Yupaychanapaq yanapakuykuna

Yupaychanapaq Bosquejo

Yapa Qelqakuna

Salmo 22; Isaias 52:13—53:12; Hebreos 10:16–25

Viernes Santoqa litúrgico watapi aswan tutayaq p’unchaymi, manan saltanachu. ¿Imaynatataq mosoq kawsayta raymichawaq mana ñawpaqta wañuyta rikuspa, cruzmanta askha tapukuykunata t’aqwirispa? Enfasismi kanan Jesus discipuloq ñanninta rikuchiwasqanchis, hinaspa qhawarinanchis chay viajepi participaspa Jesuswan purinanchispaq icha karumanta qhawananchispaqchu. Chhaynata piensayqa cristianokunaq discipulon kaypa sonqonpin tupan. Qelqaq llasayninqa participantekunawan llasa tiyachun. Qelqa leesqakuna, takikuna, maypi kasqanpas kikinmanta rimachun.

Yupaychanapaq Ajuste

Ajuste simpleta ruway, enfoque cruz hina. Hatun cruzniyuq kaspaqa, ñawpaqninpi, chawpinpi ima churay maypichus participantekuna tiyanqaku chay qayllapi. Chaypa sikinpi suficiente velakunata churay chaynapi sapa participantepaq huklla kananpaq. Huch’uy cruzniyuq kaspaqa, huk mesa patapi churay, mesata qataspa llañu pañuelowan. Mesa patapi cruzpa muyuriqninpi velakunata churay. Iskayninpipas, cruzta yana telawan qataykusun. Runakuna velakunata wañuchinankupaq wichariptinku ofrendankuta churanankupaq canastata quy. K’anchaykunata pisillata hap’iy, ichaqa k’anchariq hina, chaypi kaqkuna rikunankupaq, leenankupaqpas.

Ñawpaq rimay

Allinlla chayaykamuy

Yupaychanapaq waqyakuy

Isaias 53:1–3

Kicharina Himno

“Jesusmi kay sapallan wayq’opi purirqan” CCS 452

O “Ima Admirakuypaq Munakuytaq Kay” CCS 454

UTAQ “Crusta Maravillosa Encuesta ruwaqtiy” mana CCS 457 nisqa tukukuy opcional nisqawan

Cruzman asuykunapaq mañakuy

Kutichiy

Momento de Confesión, Kutichiq Ñawinchay

Pedro hinam Jesusta negarqanchik

Umalliq: Jesusta hap’isqanku qhepamanmi Pedroqa yupaychana wasi punkukuna ukhupi sayasharqan. Huk warmin payta tapurqan: “¿Manachu qanpas kay runaq discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa.

Llapallan: Pedroqa niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.

Umalliq: Qhepamanmi Pedroqa kamachikunawan policiakunawan kuska nina muyuriqpi sayasharqan q’oñikuspa. Paykunataq tapurqanku: “¿Manachu qanpas discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa.

Llapallan: Pedroqa niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.

Umalliq: Uma sacerdotepa esclavonmi Pedrota tapurqa: “¿Manachu huertapi paywan kuska rikurqayki?”, nispa.

Tukuy: Yapamanta Pedroqa negasqa, chay ratotaq gallo waqaykusqa. Ñoqanchispas, Jesustan negarqanchis.

—Juan 18:1—19:42 textomanta hurqusqa

Hawka kawsaypaq mañakuy takisqa

thak kay vela rawrachiy

“Kyrie Eleison” nisqa CCS 184 nisqapi

Otaq “Sonqoyta llamp’uyachiy” iskay kutita takiy CCS 187

Qelqata Ñawinchay: Juan 19:1–7

Himno

“Qhawariychis Kay Runata, Diosmanta Naceq” CCS 26

O “Ñawpa pachamanta, maypimanta runa” CCS 30

Qelqata Ñawinchay

Juan 19:13–16a

Himno

“Rechazasqa hinaspa Despreciasqa” CCS 462

O “O Sagrado Uma, Kunanqa K’irisqa” CCS 463

Qelqata Ñawinchay

Juan 19:16b–30

Himno

“Llantukuna tutaman largoyapun” estrofa 8 CCS 470

O “Rechazado y despreciado” estrofa 1 CCS 462

Momento de Reflexión nisqa

Viernes Santo tapuwasqanchismi: ¿Munasqachu kashanchis cruzman Jesusta qatikunanchispaq?

Participantes kay tapuyta sapallankumanta qhawarichiy, Jesuspa chakatasqa kasqan ratopi tiyay. CCS 470 utaq CCS 462 nisqamanta takikunaqa qhipamanmi hinalla kanman. Ama manchakuychu kay rato aswan unayta qhepachiyta, manataqmi allinchu kanman. Sichus participantekuna munanku chayqa, cruzman wichaspa huk vela phukuchiy, Jesusta qatikuyta munasqankumanta huk rikch’anachiy hina. Tutayaqmi chay churaypa efectonta yapanqa. Invitay, chaypi kaqkunata, velakunata wañuchinankupaq wichariptinku, qusqa canastapi ofrendankuta churanankupaq.

Himno

“Jesusta qatikunaypaqmi tantearuni” CCS 499

Chay huñunakuypi kaqkunata kallpanchana, mana paykunapa rimayninkupichu takinankupaq.

O “Ima Admirakuypaq Munakuytaq Kay” CCS 454

Kachaspa

Ñawinchay “Admirakuypaq Cruzta encuestaqtiy”, CCS 457 nisqapaq munasqa tukukuypa textonta.

Cruzta Upallalla saqiy

Invitay chaypi kaqkunata qhepakunankupaq yuyaymananankupaq, chaymantataq listoña kashaqtinku yupaychay wasimanta lloqsinankupaq. Kay serviciopiqa manan kanchu wisq’akuy nitaq allichay yuyaypas; chaymi hamunqa Semana Santapi. Kay Viernes Santo ratopi atisqaykiman hina samay.

Sagrado Espacio: Huch’uy Huñupi Yupaychanapaq Bosquejo

Huñunakuy

Allinlla chayaykamuy

Viernes Santoqa llakisqa huñunakuymi, Jesuspa cruzpi wañuyninta qhawaspa. Llapan vela nina rawraymi wañupun, tutayaqpi rikch’anachiy hina suyasqanchisman hina. Domingo de Pascua chayamuchkanñam ichaqa manam chayamunchu.

Hawka Kaypaq Mañakuy

Kimsa kutita pisi pisimanta campanata waqay utaq waqay. Hawka kay vela rawrachiy.

Maqasqa, p'akisqa Dios, .

Tukuy pachantinpi, ñawpaq Viernes Santopi rikusqayki hina nanaypas, sarunchakuypas kunankamapas kanraqmi. Chayraykum hinalla mañakuchkanchik hawka kawsayta. Mana aguantay atina k’iriymanta runakunata kachariq thak kay, yarqasqa runakunata mikhuchiq thak kay, llallichisqa runakunata atiyta qoq thak kay. Chay cheqaskunaman thak kayniyki chayachisqa kachun, iñiypa nina rawraynin hina, huk huch’uy ichaqa suyakuyniyoq k’anchay k’anchay hina, tutayaqpi k’anchariq. Cortinakunata llik’iychis, chhaynapi llapa runakuna mosoqmanta thak kayta rikunankupaq. Amen.

—Caleb hinaspa Tiffany Brian sutiyuq runakuna

Práctica Espiritual nisqa

Viernes Santo Reflexión

Niy: Kunan tiempopi espiritual ruwasqanchisqa uyarinanchismi, sapankanchispi yuyaymanananchispaqpas. Ñawinchayqa Keri Hillpa “Santa Semana” nisqamanta hurqusqam. Qallarisqaykuman hina, tariy huk allin tiyakunaykipaq, chakikuna pampapi hinaspa makiykikuna sumaqllata samay makiykikunata qasquykipi, utaq imayna allin sientekusqaykiman hina. kimsa iskay kaq samay Samaynikita musyakuy. Yaykuy hinaspa lluqsiy. Samaynikipa ritmon natural nisqapi samaylla. kimsa iskay kaq samay achka parrafokunata ñawinchasaq chaymanta samarisaq huk serie yuyaymanay tapukuykunata ruwanaypaq: chaymanta huk minuto upallalla sapallay yuyaymananaypaq. Chaymantataq wakin parrafokunatawan leesaq, huk rato sayarispa, yuyaymananaypaq tapukuykunata ruwasaq: chaymantataq huk minutotawan ch’inlla kasaq, sapallay yuyaymananaypaq. Iskay kaq ch’inlla kasqay qhepamanmi pisillapi mañakuyta ruwasaq agradecekuymanta, saminchaymantawan. kimsa segundo samay Samaynikipa ritmo naturalninpi samay. kimsa iskay kaq samay

Karupiña sayasharqani chaypas, rikurqanin wawqey Jesuspa kunkanta uyarisqan qhepaman khatatatashaqta. Payqa sinchi llakikuywanmi atipachikurqan. Yacharqanim kay kuyuchiyqa wañunanpaq yaqaña kasqanmantaqa aswan achka kasqanmanta. Ukhunpi imapas kuyurisqa. Kayqa admirakuypaq hinapaschá uyarikunman, ichaqa chay ratopin payqa aswan kawsasharqan mana hayk’aq rikusqaymantapas. Jesuspa pampachayta mañakusqanqa sonqonmanmi chayaran. Askha runakunaq hawanman qhawarirqani, suyaspaymi chay hinata qhawarinayta, ichaqa ch’usaq kayta, hukmanyasqa kayta, chinkachiytapas phiñakuywan burlakuywan rikuchisqallatan rikurqani, sienterqanitaqmi.

Hinaptinmi qawariyniyqa Jesusman wichiykurqa. Uyanqa ancha punkisqa yawarchasqa ima kasqa chaywanpas, ñawinta qhawayta atirqani hinaspa chay ratolla huk tinkiyta sienterqani mana willayta atiymanchu. Khuyapayakuypas kuyakuypas karqam. Katkatatarqanim ichaqa manam huk lawman qawariyta atirqanichu. Kay runataqa manam entiendeyta atirqanichu. Cruzman clavasqa, nanaypi, wañuy qayllapi, mana pay kikinpichu yuyaykusharqan. Payta k’iriqkunata pampachachkarqa. ¿Pitaq kay Jesusqa karqa?

Wawqeypa hucha ruwaq masinmi qhepa samayninta samananpaqña kasharqan chaywanpas, mana samaspa Jesusmanta burlakusqanpi. Qunqayllamantam wawqiyqa qaparirqa mana allinpaq hapispa hinaspa –ñawpaq kutita kawsayninpi– ruwasqanmanta responsabilidadta hapirqa, mana ima excusayuq. Paymi willakurqa iskayninku huchallikusqankumanta. ¡Wawqiymi confesarqa! ¿Imataq kay cambio karqa? Mana controlakuspaymi waqay wichiyta qallaykurqa hinaspam runakunapa ñawpaqninman tanqarqani uranpi sayanaykama.

kimsa iskay kaq samay

Jesusqa pampachayta mañakusqanmi discurso qoqpa wawqenta anchata cambiaran.

kimsa iskay kaq samay

¿Hayk’aqmi pampachay kawsayniykita cambiarqan?

kimsa iskay kaq samay

¿Imataq iñiypaq ancha allin pampachaymanta?

60 segundos ch’inlla kayta qhaway

Wawqeyta munakusqaytan qaparirqani, chay ratollapitaqmi Jesusqa umantapas payman kutichirqan. Paykunaqa qhawarinakurqanku chaymantataq wawqey, llank’asqa samaywan, waqaywan ima, Jesusta mañakurqan reinonman haykuqtin yuyarinanpaq. Humilde kaypa, kasukuq kaypa kunkanmi karqa. Waqayta qallarirqani. Yacharqanim kaykunaqa qipa ratokuna wawqiyta ñuqawan kasqanmanta. Wawqey llañuyaruptinmi, Jesusqa wawqiyman prometekurqa Paraisopi paywan kananta.

¿Imatan chayraq rikurqani? ¿Pipas kayta rikurqachu? ¿Uyarirqankuchu chay runakuna?

Chaymanta mana unaychu hanaq pachaqa tutayayta qallarirqan, wayrataq wayrayta qallarirqan, chaymi urqu patata laq’akuspa huk manchachikuq takiyta paqarichirqan. Jesusmi qaparirqa: “Tukusqañam! Chaymantataq wañupurqan.

Allpaqa sinchitan khatatatarqan, t’oqyaypas mana uyariq hinaraqmi kasharqan. Yaqa llapan runakunam chiqiruspanku urqupa patanta kutispanku kallparqaku. Ichaqa rinaypaq kutirispaymi repararqani Maria, Juan hinaspa Jesuspa iñiqmasinkunamanta huknin pisilla kasqankuta. Chay wayra-parawan, terremotowan ima, mana kuyurispalla qhipakurqanku.

kimsa iskay kaq samay

Jesusqa wañuypiqa hunt’aq sonqon karqan, hinallataq mamanpas hunt’aq sonqowan paywan qhepakuq.

kimsa iskay kaq samay

¿Imaynataq kanman kunan tiempopi Jesuspa qatiqninkuna ch’aqway tiempokunapi hunt’aq sonqo kasqanku?

60 segundos ch’inlla kayta qhaway

Ch’uya, Kay ch’uya pachaq ch’in kayninpi, gracias qoyku ñoqayku ukhupi kasqaykimanta — llamp’u sonqo, takyasqa, mana p’akisqa ima.

Uyarisqanchisman hina, yuyaymanasqanchisman hina, kay tutaq llamp’u ñanninta purisqanchisman hina, agradecidos kanchis hap’iwanchis willakuykunamanta, reclamawaqninchis munakuymanta, kaypi tupawaqninchis Espiritumantawan.

Upallalla ñuqaykuwan qhipakuy. Sonqoykuta kichariy graciaykiq pakasqa yachayninman, kallpachawaykutaq maymanchus munakuyniyki pusawanchis chayta qatikunanchispaq.

Amen.

Mesa Muyuriqpi rakinakuy

Juan 18:1—19:42 Qhapaq Ñan

Chay simikunata rimasqan qhepamanmi Jesusqa discipulonkunawan kuska Cidrón wayq’ota chimpaspa huk huertaman rirqan, chaymanmi discipulonkunapiwan haykurqanku. Payta traicionaq Judaspas chay cheqastaqa yacharqanmi, chaypi Jesusqa sapa kuti discipulonkunawan huñunakusqanrayku. Chaymi Judas huk t'aqa soldadokunata uma sacerdotekunamanta fariseokunamantawan policiakunata pusamurqan, paykunataq linternakunata, antorchakunata, armakunatawan hap'ispa chayman hamurqanku. Hinaptinmi Jesusqa tukuy ima pasananta yacharuspan paykunata tapurqa: “¿Pitataq maskachkankichik?”, nispa. Paykunataq kutichirqanku: “Nazaret llaqtayoq Jesus”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Ñoqan pay kani”, nispa. Paykunata traicionaq Judasmi paykunawan kuska sayasharqan. Jesustaq paykunata niqtin: “Ñoqan pay kani”, nispa. Yapamantataq paykunata tapurqan: “¿Pitataq maskhashankichis?”, nispa. Hinaspan niranku: “Nazaret llaqtayoq Jesus”, nispa. Jesustaq kutichirqan: —Niykichismi ñoqa kasqayta, chhaynaqa maskhawaqchis chayqa, kay runakunata saqeychis”, nispa. Chaywanqa rimasqan simi hunt’akunanpaqmi karqan: “Manan huktapas chinkachirqanichu qowasqaykikunamanta”, nispa. Hinaspan Simón Pedro, espadayoq espadata horqospa, uma sacerdoteq kamachinta waqachispa, paña ninrinta kuchurparirqan. Chay kamachipa sutinmi karqa Malco. Jesustaq Pedrota nirqan: —Espadaykita wasanman churay, ¿manachu Yayaq qowasqan vasota ukyasaq?”, nispa.

Chaymi soldadokuna, oficialninku hinaspa judío policiakuna Jesusta hapiruspanku watarurqaku. Ñawpaqtaqa Anasmanmi aparqanku, payqa chay wata uma sacerdote Caifaspa suegron karqan. Caifasmi judiokunaman yuyaychasqa, aswan allinqa huk runalla runakunarayku wañuy.

Simón Pedropas huk discipulonwanmi Jesusta qatikurqanku. Chay discipulon uma sacerdoteq reqsisqan kasqanraykun Jesuswan kuska uma sacerdoteq pationman rirqan, Pedrotaq hawa punkupi sayasharqan. Chaymi huk discipulo, uma sacerdoteq reqsisqan, lloqsispa punkuta qhawaq warmiwan rimaspa Pedrota pusamurqan, chay warmitaq Pedrota nirqan: —¿Manachu qanpas kay runaq discipulonkunamanta huknin kanki, ¿riki?” Paytaq niran: “Manan ñoqachu kani”, nispa. Kunanqa esclavokunapas policiakunapas chiri kasqanraykum q’umir ninata hapirurqaku, chaymi muyuriqninpi sayaspa quñikuchkasqaku. Pedropas paykunawan kuska sayashaspan q'oñikusharqan.

Hinan uma sacerdoteqa Jesusta tapurqan discipulonkunamanta yachachisqanmantawan. Jesustaq kutichirqan: —Ñoqaqa kay pachamanmi sut'ita rimarqani, sinagogakunapi, yupaychana wasipipas yachachiq kani, chaypin llapa judío runakuna huñunakunku, manan pakallapichu imatapas nirqani, imanaqtintaq tapuwankichis? Chayta niqtinmi, qayllanpi sayashaq huknin policia Jesuspa uyanta takaspa niran: “¿Chay hinachu uma sacerdoteman kutichinki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: —Mana allinta rimasqayman hinaqa, mana allinta rimasqayta willay, chaninta rimaspayqa, ¿imanaqtintaq maqawankichis?”, nispa. Chaymantataq Anaqa watasqata kacharqan uma sacerdote Caifasman.

Simón Pedrotaq sayashaspa q'oñikusharqan. Paykunataq tapurqanku: “¿Manachu qanpas discipulonkunamanta huknin kanki?”, nispa. Chayta negaspataq niran: “Manan kanichu”, nispa. Uma sacerdotepa huknin kamachin, Pedropa ninrinta kuchusqan runapa ayllun, tapurqa: “¿Manachu huertapi paywan kuska rikurqayki?”, nispa. Pedroqa yapamantan negarqan, chay ratotaq galloqa waqarqan.

Chaymantam Jesusta Caifasmanta Pilatopa umalliq wasinman pusarqaku. Tutamantaraqmi karqa. Paykunaqa manan paykuna kikinkuchu umalliq wasiman haykurqanku, chhaynapi ritualkunawan mana qhellichakunankupaq, Pascua fiestata mikhunankupaqpas. Chaymi Pilatoqa paykunaman lloqsispa tapuran: “¿Ima huchachaytataq kay runata churankichis?”, nispa. Paykunataq kutichirqanku: —Kay runa mana huchasapachu kanman karqan chayqa, manan qankunaman entregaykumanchu karqan”, nispa. Pilatoqa paykunata nirqan: –Qankuna kikiykichista hap'ispa kamachikuy simiykichisman hina juzgaychis, nispa. Chaymi judío runakunaqa niranku: “Manan pitapas wañuchinanchischu”, nispa. (Chayqa karqan Jesuspa nisqan hunt’akunanpaqmi, imayna wañunanmanta willaqtin).

Hinan Pilatoqa hukmanta umalliq wasiman haykuspa Jesusta waqyaspa tapurqan: “¿Qanchu kanki judío runakunaq reynin?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “¿Qan sapallaykichu kayta tapukunki, icha hukkunachu noqamanta willasunkiku?”, nispa. Pilatotaq kutichirqan: —¿Manachu judío runa kani, ¿riki?, llaqtaykipas, uma sacerdotekunapas ñoqamanmi entregasunkiku, ¿imatan ruwarqanki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Reinoyqa manan kay pachamantachu, qhapaq suyuy kay pachamanta kanman chayqa, qatikuqniykunaqa maqanakunkumanmi karqan mana judío runakunaman entregawanankupaq, ichaqa imayna kasqanman hinaqa manan kaymantachu gobiernoyqa”, nispa. Pilatoqa payta tapurqa: “¿Chaynaqa, ¿reychu kanki?”, nispa. Jesustaq kutichirqan: “Qankunaqa rey kasqaytan ninkichis, chayraykun nacerqani, kay pachamanpas hamurqani cheqaq kaqta willanaypaq, cheqaq-kaypi kaq llapa runan uyariwanku rimasqayta”, nispa. Pilatotaq payta tapurqan: “¿Imataq cheqaq?

Chayta niruspanmi huktawan judío runakunaman lloqsispa paykunata nirqan: —Manan imatapas tarinichu, qankunaqa costumbreyoqmi kankichis Pascua fiestapi pitapas kacharinaykichispaq, ¿munankichischu judío runakunaq Reynin kacharinayta?”, nispa. Paykunataq kutichispa qaparirqanku: “¡Manan kay runachu, aswanpas Barrabasmi!”, nispa. Barrabasqa suwa runan karan.

Hinaptinmi Pilatoqa Jesusta hapiruspan maqarurqa. Hinan soldadokunaqa kiskamanta coronata awaspa umanman churaranku, morado p'achawantaq p'achachirqanku. Sapa kutillanmi payman asuykusharqanku: “¡Alabaykuy, judío runakunaq reynin!”, nispa. hinaspa uyanta takaspa. Pilatoqa yapamanta lloqsispa paykunata nirqan: –Qhawariychis, paytan pusamushaykichis, mana ima huchatapas tarisqayta yachanaypaq”, nispa. Hinaptinmi Jesusqa kichka coronayuq hinaspa morado pachayuq lluqsiramurqa. Pilatoqa paykunata niran: “¡Kaypim chay runaqa!”, nispa. Umalli sacerdotekunapas policiakunapas payta rikuspa qaparispankum qaparirqaku: “¡Cruzpi chakataychik!”, nispa. Pilatoqa paykunata nirqan: —Qankuna kikiykichista hap'ispa chakatachiychis, manan ima huchatapas tarinichu”, nispa. Judío runakunataq kutichirqanku: —Noqaykuqa kamachikuy simiyoqmi kayku, chay kamachikuyman hinataqmi wañunan Diospa Churin kasqayta nisqanrayku”, nispa.

Chayta uyarispan Pilatoqa aswan mancharikuran. Hukmantan umalliq wasinman haykuspa Jesusta tapurqan: “¿Maymantataq kanki?”, nispa. Ichaqa Jesusqa manan imatapas kutichirqanchu. Hinaqtinmi Pilatoqa khaynata niran: —¿Manachu rimapayayta munanki? Jesustaq payta kutichirqan: —Manan atiyniyoqchu kawaq, manachus hanaq pachamanta qosunkikuman karqan chayqa, chaymi qanman entregawaqniyqa aswan hatun huchayoq kashan”, nispa. Chaymantapachan Pilatoqa kachariyta munarqan, ichaqa judío runakunan qaparirqanku: “Kay runata kacharinki chayqa, manan emperadorpa amigonchu kanki, llapa rey kani niq runaqa emperadorpa contranpin churakun”, nispa.

Chaykunata uyarispan Pilatoqa Jesusta hawaman pusaspa juezpa tiyananpi tiyaykurqa, chay sitiopim karqa Rumi Pavimento, otaq hebreo rimaypi Gabata. Pascua fiestapaq wakichisqa p'unchaymi karqan. chawpi p'unchawtaq karqan. Chaymi judío runakunata nirqan: “¡Kaypin kashan Reyniyki!”, nispa. Hinaspan qaparirqanku: “¡Apaway! Pilatoqa paykunata tapuran: “¿Reyniykichistachu chakatasaq?”, nispa. Umalli sacerdotekunan kutichirqanku: “Manan reyniykupas kanchu, aswanpas emperadorllan”, nispa. Chaymantataq paykunaman entregarqan chakatasqa kananpaq.

Chaymi Jesusta aparqanku; cruzta sapallan apaspa, Uma Uma Llaqtaman rirqan, hebreo simipitaq Golgota sutichasqa. Chaypim chakatarqaku, paywan kuska iskay runakunatapas, hukninmi iskaynin lawpi, Jesuswan chawpinkupi kachkasqa. Pilatoqa huk qelqatapas qelqachiranmi, cruzpitaq churachiran. Chaypin niran: “Nazaret llaqtayoq Jesus, judío runakunaq reynin”, nispa. Askha judío runakunan kay qelqata leerqanku, Jesusta chakatasqanku cheqas llaqtaq qayllanpi kasqanrayku; Hebreo simipi, latin simipi, griego simipipas qelqasqa karqan. Hinaqtinmi judío runakunaq umallinkuna Pilatota nirqanku: “Ama qelqaychu: ‘Judío runakunaq reynin’ nispaqa, aswanpas kay runan niwarqan: ‘Ñoqaqa judío runakunaq reyninmi kani’, nispa”, nispa. Soldadokuna Jesusta chakataruspankum, p'achanta hapispanku tawaman rakirqaku, sapa soldadopaq hukta. Hinaspapas tunicanta aparqanku; kunanqa túnicaqa mana sirasqañam karqa, hawanmanta huk kuchullapi awasqa. Chaymi paykunapura ninakurqanku: “Ama llik’isunchu, aswanpas sorteasun pikunachus chaskinanta yachananchispaq”, nispa. Kayqa karqan Diospa Simin Qelqaq nisqanta hunt'akunanpaqmi.

“P’achayta rakinakurqanku, p’achayraykutaq sortearqanku.”

Hinaspa chaytan soldadokuna ruwarqanku.

Chaykamataq, Jesuspa cruzpa qayllanpi sayasharqanku maman, mamanpa ñañan, Clopa warmin Maria, Magdalena María ima. Jesusqa mamanta, munakusqan discipulotawan ladonpi sayashaqta rikuspa, mamanta nirqan: “Warmi, kaypi wawayki kashan”, nispa. Hinaptinmi discipulonta nirqa: “Kaypim mamayki kachkan”, nispa. Hinaptinmi discipuloqa wasinman pusarqa.

Chay qhepamanmi Jesusqa kunan tukuy imapas tukusqaña kashasqanta yachaspa nirqan (qellqata hunt’ananpaq): “Ch’akisqañan kashani”, nispa. Chaypin sayashasqa huk p’uyñu q’achu vino hunt’a. Chaymi vino hunt'a esponjata hisopo k'allmaman churaspa siminman hap'iykurqanku. Chay vinota chaskiruspanmi Jesusqa nirqa: “Tukusqañam”, nispa. Chaymantataq umantapas k’umuykukuspa espiritunta saqepurqan.

Wakichiy p’unchay kasqanraykun, judiokunaqa mana munarqankuchu samana p’unchaypi cruzpi ayakuna saqeyta, astawanqa chay sábado p’unchay ancha hatun p’unchay kasqanrayku. Chaymi Pilatota nirqaku chakatasqa runakunapa chakinta pakinankupaq hinaspa ayakunata hurqunankupaq. Hinaptinmi soldadokuna hamuspanku punta kaqpa hinaspa hukninpa chakinta pakirurqaku paywan kuska chakatasqa. Ichaqa Jesusman asuykuspanku, wañusqaña kashaqta rikuspa, chakinta mana p’akirqankuchu. Aswanpas huknin soldadon lanzawan waqtanta t’oqyachirqan, hinan yawarpas unupas lloqsimurqan. (Chayta rikuqmi willaran qankunapas creenaykichispaq. Paypa willakusqanqa cheqaqmi, yachanmi cheqaqta rimasqanta.) Kaykunaqa pasaran Diospa Simin Qelqa hunt’akunanpaqmi: “Manan mayqen tullunpas p’akikunqachu”, nispa. Hinaspapas yapamantan huk t’aqa qelqa nin: “T’oqyasqanku runatan qhawarinqaku”, nispa.

Chaykuna qhepatataq, Arimatea llaqtamanta Joseqa, judío runakunata manchakusqanrayku pakallapiña Jesuspa discipulon kashaspapas, Pilatota valekurqan Jesuspa cuerponta apananpaq. Pilatoqa permisota qorqan; chaymi hamuspa cuerponta horqomurqan. Nicodemopas, qallariypiqa tutallam Jesusman hamurqa, mirrawan áloewan chaqrusqata apamuspan, yaqa pachak kilo llasaq. Jesuspa ayanta hap'ispa q'apaq q'apaykunawan lino p'achakunawan k'uyurqanku, judío runakunaq p'ampasqanku costumbreman hina. Chay chakatasqa kasqan cheqaspin huk huerta kasharqan, chay huertapitaq huk mosoq aya p'ampana kasharqan, chaymanqa manan hayk'aqpas pitapas p'amparqankuchu. Hinataq, judiokunaq Wakichikusqanku p’unchay kasqanrayku, aya p’ampanataq qayllanpi kasqanrayku, chaypi Jesusta churarqanku.Juanpa Evangelionqa hukniraytan rikuchin Jesuspa pasionninta wakin evangelio qelqaqkunamantaqa. Juanpa Evangeliopiqa Jesusmi tukuy sonqonwan kamachin kawsaynintapas wañuynintapas. Jesusqa manan Getsemaní llaqtapiqa maqanakunchu nitaq cruzpi qaparinchu. Wañuytaqa Diospa munaynin hinatan chaskikun, atipaspa Diosman kutipunanpaqpas. Tukuy willakuypiqa Jesusmi controlan imakuna pasakusqanmanta. Payta hap’iqkunata qhepaman kutirispan pampaman urmachin. Juicio ruwakuchkaptin tapukuykunata musuqmanta interpretan. Payqa negakunmi Pilatoq paypi atiyniyoq kasqayta nisqanmanta. Juanqa resaltanmi Jesusqa mana runaq yanapayninwan wañunanpaq risqanmanta. Tukuchanapaqtaq, kunan tukuy ima tukusqaña kasqanmanta willakurqa, “Chaymantataq umanta k’umuykukuspa espiritunta saqipurqa”, nispa. Manan pipas espiritunta qechunchu. Payllam Diosman kutichipun. Ñawpaqmanta qhipakama, kawsaywan wañuywan ima, Jesusqa kunan pachata, hamuq pachata ima kuyuchiq, kamachiq ima. Juanpa Evangelionpi Jesusqa atipaqmi, nanaykunata wañuytapas atipaqmi. Payqa Mesías kananpaq churasqa ruwaynintan hunt’an, pay kikinpa tukukuyninta orquestashaspapas. ¿Imaynatataq entiendesun wañusqanpa ima ninan kasqanmanta? Jesusqa wañuymantaqa karunchakunmanmi karqa. Payqa ruwananmi karqan Diospa reinonta negananpaq, graciamanta khuyapayakuymantawan, chay p’unchaypi orden socialta chaskispa. Aswanpas mana manchakuspan Jerusalén ladoman uyanta churarqan, hinallataq Diospa qhapaqsuyunmanta qatipakuspa yachachishallarqan, wañuchinankupaq amenazasqa kashaqtinpas. Jesusqa willakusqan gobiernoraykun wañuran.

Tapukuykuna

1. Jesustaqa chakatarqankun Roma nacionpa rantinpi huk reinota willasqanrayku. ¿Imaynatataq kunan tiempopi Jesusta qatikuyqa contracultural?
2. ¿Imaynatan qatipakunki Diospa khuyapayakuq khuyapayakuq kamachikuyninta?
3. Viernes Santo ñawinchayqa aya p’ampana tutayaqpi tukun. ¿Hayk’aqmi tutayaqpi suyashasqaykita sientekurqanki?

Kachay

Qukuykuq kaymanta Willakuy

Hunt’aq discipulokunaqa Diospa askha qoykukuq kayninta astawan reparasqankumanmi kutichinku, sonqonkupi munasqanman hina rakinakuspa; mana kamachiywanchu nitaq hark’aywanchu.

—Doctrina y Convenios 163:9

Chay ofrecimiento canastaqa kanmi sichus yanapayta munanki sapa kutilla, huch’uy t’aqapi ministeriokunata, qoykukuq kutichiyniykiq huknin parten hina. Kay ofrenda mañakuyqa huk discipuloq qoykukuq kutichiyninmantan horqosqa kashan:

Kusikuq Dios, Kusikuy hunt'asqa sonqokunawanmi rakiyku Churiykiq kasqanman kutichispa. Sacrificiokuna rakisqayku hukkunaq kawsayninman kusikuyta, suyakuyta, munakuyta, thak kayta ima apamuchun, khuyapayakuyniykita, graciaykitapas rikunankupaq. Amen.

Qatiqnin Huñunakuypaq Invitacion

Himno de Clausura

CCS 459, “Jesus, Yuyariway” (kay huñunakuypi mana Comunión nisqawan kuskachu kanki chayqa, yuyaykuy takiyta Comunidad de Cristo Taki 470, “Llantukuna tutaman largoyapun”.

Tukuchina Mañakuy

---

Yanapakuy munasqa Huñumanta hina

Señorpa Cenan Sacramento

Comunión nisqamanta willakuy

Kay akllasqamanta leenaykipaq huk textota akllay: 1 Corintios 11:23–26; Mateo 26:17–30; Marcos 14:12–26; Lucas 22:7-39.

Comunión nisqaman mink’akuy

Llapallankum Cristopa mesanpi allin chaskisqa kanku. Señorpa Cenan otaq Comunión nisqa sacramento, chaypin yuyarinchis Jesucristoq kawsayninta, wañuyninta, kawsarimpuyninta, hinallataq sapa kutilla kaynintapas. Comunidad de Cristo nisqapipas, Comunión nisqatapas rikunchismi, bautizakuy rimanakuyninchis mosoqyachinapaq, hinallataq Cristoq misionninta kawsaq discipulokuna hina formasqa kananchispaq. Wakintaq iñiyninkupi costumbrenku ukhupi hukniray otaq yapasqa entiendeyniyoq kankuman. Llapa Señorpa Cenanpi participaqkunatan invitayku Jesucristoq munakuyninwan thak kayninpi chayta ruwanankupaq.Kay Viernes Santo p’unchaypi Jesuswan tupasun mesapi, t’antata, vinotawan rakinakuspa, saminchayta, hampiyta, thak kayta, kamachi llank’aymantawan. Wakichikuspaqa takisun Comunidad de Cristo Canta 470, “Sombras largos en tuta”.

Wawakunapaq yuyaykuna

Imakuna ruwanapaq: huch’uy velakuna hinallataq aswan k’anchay, otaq pilawan puriq velakuna. Kay ruwayqa pisi ratukuna tutayaqmi. Allinmi kanman tayta-mamakunawan ñawpaqmantaraq rimayqa. Ichapas akllakuwaq huk llimp’iwan saqiyta utaq wawakunata tayta-mamanwan tiyachiyta, sapa wawa allin sientekunanpaq. Huñupa chawpinpi huk mesapi velakunata churay. Velakunata rawrachiy. Hawa llimp’ikunata, lamparata ima wañuchiy. ¿Imaynan sientekunki velakuna rawrashaqta rikuspa? (kusisqa, kusisqa, hawkalla) Sapa kutim velakunata rawrachinchik suyakuypa rikchaynin hina. Vela nina rawraypa k’anchayninmi yuyarichiwanchis Jesuspa kay pachaman apamusqan k’anchayta. Viernes Santo p’unchaymi yuyarinchis mana Jesuspa willakuyninwan ministronwan kay pachaqa mana suyakuyniyoq pacha kanman. Velakunataqa hukmanta hukmantam wañuchinchik tutayaqpi huk ratulla samananchikkama. Pilawan puriq velakunata llamk’achkanki chayqa, sapa wawata jukta jap’ichiyta atinki, chanta jukmanta jukmanta wañuchiyta atinki. Velakuna rawrachisqa kaptinqa, warmakunaqa hukmanta hukmanta wicharispankum velataqa wañuchinmanku llapallan wañunankama. Tutayaqpi iskay kimsa ratuta suyay. Chaymantataq pipas huk k’anchayta llank’achiy. ¿Imaynataq tarikurqa tutayaqpi tiyay? (manchachikuq, llakisqa, ch’inlla) Tutayaqña kaqtinpas yachanchismi Jesusqa ñoqanchiswan kashasqanmanta, pisi tiempollamantan Pascua kusikuyqa kaypi kanqa. Pisi rimayllapi mañakusun:

Khuyapayakuq Dios, .

Agradecekuyku Churiyki Jesuspa qowasqaykimanta, paymi tutayaqman k’anchayta apamun. Amen.

Sermón Yanapakun

Qelqata t’aqwispa

Juanpa Evangelio nisqa qelqan rikuchin Jesuspa ñak’ariyninta hap’isqa kasqanmantapacha, Anaspa ñawpaqenpi tapukusqanmanta, Pedroq negasqanmanta, Pilatoq ñawpaqenpi juzgasqa kasqanmantawan, Jesuspa wañusqanmanta p’ampasqa kasqanmantawan. Mateo, Marcos, Lucas willakuykunapi tarisqa askha detallekunaqa manan Juanpiqa kanchu: Cirene llaqtamanta Simon, Jesuspa pampachay mañakusqan, “allin suwa”q pesapakusqanmanta, cruzmanta, santuariomanta velomanta, Centuriónmantawan askha rimaykuna. Tukuy imamanta rimaspaqa, Jesusqa tukuy sunqunwanmi kamachin kawsaynintapas wañuynintapas. Juanpa Cristonqa manan sinchi nanaywanchu kuyurikun. Payqa manan Getsemaní llaqtapiqa maqanakunchu nitaq cruzpi waqanchu. Wañuytaqa Diospa munaynin hinatan chaskikun, atipaspa Diosman kutipunanpaqpas. Tukuy willakuypiqa Jesusmi ima ruwaytapas controlan. Payta hap’iqkunata kutirispa pampaman urmachin (Juan 18:6). Juicio ruwakuchkaptin tapukuykunata musuqmanta interpretan. Payqa negakunmi Pilatoq paypi atiyniyoq kasqayta nisqanmanta (19:11). Juanmi resaltan Jesus kikin wañunanpaq risqanmanta, manan runaq yanapayninwanqa. Jesusta juzgashaqtinkun Pilatota judío umallikuna obliganku Jesusta wañunanpaq sentenciananpaq. Chay umalliqkuna chay qelqamanta impugnaqtinkun Pilatoqa yuyaykusqankuta kutichipurqan, Jesus contra acusasqankuta cheqaqpaq qhawarispa. Chhaynapin payqa llapa runaq qayllanpi Jesuspa kamachikuq kayninta willan, uma sacerdotekunañataqmi mana chaskishallankuchu. Juanqa sut’itan willan imaynatas soldadokuna Jesuspa p’achanta t’aqanakurqanku, sortearqankutaq mana k’uyusqa túnicapaq. Salmo 22:18 textomanta rimaspaqa, evangelistaqa Jesuspa cruzpi chakataq soldadokunaq hunt’asqan profeciamantan rimashan. Wakin yachaysapa runakunam ninku, Juanpa kallpanchasqanqa Jesuspa qatikuqninkuna huk sunqulla kasqankumantam qawachin. Chay soldadokunaqa manan Jesuspa kaqninkunata chinkachiyta atirqankuchu. Cruzpi, Jesusqa soldadokunawan, judio umalliqkunawan, hunt’aq ayllu amigokunawan, qatikuqkunawan, mamanwan ima muyurisqa kashan. Paykunamantan mosoq familiata paqarichimun, paykunan cuidanakunanku. Tukuchanapaqtaq, kunanqa tukuy ima tukusqaña kasqanmanta willakurqa: reinomanta willakusqanmanta, Diospa Churin hina tiyasqanmanta, aychapi ayllunwan discipulokunaq llaqtanwan mosoq iñiywan tupasqanmanta. Salmo 69:21 ch’akiymanta tarikuq mañakuy simi, kunan entiendekunman Juan 18:11 nisqanman hina, “...¿Manachu Yayaq qowasqan vasota ukyasaq?”, nispa. Jesusqa manan copallatachu ukyarqan, aswanpas ch’akikusparaqmi ukyashan, tukuy ima mañakusqan hunt’akunankama. “Chaymantataq k’umuykukuspa espiritunta saqepurqan” (19:30b). Wañuspapas Jesusmi kamachin. Manan pipas espiritunta qechunchu. Payllam Diosman kutichipun. Ñawpaqmanta qhipakama, kawsaywan wañuywan ima, Jesusqa kunan pachata, hamuq pachata ima kuyuchiq, kamachiq ima. “Kawsayniytam quni...kikillaymantam quni” (Juan 10:17–18). Juanpa Evangelionpi Jesusqa atipaqmi karqan, nanaykunata wañuytapas atiparqan, Mesias kananpaq churasqan ruwayninta hunt’arqan, pay kikinpa tukukuyninta orquestasqanman hina. ¿Imaynatataq entiendesun wañusqanpa ima ninan kasqanmanta? Yachanchismi Jesusqa Diospa qhapaqsuyunta willasqanmanta, modelota hina ruwasqanmantawan, llapanpaq khuyapayakuq, khuyapayakuq reino. Payqa wañuymantaqa karunchakunmanmi karqa. Payqa ruwananmi karqan reinota negaspa, chay p’unchaypi orden socialwan rinanpaq. Aswanpas mana manchakuspan Jerusalén ladoman uyanta churarqan, wañuchinankupaq amenazasqa kashaspapas reinotan ruwashallarqan. Cristoqa noqanchisraykun wañurqan, willasqan qhapaq suyumanta. Imaynatataq kutichisunchis kunan p’unchay Diospa qhapaqsuyunta apamunanchispaq waqyakuy hinalla kaqtin

Chawpi Yuyaykuna

1. Juanqa ñawpaq siglo tukukuypin historiamanta llaqtanman qelqashan. Uyarinanchismi cruzmanta willakuyta Roma-griego, judío culturakunaman hina, hinallataq Juanpa Evangelionpa imapaq: Cristoq kamachikuq kayninta willanapaq, runakunata iñiyman pusananpaq.
2. Juanpa tiemponmanta iskay waranqa wata t’aqasqa llaqtaña kanchis chaypas, manan Cristoq kawsay qoq qespichiq llank’ayninmantaqa karunchasqachu kanchis.
3. Cruzqa achka significadoyuqmi. Imapaqchus kasqanta entiendenapaq huk kaqninmi, Jesusqa Diospa gobiernonrayku wañusqanta reparaymi, chay gobiernon tiemponpi atiyniyoq runakunata manchachirqan.

Rimaqpaq tapukuykuna

1. ¿Imaynatataq Jesuspa comportamienton, kikin wañuyninta controlananpaq pusaq, teologíaykiwan tupan?
2. ¿Imaynatan iñiq t’aqapi runakuna uyarinkuman Juanpa hunt’aq sonqowan willasqanta, kunan tiempopi Cristoq kawsay qoq, qespichiq llank’asqanmanta? ¿Kay tiempopi runakuna uyarinmankuchu Juanpa llaqtanpa tiemponpi uyarisqankuman hina?
3. ¿Imaynatataq willawaq Cristoq yuyaykusqanmanta llapa runakunata payman aysayta Calvario cruzpi? ¿Ima ninantaq kay tiempopi discipulokunapaq?
4. ¿Imaynatan entiendenki allin simita (Viernes Santo nisqapi hina) kay p’unchaymanta, textomantawan willanaykipaq?