoq paypi atiyniyoq kasqayta nisqanmanta. Juanqa resaltanmi Jesusqa mana runaq yanapayninwan wañunanpaq risqanmanta. Tukuchanapaqtaq, kunan tukuy ima tukusqaña kasqanmanta willakurqa, “Chaymantataq umanta k’umuykukuspa espiritunta saqipurqa”, nispa. Manan pipas espiritunta qechunchu. Payllam Diosman kutichipun. Ñawpaqmanta qhipakama, kawsaywan wañuywan ima, Jesusqa kunan pachata, hamuq pachata ima kuyuchiq, kamachiq ima. Juanpa Evangelionpi Jesusqa atipaqmi, nanaykunata wañuytapas atipaqmi. Payqa Mesías kananpaq churasqa ruwaynintan hunt’an, pay kikinpa tukukuyninta orquestashaspapas. ¿Imaynatataq entiendesun wañusqanpa ima ninan kasqanmanta? Jesusqa wañuymantaqa karunchakunmanmi karqa. Payqa ruwananmi karqan Diospa reinonta negananpaq, graciamanta khuyapayakuymantawan, chay p’unchaypi orden socialta chaskispa. Aswanpas mana manchakuspan Jerusalén ladoman uyanta churarqan, hinallataq Diospa qhapaqsuyunmanta qatipakuspa yachachishallarqan, wañuchinankupaq amenazasqa kashaqtinpas. Jesusqa willakusqan gobiernoraykun wañuran.
Tapukuykuna
- Jesustaqa chakatarqankun Roma nacionpa rantinpi huk reinota willasqanrayku. ¿Imaynatataq kunan tiempopi Jesusta qatikuyqa contracultural?
- ¿Imaynatan qatipakunki Diospa khuyapayakuq khuyapayakuq kamachikuyninta?
- Viernes Santo ñawinchayqa aya p’ampana tutayaqpi tukun. ¿Hayk’aqmi tutayaqpi suyashasqaykita sientekurqanki?
Kachay
Qukuykuq kaymanta Willakuy
Hunt’aq discipulokunaqa Diospa askha qoykukuq kayninta astawan reparasqankumanmi kutichinku, sonqonkupi munasqanman hina rakinakuspa; mana kamachiywanchu nitaq hark’aywanchu.
—Doctrina y Convenios 163:9
Chay ofrecimiento canastaqa kanmi sichus yanapayta munanki sapa kutilla, huch’uy t’aqapi ministeriokunata, qoykukuq kutichiyniykiq huknin parten hina. Kay ofrenda mañakuyqa huk discipuloq qoykukuq kutichiyninmantan horqosqa kashan:
Kusikuq Dios, Kusikuy hunt'asqa sonqokunawanmi rakiyku Churiykiq kasqanman kutichispa. Sacrificiokuna rakisqayku hukkunaq kawsayninman kusikuyta, suyakuyta, munakuyta, thak kayta ima apamuchun, khuyapayakuyniykita, graciaykitapas rikunankupaq. Amen.
Qatiqnin Huñunakuypaq Invitacion
Himno de Clausura
CCS 459, “Jesus, Yuyariway” (kay huñunakuypi mana Comunión nisqawan kuskachu kanki chayqa yuyaykuy Comunidad de Cristo Taki 470 nisqa takiyta, “Sombrakuna tutaman largoyapun”.
Tukuchina Mañakuy
Yanapakuy munasqa Huñumanta hina
Señorpa Cenan Sacramento
Comunión nisqamanta willakuy
Kay akllasqamanta leenaykipaq huk textota akllay: 1 Corintios 11:23–26; Mateo 26:17–30; Marcos 14:12–26; Lucas 22:7-39.
Comunión nisqaman mink’akuy
Llapallankum Cristopa mesanpi allin chaskisqa kanku. Señorpa Cenan otaq Comunión nisqa sacramento, chaypin yuyarinchis Jesucristoq kawsayninta, wañuyninta, kawsarimpuyninta, hinallataq sapa kutilla kaynintapas. Comunidad de Cristo nisqapipas, Comunión nisqatapas rikunchismi, bautizakuy rimanakuyninchis mosoqyachinapaq, Cristoq misionninta kawsaq discipulokuna hina formasqa kananchispaqpas. Wakintaq iñiyninkupi costumbrenku ukhupi hukniray otaq yapasqa entiendeyniyoq kankuman. Llapa Señorpa Cenanpi participaqkunatan invitayku Jesucristoq munakuyninwan thak kayninpi chayta ruwanankupaq.Kay Viernes Santo p’unchaypi Jesuswan tupasun mesapi, t’antata, vinotawan rakinakuspa, saminchayta, hampiyta, thak kayta, kamachi hina llank’aymantawan. Wakichikuspaqa takisun Comunidad de Cristo Canta 470, “Sombras largos en tuta”.
Wawakunapaq yuyaykuna
Imakuna ruwanapaq: huch’uy velakuna hinallataq aswan k’anchay, otaq pilawan puriq velakuna. Kay ruwayqa pisi ratukuna tutayaqmi. Allinmi kanman tayta-mamakunawan ñawpaqmantaraq rimayqa. Ichapas akllakuwaq huk llimp’iwan saqiyta utaq wawakunata tayta-mamanwan tiyachiyta, sapa wawa allin sientekunanpaq. Huñupa chawpinpi huk mesapi velakunata churay. Velakunata rawrachiy. Hawa llimp’ikunata, lamparata ima wañuchiy. ¿Imaynan sientekunki velakuna rawrashaqta rikuspa? (kusisqa, kusisqa, hawkalla) Sapa kutim velakunata rawrachinchik suyakuypa rikchaynin hina. Vela nina rawraypa k’anchayninmi yuyarichiwanchis Jesuspa kay pachaman apamusqan k’anchayta. Viernes Santo p’unchaymi yuyarinchis mana Jesuspa willakuyninwan ministronwan kay pachaqa mana suyakuyniyoq pacha kanman. Velakunataqa hukmanta hukmantam wañuchinchik tutayaqpi huk ratulla samananchikkama. Pilawan puriq velakunata llamk’achkanki chayqa, sapa wawata jukta jap’ichiyta atinki, chanta jukmanta jukmanta wañuchiyta atinki. Velakuna rawrachisqa kaptinqa, warmakunaqa hukmanta hukmanta wicharispankum velataqa wañuchinmanku llapallan wañunankama. Tutayaqpi iskay kimsa ratuta suyay. Chaymantataq pipas huk k’anchayta llank’achiy. ¿Imaynataq tarikurqa tutayaqpi tiyay? (manchachikuq, llakisqa, ch’inlla) Tutayaqña kaqtinpas yachanchismi Jesusqa ñoqanchiswan kashasqanmanta, pisi tiempollamantan Pascua kusikuyqa kaypi kanqa. Pisi rimayllapi mañakusun:
Khuyapayakuq Dios, .
Agradecekuyku Churiyki Jesuspa qowasqaykimanta, paymi tutayaqman k’anchayta apamun. Amen.
Sermón Yanapakun
Qelqata t’aqwispa
Juanpa Evangelio nisqa qelqan rikuchin Jesuspa ñak’ariyninta hap’isqa kasqanmantapacha, Anaspa ñawpaqenpi tapukusqanmanta, Pedroq negasqanmanta, Pilatoq ñawpaqenpi juzgasqa kasqanmantawan, Jesuspa wañusqanmanta p’ampasqa kasqanmantawan. Mateo, Marcos, Lucas willakuykunapi tarisqa askha detallekunaqa manan Juanpiqa kanchu: Cirene llaqtamanta Simón, Jesuspa pampachananpaq mañakusqan, “allin suwa”q pesapakusqanmanta, cruzmanta, santuariomanta velomanta, Centuriónmantawan askha rimaykuna. Tukuy imamanta rimaspaqa, Jesusqa tukuy sunqunwanmi kamachin kawsaynintapas wañuynintapas. Juanpa Cristonqa manan ñak'ariypichu kuyurikun. Payqa manan Getsemaní llaqtapiqa maqanakunchu nitaq cruzpi waqanchu. Wañuytaqa Diospa munaynin hinatan chaskikun, atipaspa Diosman kutipunanpaqpas. Tukuy willakuypiqa Jesusmi ima ruwaytapas kamachin. Payta hap’iqkunata kutirispa pampaman urmachin (Juan 18:6). Juicio ruwakuchkaptin tapukuykunata musuqmanta interpretan. Payqa negakunmi Pilatoq paypi atiyniyoq kasqayta nisqanmanta (19:11). Juanmi resaltan Jesus kikin wañunanpaq risqanmanta, manan runaq yanapayninwanqa. Jesusta juzgashaqtinkun Pilatota judío umallikuna obliganku Jesusta wañunanpaq sentenciananpaq. Chay umalliqkuna chay qelqamanta impugnaqtinkun Pilatoqa yuyaykusqankuta kutichipurqan, Jesus contra acusasqankuta cheqaqpaq qhawarispa. Chhaynapin payqa llapa runaq qayllanpi Jesuspa kamachikuq kayninta willan, uma sacerdotekunañataqmi mana chaskishallankuchu. Juanqa sut’itan willan imaynatas soldadokuna Jesuspa p’achanta t’aqanakurqanku, sortearqankutaq mana k’uyusqa túnicapaq. Salmo 22:18 textomanta rimaspaqa, evangelistaqa Jesuspa cruzpi chakataq soldadokunaq hunt’asqan profeciamantan rimashan. Wakin yachaysapa runakunam ninku, Juanpa kallpanchasqanqa Jesuspa qatikuqninkuna huklla kasqankumantam qawachin. Chay soldadokunaqa manan Jesuspa kaqninkunata chinkachiyta atirqankuchu. Cruzpi, Jesusqa soldadokunawan, judio umalliqkunawan, hunt’aq ayllu amigokunawan, qatikuqkunawan, mamanwan ima muyurisqa kashan. Paykunamantan mosoq familiata paqarichimun, paykunan cuidanakunanku. Tukuchanapaqtaq, kunanqa tukuy ima tukusqaña kasqanmanta willakurqa: reinomanta willakusqanmanta, Diospa Churin hina tiyasqanmanta, aychapi ayllunwan discipulo aylluwan musuq iñiy apanakuynin. Salmo 69:21 ch’akiymanta tarikuq mañakuy simi, kunan entiendekunman Juan 18:11 nisqanman hina, “...¿Manachu Yayaq qowasqan vasota ukyasaq?”, nispa. Jesusqa manan copallatachu ukyarqan, aswanpas ch’akikuspan ch’akishan, tukuy ima mañakusqan hunt’akunankama. “Chaymantan k’umuykukuspa espiritunta saqepurqan” (19:30b). Wañuchkaspapas Jesusmi kamachiq. Manan pipas espiritunta qechunchu. Payllam Diosman kutichipun. Ñawpaqmanta qhipakama, kawsaywan wañuywan, Jesusqa kunan pachata, hamuq pachata ima kuyuchiq, kamachiq ima. “Kawsayniytam quni...kikillaymantam quni” (Juan 10:17–18). Juanpa Evangelionpi Jesusqa atipaqmi karqan, nanaykunata wañuytapas atiparqan, Mesias kananpaq churasqa ruwayninta hunt’arqan, pay kikinpa tukukuyninta orquestasqanman hina. ¿Imaynatataq entiendesun wañukusqanpa ima ninan kasqanmanta? Yachanchismi Jesusqa Diospa qhapaqsuyunta willasqanmanta, modelota hina ruwasqanmantawan, llapanpaq khuyapayakuq, khuyapayakuq reino. Payqa wañuymantaqa karunchakunmanmi karqa. Payqa ruwananmi karqan reinota negaspa, chay p’unchaypi orden socialwan rinanpaq. Aswanpas mana manchakuspan Jerusalén ladoman uyanta churarqan, wañuchinankupaq amenazasqa kashaspapas reinotan ruwashallarqan. Cristoqa noqanchisraykun wañurqan, willasqan qhapaq suyumanta. Imaynatataq kutichisun kunan p’unchay Diospa qhapaqsuyunta apamunanchispaq waqyakuy hinalla kaqtin
Chawpi Yuyaykuna
- Juanqa ñawpaq siglo tukukuypin historiamanta llaqtanman qelqashan. Uyarinanchismi cruzmanta willakuyta, Roma-griego, judío culturakunaman hina, hinallataq Juanpa Evangelionpa imapaq: Cristoq kamachikuq kayninta willanapaq, runakunata iñiyman apamunapaq.
- Juanpa tiemponmanta iskay waranqa wata t’aqasqa llaqtaña kanchis chaypas, manan Cristoq kawsay qoq qespichiq llank’ayninmantaqa karunchasqachu kanchis.
- Cruzqa achka significadoyuqmi. Imapaqchus kasqanta entiendenapaq huk kaqninmi, Jesusqa Diospa gobiernonrayku wañusqanta reparaymi, chay gobiernon tiemponpi atiyniyoq runakunata manchachirqan.
Rimaqpaq tapukuykuna
- ¿Imaynatataq Jesuspa comportamienton, kikin wañuyninta controlananpaq pusaq, teologíaykiwan tupan?
- ¿Imaynatan iñiq t’aqapi runakuna uyarinkuman Juanpa hunt’aq sonqowan willasqanta, kunan tiempopi Cristoq kawsay qoq, qespichiq llank’asqanmanta? ¿Kay tiempopi runakuna uyarinmankuchu Juanpa llaqtanpa tiemponpi uyarisqankuman hina?
- ¿Imaynatataq willawaq Cristoq yuyaykusqanmanta llapa runakunata payman aysayta Calvario cruzpi? ¿Ima ninantaq kay tiempopi discipulokunapaq?
- ¿Imaynatan entiendenki allin simita (Viernes Santo nisqapi hina) kay p’unchaymanta, textomantawan willanaykipaq?
