Cristopi wiñaychis
Tiempo ordinario (Allin 8) .Haykapi llamk'achinapaq: 28 ñiqin qhapaq raymi killapi 2026 watapi
← Calendario nisqaman kutiy
Yupaychanapaq yanapakuykuna
Yupaychanapaq Bosquejo
Yapa Qelqakuna
Génesis 22:1 – 14, Salmo 13, Mateo 10:40 – 42
Ruwana
Huk campana otaq campana listo kachun Práctica Espiritual y Reflexión nisqapaq.
Ñawpaq rimay
Allin hamuy hinaspa yupaychayman waqyakuy
Allin hamusqaykichik sagrado aylluman. Kunanqa allin relacionkunatan maskhanchis. Intencionalmente hukllachasqa huñunakusqanchisman hina, comprometekunchis thak kaypaq, chanin kaypaq instrumentukuna kananchispaq.
Mañakuypi, takipi, sacramentopipas maskhanchismi allin rimanakuykunata Dioswan, hukkuna hukkunawan, llapa kamasqakunawan ima. Cristoq thak kayninpa takiyninman hina sintonizasqa kasun.
Himno de Alabanza
“Diospa thak kay takiynin” CCS 319
Otaq “Señorta saminchay” iskay kutillapas takiy CCS 575
UTAQ “Kuska Takispa Señorta yupaychay” tawa t’aqata t’aqaspa kayta takiychis huk muyu CCS 642 nisqapi
Alabanapaq mañakuy
Kutichiy
Qelqata Ñawinchay: Romanos 6:12–23
Espiritualpi ruway hinaspa yuyaymanay: Hunt’aq sonqo kayninchista reparay
Preparakuy campanawan otaq campanawan waqanaykipaq, yuyaymanasqayki ratokuna chawpipi.
Romanos qelqamanta leccionario textonchispin leeqkunata tapunku lealtadmanta hunt’aq sonqo kaymantawan tapukuykunapi yuyaymananankupaq. Específicamente, Pabloqa Cristoq qatikuqninkunatan mañakun manaña huchaq millay ruwaypa instrumenton kanankupaq, aswanpas chanin kanankupaq, Diosta kasukunankupaqwan.
Espiritualpi practicasqanchis tiempopin tapukuykunapi yuyaymanasun, kawsayninchistapas t’aqwirisun. ¿Maypitaq hunt’aq sonqo kayninchis kashan? ¿Munakuypa, thak kaypa, chanin kaypa instrumentonchu kanchis, icha participanchischu mana chanin kay, mana t’inkisqa kay, Diosmanta t’aqanakuy ima wiñaypaq kananpaq?
Kay practica pachawan transicionkunata señalanaypaq campanata waqachisaq. Qallarinapaq, invitayki huk iskay kinsa ratukunata ukhu samaypi, yuyayniykita ch’uyanchaspa, divinowan tupachiyta maskhaspa.
Iskay kimsa ratu sayay hinaspa kimsa kutita campanata waqay.
Iskay kinsa ratokuna qhepa semanapi yuyaymanay. Atencionniykita aysay huk tiempoman, chaypin sienterqanki Dioswan, Cristowan, Santo Espirituwan hukllachasqa kayta. ¿Ima sientekuykuna, ima circunstanciakunataq kay rato muyuriqpi karqa?
Iskay kimsa ratu sayay hinaspa huk kutita campanata waqay.
Kunanqa, Dioswan mana t’inkisqa sientekusqayki tiempopi yuyayniykita churay. ¿Ima sientekuykunatan chay ratokunapi sientekurqanki? ¿Imataq kay tiempopi Diosmanta t’aqasqa sientekurqanki?
Iskay kimsa ratu sayay hinaspa huk kutita campanata waqay.
T’inkinakuypi, t’aqanakuypipas yuyaymanaspa, qhawariy imakunachus ñawpaqman churanaykipaq. Yuyaymanasun sapa p’unchay purisqaykipi akllakunaykipaq aswan allin influenciakunata. ¿Ima cambiokunatan ruwawaq Diospa unanchasqan rikusqanwan aswan allinta tupanaykipaq? ¿Qanpa discipulo kaypi waqyakuy yuyayniykiwan?
Iskay kimsa ratu sayay hinaspa huk kutita campanata waqay.
Kay ratopiqa Diospa khuyapayakuyninpi yuyayniyoq kaychis. Agradecekuy tukuy ima pasasqanchispi Diosqa ñoqanchiswan kashasqanmanta yachaspa. Sapa p’unchaymi mosoq imaymanakunawan Diosman arí nisunman chayta yachaspa consuelota thak kayta chaskiy. Saminchasqa kachun Diospa chanin kayninpaq instrumentokuna kananchista maskhaspanchis.
Hawka Kaypaq Mañakuy
Hawka Kawsay Himno
“Sapa Unqusqanchikta hampiq” CCS 547
O “Señor, Instrumentokunata ruwawayku” CCS 364
O “Hawka Kawsay Principetan serviyku” CCS 348
Hawka kay vela rawrachiy
Willakuy
Invitasqa kanki hawa t’ikraypaq vaso hina ukhupi thak kayta mañakunaykipaq.
Mañakuy
Munakuywan Hawka Kaywan Chanin Kaywan, .
Kunan p'unchawpas, tukuy p'unchawpas thak kayniykitan maskhayku. Huk kutikunapin pesapakunchis, hunt’aq kayninchis huchawan, sapankama munanakuypi, munapayaypi, mana chanin kay sistemakunapi, hinallataq imayna kaykunawan ima, chaykunan t’aqawanchis munakuyniyoq kasqaykimanta. Kay pachanchispi sistemakunamantan llakikunchis, chaykunan wiñaypaq kawsachin wakcha kayta, maqanakuyta, racismota, pachamama waqllichiyta, hinallataq tukuy imaymana dañokunata munasqayki kamasqaykiman.
Mañakuyku thak kay Espirituykiman sintonizasqa kanaykupaq. Mañakunmi sonqonchispas almanchispas chanin kayta, allin kayta, chanin kayta, thak kayta maskhananpaq. Kay ukhu mañakuy llank’ayqa pusawasun thak kay ñankunaman, allipunachiyman, espirituq qhaliyayninman ima. Kay pachaykiman ch’uya atencionniykuta sensibilizay. Hawka kawsaq Cristoq sutinpin mañakuyku. Amen.
Paqarinmanta Willakuy
Romanos 6:12–23 textomanta hurqusqa
Otaq Tapukuykunapi tiyay
Participantesta pusay huk pachapi huch’uy huñukunapi utaq iskay iskaymanta rakinakuypi kay tapukuykunawan tinkisqa Espiritual Práctica y Reflexión pachawan ñawpaq serviciopi. Tapukuykunata imprimiy otaq proyectay llapa runakuna qawanankupaq.
- ¿Hayk’aqmi Diosman aswan qayllapi sientekurqanki?
- ¿Imataq mayninpi hark’asunki Dioswan qayllallapi sientekunaykipaq?
- ¿Ima espiritual ruwaykunataq yanapasunki aswan ukhu significadota hinaspa divina presenciata experimentanaykipaq?
Discipulokunaq qoykukuq sonqowan kutichisqanku
Himno de Gracia y Generosidad
“Wawqe panaykuna” CCS 616
O “Agradecekuyniy kunan chaskiy, Dios/Gracias, Señor” CCS 614/615
Chay huñunakuypi kaqkunata kallpanchana, mana paykunapa rimayninkupichu takinankupaq.
Qelqata Ñawinchay: Salmo 13:5–6
Willakuy
Comunidad de Cristo nisqapiqa, huknin Wiñaypaq Principionchismi Gracia, Generosidad ima.
“Diospa qoykukuq khuyapayakuyninta chaskispaykuqa, qoykukuq sonqowanmi kutichinchis, khuyapayakuspataqmi hukkunaq qoykukuq kayninta chaskiyku”.
Kay definiq fraseqa Wiñaypaq Principionchismantan tupan salmioq nisqanwan. Reqsikuymi kan tukuy ima kapuqninchis Diospa ch’uya qokuynin kasqanta. Kay yachaywanmi waqyasqa kanchis mana qolqellapaq, askhata qonanchispaq, imaynan Diospas kawsayninchispi ruwarqan hinata.
Wakcha kayta chinkachiy, ñak’ariykunata tukuchiy nisqamanta aswanta rimasqanchisqa —sapa Comunión nisqapi resaltasqa— askha kaymanta ética nisqapin sayarichisqa. Maypi necesidad, mana kaqlla kaypas kasqanmanmi yuyayninchista aysawanchis, obligawanchismi kutichinanchispaq, qoykukuq kaypa, chanin kaypa vasonkuna hina. Kay pachapi tukuy imapas Diospa qosqan kasqanmanta yachaspan, kallpachakunchis Diospa Reinonta aswan asuykachinapaq, khuyapayakuq, khuyapayakuq ruwaykunawan kapuqninchiskunata rakinakuqtinchis.
Saminchay hinaspa Chaskiy Diezmo de Misión Local y Mundial
Himno de Clausura
“Bwana Awabariki/Dios huk saminchayta qusunki” CCS 660
Achka kutita takiy. Chay huñunakuypi kaqkunata kallpanchana, mana paykunapa rimayninkupichu takinankupaq.
O “Señor Jesus, Qanmanta Takisaq/Jésus, je voudrais te chanter” CCS 556
Chay huñunakuypi kaqkunata kallpanchana, mana paykunapa rimayninkupichu takinankupaq.
UTAQ “Cristopa compañeronkunan Llapanchis kanchis” CCS 630
Bendición nisqa
Kachaspa
Kunan tiempopi experiencianchis pusawasun Jesucristoq discipulonkuna hina aswan ukhunchasqa compromisoman.
Musuq semanaman yaykuspan achka atipanakuy puntapi kaqkunawan tupaspanchik, mañakuyman hinaspa ruwayman kutisun, kuyakuq hinaspa pusaq Diospa qayllanpi qipaspa. Comunión emblemakunaq sabornin siminchispiraq kashaqtin, saminchasqa kachun llaqtanchispi, kay pachanchispipas runaman tukupuyta maskhasqanchispi. Dioswan kuska riy.
Postludio nisqa
Sagrado Espacio: Huch’uy Huñupi Yupaychanapaq Bosquejo
Huñunakuy
Allinlla chayaykamuy
Ordinario Tiempo nisqaqa Pentecostés p'unchawmanta Advientokama kristiyanu kalindaryu pacham. Cristiano calendario nisqapi kay parteqa manan hatun fiestakuna nitaq ch’uya p’unchaykuna kanchu. Tiempo Ordinario nisqapiqa sapankama hinallataq iñiy ayllu hina discipulo kayninchispin yuyaykunchis.
Hawka Kaypaq Mañakuy
Kimsa kutita pisi pisimanta campanata waqay utaq waqay.
Hawka kay vela rawrachiy.
Kunan punchawpa Hawka Kawsay Mañakuyqa Comunidad de Cristo Taki , “Sach’akunapa chawpinta wayrapa takiynin hina” nisqa takimanta 42 kaq takimantam yuyaymanasqa. Simikunaqa Shirley Erena Murraypa, takiynintaq Swee Hong Limpa:
Mana hayk’aq rikusqa, hayk’aqpas yachasqa maymanchus kay wayra wayramurqan
kawsayta apamuspa, kay pachaman atiyta apamuspa.
¡Siempre kuyukuq hinaspa mana kuyukuq Espiritu, wayramanta gracias niyku!
Llampu wayra q’uñichiwaqninchik.
Aswan utqaylla kallpanchawaqninchik laq’aq wayra.
Wayra waqaq, chaymi piques curiosidadninchista.
Ch’in wayra, chaymi rikch’arichin maymanchus risqanchista.
Wayra kallpachawasqanchisman hina, kichasqa, reparaq kachun pusawasqaykikupaq. Kawsayta apamusun —thak kawsayta— barrionchiskunaman. Wayramanpas, wayrawanpas saruykusun. Raprankuta kichaspa wayrayki mana hayk’aq rikusqa ichaqa sapa kuti reqsisqa cheqaskunaman apawayku. Hawka kay Espirituykita aprovechaspa llaqtanchikkunapa wichqasqa, q’uñi k’uchukunaman wayrachisun, hawka wayrakunata apamuspa sumaq wayrata maskaqkunaman.
Jesuspa sutinpi, thak kay samay. Amen.
Práctica Espiritual nisqa
Contemplativa Mañakuywan reparay
Principios Perdurales nisqakunaqa Comunidad de Cristo nisqapiqa fundamentalmi. Kunanqa aswanta rimachkanchik Principio Perdurable de Elecciones Responsables nisqapi.
Qelqakunapin tarinchis willakuykunata, runakunaq historiankupi yuyaymanaspa, tukuy chaykunapi Diospa makinta rikusqankutapas. Diospa kayninta reparananchispaq huk rato sayaykuspaqa, kawsayninchispi Diospa kaynintan reparasunman. Diospa kayninta reqsispaqa yanapawasunmanmi kawsayninchispi Responsable Akllanakunata reparananchispaq. Huk kaqnin yanapawasunman reparanapaq, yuyaymanaspa mañakuymi.
Chayqa cristianokunaq yuyaymanaymi, Dioswan ch’inlla tiyanankupaq. Kay mañakuyqa yanapawanchismi ukhunchispi Diospa kayninta. Ch’inlla kaspa sonqonchista uyarispaqa reparasunmanmi maymanchus Dios waqyawashanchis chayta.
Huk simita akllay Diospa qayllanman kicharikunaykipaq yuyaykusqaykita rikuchinaykipaq. Allinta tiyay, ñawiykita wisq’aspa, pisi pisimanta ch’inlla simiykita yapamanta rimay.
Yuyayniykikunata, cuerpoykipi sientekusqaykita otaq sientekusqaykita reparaspaykiqa yuyayniykimanta pasananta saqey. Sumaqllata rimasqaykiman kutiy. Kimsa minutokamam kay ruwayta hinalla ruwasaqku.
Yuyaymanayta qallarinapaqqa huk chimeta waqay. Kimsa minutomanta huk campanata waqay yuyaymanayta tukunanpaq. Kaykunata ñawinchay:
Kunanqa kinsa minuto ch’inlla tiyaykusun, ch’inllapi imakunachus hamuwasun chayta qhawananchispaq.
Yuyaymanayta qallarinapaqqa huk chimeta waqay. Kimsa minutomanta, huk chimeta waqay, ch’inlla kayta tukunaykipaq. Grupopi kaqkunata mink’ay chay experienciawan imayna sientekusqankuta willanankupaq.
Huñuman kaykunata ñawinchay:
Kunanqa aswanta rimashanchis Kamasqa Sagradomanta Wiñaypaq Principio nisqapi.
Cuerponchisqa admirakuypaqmi. Wakin kutiqa mana cuerponchiswan allintachu t’inkisqa hina sientekunchis. Sapa kutim cuerponchikqa imatapas yachanchik manaraq yuyayninchik piensananta saqichkaspanchik. Lliw cuerponchispa kuyuyninwan mañakuspaqa hukniraytan hamut’ayta chaskisunman, normal mañakuyninchispi kashaspanchismantaqa.
Huñuman kaykunata ñawinchay:
Wakin sut’inchaykunawan kuyuykunata rikuchisqayki. Chaymantataq kimsa kutita upallalla kuska kuyurisunchik.
Makinchikwanmi qallariyku mañakuypi (makinchikkuna ñawpaqnikipi ñitiykusqa). Kaymi chawpichawanchik.
Makinchikta altoman hoqarinchik. Chaynapim tukuy imapi Diospa kuyakuyninta kichariwanchik.
Makinchikta sunqunchikman churanchik. Chaynapim yuyarichiwanchik ukunchikpi kunka uyarinanchikpaq.
Kurkunchikpa ñawpaqninpi makinchikta kicharinchik. Chaynapim hukkunaman kuyakuyninchikta haywanchik.
Makinchikta hanaq pachaman hoqarinchik. Kaymi yuyarichiwanchik lliw runakunaman kicharikunanchikpaq.
Makinchikta urayman apamunchik. Kaymi yanapawanchik huñunakuspa tukuyta sunqunchikman chayachinapaq.
Makinchikta mañakuy poseman kutichimunchik. Chaywanmi ch’inlla kayman, thak kayman ima kutichiwanchis.
Kimsa kutita kuyuykunata yapamanta rurana. Huñuman kaykunata ñawinchay:
K’umuykukuspa “Namaste” nispa niychis (k’umuykuykichismi).
Mesa Muyuriqpi rakinakuy
Romanos 6:12–23 NRSVue
12 Chhaynaqa, ama wañuq cuerpoykichispi hucha kamachinanta saqeychischu, chhaynapi paykunaq munayninta kasukunaykichispaq. 13 Amaña cuerpoykichista huchaman churaychischu instrumento hina Mana chanin kaymanta, aswanqa wañuymanta kawsarimuq hina Diosman qokuychis, hinallataq cuerpoykichista Diosman qoychis chanin kanapaq herramientakuna hina. 14 Huchaqa manan kamachisunkichischu, manan kamachikuy simipichu kashankichis, aswanpas khuyapayakuq sonqollanpin kashankichis.
Chanin Kaymanta Esclavokuna
15 ¿Imataq chayri? ¿Mana kamachikuypa kamachisqan kaspachu huchallikunanchis, aswanpas khuyapayakuq kasqanchisrayku? ¡Manan ni imaraykupas! 16 ¿ Manachu yachankichis, pimanpas kasukuq kamachita hina rikuchikunkichis chayqa, kasukusqaykichispa esclavon kasqaykichista, wañuyman apakuq huchaq kamachin kasqaykichista, otaq chanin kawsayman apakuq kasukuypa kamachin kasqaykichista? 17 Ichaqa Diosman gracias kachun, huchaq kamachin kasqaykichis, sonqoykichismanta kasukusqaykichismanta, chay yachachikuyman encargasqaykichista 18 huchamanta kacharichisqaña kasqaykichismantawan, chanin kawsaypa kamachin kasqaykichismantawan. 19 Runa simikunawanmi rimashani mana atisqaykirayku. Imaynan ñawpaqpi cuerpoykichista qhelli kayman, mana allin ruwaykunaman esclavota hina churarqankichis, chhaynapin aswan mana allin ruwayman aparqankichis, chay hinallataqmi kunanpas cuerpoykichistapas chanin kawsayman esclavota hina churaychis, ch'uyanchasqa kayman.
20 Huchapa esclavon kashaspaykichismi chanin kaypi libre karqankichis. 21 Chhaynaqa, ¿ima rurutataq ganarqankichis kunan p’enqakusqaykikunamanta? Chaykunaq tukukuyninqa wañuymi. 22 Kunanmi ichaqa huchamanta kacharichisqaña kaspa Diospa kamachinña kaspaykichis, ruruykichisqa ch’uyanchasqaman apasunkichis, p’uchukaytaq wiñay kawsaymi. 23 Huchamanta pagayqa wañuymi, Diospa qosqanmi ichaqa Wiñay kawsayqa Señorninchis Jesucristopi.
—Romanos 6:12–23 NRSVue
Kunan p’unchay qelqaqa hucha, yuyayman kutirikuy, khuyapayakuy, Jesucristo ima temakunatan hinalla puririchin; kay kutipiqa esclavo kaywan tupachisqa. Manañam huchapa sirvientenñachu kanchik, cuerponchikpi esclavo kasqa runakuna hinaqa. Graciaqa suyakuytan qowanchis, valorta, allipunachiymanta ejemplokunatapas.
Graciaman kutichisqanchisman hinaqa, manañan religioso kamachikuykunapichu kashanchis, imaynan judiokunapas kanku hinata. Jesuspa rimayninta, ejemplonkunatapas qatikusqanchisman hinan, aswan ukhuman haykunchis kamachikuykunata (ley) qatiyllamantaqa, hinaspan ruwayta qallarinchis Diospa graciawan hunt’asqa munakuyninta entiendespa, chaymi cristianoq munayninpa, llaqtanpa esencian.
Kawsarimpuypi suyakuy qoyqa, Diospa llapa kamasqankunata munakusqanmi, imaña kaqtinpas. Chay suyakuy kasun muyuriqninchispi kaqkunapaq.
Tapukuykuna
- ¿Imaynataq kunan punchaw huchapa sirviente kasqa kachkanki?
- ¿Atikunmanchu kamachikuykunata nishuta kasukuyqa hucha hina?
- ¿Imaynatataq entiendenki Diospa gracianta kawsaynikipi?
Kachay
Qukuykuq kaymanta Willakuy
Munasqa Cristoq Comunidadnin, ama Sionmanta rimayllachu, takiyllachu. Kawsay, munakuy, rakinakuypas Sion hina: Cristopi rikukuqlla huklla kanankupaq kallpachakuqkuna, paykuna ukhupiqa manan kanchu wakcha, sarunchasqapas.
—Doctrina y Convenios 165:6a
Chay ofrecimiento canastaqa kanmi sichus yanapayta munanki sapa kutilla, huch’uy t’aqapi ministeriokunata, qoykukuq kutichiyniykiq huknin parten hina.
Kay ofrenda mañakuyqa huk discipuloq qoykukuq kutichiyninmantan horqosqa kashan:
Diosta wanachiyqa, manukuy, consumismo nisqa pachanchispi purisqanchisman hina, yanapawanchismi allin yuyaywan qolqeta waqaychayta, allinta gastanapaq, qoykukuq sonqowan qonapaqpas. Chay hinapin hamuq pachapaq wakichikusun, aswan allin paqarin p’unchayta paqarichisun ayllunchiskunapaq, amigonchiskunapaq, Cristoq misionninpaq, kay pachapaqpas. Amen.
Qatiqnin Huñunakuypaq Invitacion
Himno de Clausura
Comunidad de Cristo Taki 207, “Inti lluqsimuykunata kamaq” .
Tukuchina Mañakuy
Yanapakuykuna munasqa Huñumanta hina
- Señorpa Cenan Sacramento
- Wawakunapaq yuyaykuna
Señorpa Cenan Sacramento
Comunión Qelqa
Qankunaman qosqaytapas Señormantan chaskirqani, Señor Jesusqa traicionasqanku tuta huk t'antata hap'irqan. Agradecekuspataq p’akispa nirqan: “Kayqa qankunapaq cuerpoymi, kayta ruway yuyariwanaykichispaq”, nispa. Chaynallataqmi cena tukuruspan copatapas hapiruspan nirqa: “Kay vasoqa yawarniypi mosoq rimanakuymi, chayta tomaspaykichikta yuyarispaykichik”, nispa. Sapa kuti kay t'antata mikhuspa, vasota ukyaspaykiqa, Señorpa wañunanta willankichis, pay hamunankama.
—1 Corintios 11:23–26 NRSV
Comunión nisqaman mink’akuy
Llapallankum Cristopa mesanpi allin chaskisqa kanku. Señorpa Cenan otaq Comunión nisqa sacramento, chaypin yuyarinchis Jesucristoq kawsayninta, wañuyninta, kawsarimpuyninta, hinallataq sapa kutilla kaynintapas. Comunidad de Cristo nisqapipas, Comunión nisqatapas rikunchismi, bautizakuy rimanakuyninchis mosoqyachinapaq, hinallataq Cristoq misionninta kawsaq discipulokuna hina formasqa kananchispaq. Wakintaq iñiyninkupi costumbrenku ukhupi hukniray otaq yapasqa entiendeyniyoq kankuman. Llapa Señorpa Cenanpi participaqkunatan invitayku Jesucristoq munakuyninwan thak kayninpi chayta ruwanankupaq.
Comunión nisqapiqa participanchismi samincha, hampiy, thak kay, llaqta ima rikuchiy hina. Wakichikuspaqa takisun Comunidad de Cristo Taki (hukta akllay):
- 515 “Kay Ratukunapi Yuyarinchik” .
- 516 “Vinopaq, T’antapaqwan Huñunakuy” .
- 521 “Kuska T’antata pakisunchik” .
- 525 “Huch’uyllan Mesa” .
- 528 “Kay T’antata mikhuy” .
T'antata, vinotapas saminchaspa hayway.
Wawakunapaq yuyaykuna
¿Imataq kanman sullk’a kachkaspa mana ruwayta yachasqayki, yachanaykitaq karqa? ( Llapan kutichiykunata takyachiy. Preparasqa kay yuyaychaykunata qonaykipaq: bicicletapi puriy, leey, hukkunatapas )
Imaynan yacharqanki imayna aswan ruwaykunata ruwayta machuyasqaykiman hina, machuyasqaykuman hina, aswanta yachayku Akllanakuna Responsable ruwaymanta.
Sapa kuti yachaspa wiñaspa ima, pantaspaqa pampachakunanchikqa ancha allinmi. Imaynan mana phiñakuwaqchu bicicletaykimanta urmasqaykimanta manaraq yachashaspa, chay hinallataqmi mana qan kikiykimanta ruwasqachu qhepakunayki mana responsable akllakushaspaykiqa. Aswanpas chaymanta yachaspa hamuq tiempopi aswan allinta akllakunayki.
Munani huk akllasqaykita yuyaykunaykita, chay akllasqaykiqa manan responsablechu karqan. Kunanqa phullpuyman tukuchiy. Chay burbuja phawayta qallariqtin, chayta pop hinaspa pampachay akllasqaykimanta.
Sermón Yanapakun
Qelqata t’aqwispa
Qayna semanan t’aqwirirqayku bautizakuspa Jesuspa wañuyninpi kawsarimpuyninpipas yanapakunanchispaq. Cristowan kuska bautismo unupi p’ampasqa, huchaq atiyninwan wañunchis. Mosoq kawsaymanmi hatarinchis, “Diosman kawsaspa” Cristowan hukllachasqa kasqanchiswan. Kay semanapin Pabloqa kamachikunaq, soldadokunaq simbulunkunata utilizan, chhaynapi teoría de justificación nisqamanta, sapa p’unchay kawsaypi aplicacion práctica nisqaman.
Qallariypiqa atiymanta, kamachiymantawan rimaspa, “dominion” nisqa simita apaykachaspa. Huchata piensariy huk kamachikuq hina, paymi kamachin hunt’aq sonqo kayta, serviyta ima. Payqa Roma iñiqmasikunatan valekun ‘miembronkuta’ (atiyniyoq kasqankuta, atiyninkuta, munasqankutapas) huchata servinankupaq arma hina ama haywanankupaq. Paykunaqa tukuy ima kasqankutan Diosman haywananku, Diospa munayninkunarayku, yachaspa hucha manaña kawsayninkupi kamachiyta atisqanmanta.
14 versiculon nin: “Manan kamachikuy simiq kamachisqanchu kankichis, aswanpas khuyapayakuypa kamachisqan”, nispa. Judío runa kaspaqa, “kamachikuy simiq kamachisqan” kayqa yuyarichinmanmi judiokunaq kamachikuyninta, Torá nisqa qelqata, hinallataq Moisespa ñawpaq kamachikuyninman askha t’ikrasqankuta, yapasqankutapas. Ichaqa Roma iglesiapi askha runakunan mana judío runakuna karqanku. Paykunapaq “leypa kamachisqan” kayqa kallpachakunanku karqan askha kamachikuykunata kasukunankupaq. Iskaynin t’aqapaqmi kamachikuyqa aswanta kallpachan runaq kallpachakuyninta hunt’asqa kananpaq ch’uya kananpaqpas, mana tukukuq ruwaymi. Runakunaqa manam Dioswanqa igualchu. Diosllan ofrecekun gracia qokuyta chanin kanapaq llave hina.
Pabloqa esclavokunaq rikch’ayninkunawanmi chay yuyayta mast’arishan. Reparay contrasteqa manan esclavitudwan libre kaywanchu, aswanpas iskay clase esclavitudmi. Manan hayk’aqpas llapanpi librechu kanchis. Huk Yachachiqmanmi otaq hukninmanpas hunt’aq sonqo kanchis (qhaway Mateo 6:24 ). ¿Pipaqtaq kanchik? ¿Maypitaq hunt’aq sonqo kasqanchis, kasukusqanchispas? ¿Iman yuyayninchista hap’in, gastonchistapas controlan?
Pablon nin llapanchis ñawpaqpi huchaq kamachin kasqanchista, p’akisqa runaq munayninkunata, munayninkunatapas kasukuspa. Chaywanmi espiritualpi wañuy. Espirituq yachachikuyninkunaman sonqonchista kicharispaqa “huchamanta kacharichisqañan kanchis”. Kamachiwaqninchik huchakunaqa manam pisiyasqallachu, aswanqa atipasqañam. Huk Yachachiqmanmi kasukuyninchikta pasachirqanchik. Kunanqa ‘chanin kaypa kamachin’ñam kanchik. Chanin kayqa Dioswan allin rimanakuypi kaymi, Diospa khuyapayakuyninpa hukllachasqa kallpankunarayku, hinallataq iñiyninchispi hinalla kasqanchisrayku.
Pabloqa huk simillapin chay ruwasqanmanta sut’inchan: ch’uyanchakuy. Huchapa esclavon kaspaqa, Dioswan allin amistadpi kananchikpaq suyakuykunamantam kacharichisqa karqanchik. Ichaqa chay ruwasqankun wañuyman aparqan: mana allintachu kawsarqanku, mana allintachu apanakurqanku, cuerponkupin wañurqanku, manataqmi allinchu kawsarqanku, espiritualpitaq wañurqanku. Kunanqa, iñiywan pampachasqa, chaninpaq qhawarisqa, Diospa kamachin kapunchis. Chay ruwasqanmi ch’uyanchakuy —aswan chanin, ch’uya kay ruway, bautismopi ruwasqanchis rimanakuyman hina sacramental kawsaykunata kawsasqanchisman hina. Ch’uyanchasqa kawsaytan akllakunchis, manan Diospa munakuyninta chaskinanchispaqchu, aswanpas Diospa khuyapayakuyninta khuyapayakuynintawan chaskisqanchis natural ruru hina.
Imayna ruwasqanchismi rikuchin piqpa kasqanchista. “Tukukuyqa wiñay kawsaymi” (v. 22) Diospa munakuyninwan khuyapayakuyninwan ukhupi, sapa p’unchay kawsasqanchispipas wiñay kawsaypipas. “Huchapa pagayninqa wañuymi, Diospa qokuyninmi ichaqa wiñay kawsayqa Señorninchis Jesucristopi.” (v. 23) .
Chawpi Yuyaykuna
- Jesuspa wañusqanmanta kawsarimpusqanmantawan cristianokunaq yuyaykusqankuqa allintan yanapan ética nisqapi, allin ruwaypipas.
- Huchapas otaq Diospas kawsayninchista kamachin, atiyniyoqtaqmi. Akllayqa ñuqanchikpa.
- Huchamanta kacharichisqa kayqa Dioswan allin rimanakuypin tukun, Diospa khuyapayakuyninpi, runaq iñiyninpi, sacramental kawsaypi ima.
- Ch'uyanchakuyqa Dioswan aswan hukllachasqa kaymi, aswan ch'uya kaymi, aswan kichasqataqmi Espirituq kuyuyninpaq.
Rimaqpaq tapukuykuna
- ¿Pimanmi hunt’aq sonqo kayta qonki? ¿Ima pruebakunan kanman kutichisqaykimanta? ¿Imaynatataq kawsaynikipi rakinasqa hunt’aq kaykunata atipanki?
- ¿Imaynatataq ch’uyanchakuyqa tupan sacramental kawsay yuyayninchiswan? ¿Mayqintaq ñawpaqta hamun?
- ¿Ima kunan tiempopi imaymana rikch’aykunatan churawaq ñawpaq tiempopi esclavitudpa rikch’ayninkunata kay hunt’aq sonqo kaymanta, hunt’aq kaymanta, patronkunamantawan rimaspa?
- ¿Imaynatataq kay pasajeqa Cristopa misionninmanta hinaspa reino suyakuymanta hamutaynikichikta afectan?
Yachachiykuna
Kuraq runakunapaq Yachachiy
Enfoque Qelqamanta Pasaje
Romanos 6:12–23
Yachachiypi Enfoque
Diosqa chanin kayta, allin rimanakuypi kay estadota, libreta mast’arichin. Kamachiykunata kasukuspaqa manan chanin kaytaqa ganasunmanchu. Kamachiykuna qatipaypa seguridadninqa engañaqmi.
Objetivos nisqakuna
Yachakukkunaka...
- chanin kay, ch’uyanchakuy, hucha nisqa simikunata ukhunchanankupaq.
- reparay Pabloq esclavo kayta huk rikch’anachiy hina rimasqanmanta.
- entiendey kamachikuykunata qatikuyqa mana wiñay kawsayta ganasqanmanta.
- qhawariy imaynatas yanapanakunkuman graciawan kutichinankupaq Diospa chanin kayninpi kawsasqankuman hina.
Suministros nisqakuna
- Biblia
- Papelwan plumakunawan utaq lapizkunawan
Yachachiqman qillqasqakuna
Kay yachachikuypaq wakichikuspa, ñawinchay “Qillqata t’aqwiy” Romanos 6:12–23 nisqapi Sermón & Clase Yanapakun, A wata: Mosoq Testamento (Cartakunapi astawan yuyaykuspa), pp. 85–86, chaykama tarikun Herald House .
Pallay
Chay huñunakuypi kaqkunata napaykuspa rimanakuyta qallariy:
- ¿Imataq yuyayniykiman hamun: “Huchapa pagayninqa wañuymi”, nispa (Romanos 6:23).
- ¿Reqsisqa rimaychu?
- ¿Ima contextopitaq uyarirqanki chayta apaykachasqankuta?
- ¿Pipas rimayninpa iskay kaq partenta rimayta atinmanchu?
Sullullchay
Kay pasajepi vocabulariokunata sut’inchayqa ancha allinmi Pabloq willakuyninta entiendenapaq.
“Chanin kay” nisqa simiqa askhatan chinkachirqan t’ikraypi, hebreo Bibliamanta Mosoq Testamentopi griego simiman, chaymantataq inglés simiman. Inglés simipi huk simillaqa manan allintachu entiendesunman Pabloq imachus willayta munasqanmanta. Qelqakunaq contextonpi (hebreo Biblianchispi otaq Ñawpa Testamentonchispi) chay simiqa allintan saphichasqa karqan imachus runakunawan Dioswan allinta tupanakunankupaq, llaqtapi runakunawanpas allinta tupanankupaq. Chaypin kasharqan tukuy imapas llapanpi, thakpi kawsanapaq, necesitaqkunata cuidaypas. Kay hinapin allinta watasqa kashan justiciawan (J. D. Douglas, N. Hillyer, F. F. Bruce, D. Guthrie, A. R. Millard, J. I. Packer, D. J. Wiseman, eds., New Bible Dictionary , 2 kaq ed. 1986, pp. 1030–1031).
Chanin kayqa Diospa khuyapayakuyninwanmi hamun, iñiywantaqmi chaskikun. Pablon sut’inchan Romanos 4:3, 4:13 textokunapi:
¿Ima ninantaq Diospa Simin Qelqaqa? “Abrahamqa Diospi iñirqan, chaymi chaninpaq qhawarisqa karqan” (Romanos 4:3).
Kay pachata herenciata chaskinanmanta promesaqa, manan Kamachikuy Simiwanchu Abrahamman nitaq mirayninkunaman hamurqanchu, aswanpas chanin iñiywanmi (Romanos 4:13).
Pabloq nisqanman hina “ch’uyanchakuy” , Diospa ruwasqanmi, Cristoq cuerponmanta t’aqasqa kananpaq.
Pabloqa kay 12 versiculokunapin 10 kutita “huchamanta” rimashan, sapa kutillanmi sapan versiculopi. Payqa manan vicio listamantachu rimashan aswanpas waqllichiq atiymantan.
Pablo “ley” nisqa simita utilizaspaqa rimashan hebreo qelqapi judiokunaq kawsayninmanta kamachikuykunamantan, ichaqa kamachikuypa ruwayninmanta entiendesqanqa kanmanmi ima kamachikuykunatapas runakuna kamasqankuta, chayman hap’ipakuyta yuyaykuspa chanin kayta aypanapaq.
Tukuchanapaq, reparay “miembros” nisqamantaqa cuerpoq partenkunamantan rimashan Romanos 12:4 textopi hina.
Kuska ñawinchaychis Romanos 6:12–23, “chanin kaypi”, “ch’uyanchakuypi”, “huchapi” samarispa, qhapaq kayninta hap’inaykipaq.
Esclavitud
Esclavitudqa Pabloq griego-romano sociedadninpi normativo nisqa ruwaymi karqan. Chayqa karqan estructura jerárquica nisqapi, chaypin llapa runa maypi kasqankuta entienderqanku. Huk runaqa yacharqanmi pikunachus paykunaq “hawanpi” kashasqankuta, pikunachus paykunaq “uranpi” kashasqankutapas. Aswan hatun atiykunaman kamachisqa kayqa, llaqtapipas, politeísta culturaq metafísico nisqapipas qosqa hinan karqan. Luke Timothy Johnsonpa nisqanman hinaqa, pipas libre kananpaqqa servisqa runapa ima ofrecesqanmantam karqa. “Espirituq libre kayqa aswan importanten karqan libre akllakuymantaqa” (Luke Timothy Johnson, Romanosta leey: Comentario literario y teológico , [Macon, GA: Smyth & Helwys Publishing, Inc., 2001], p. 108). Chaymantapas, huk runaqa hukpa kamachisqan kanman ichaqa “allin kayninrayku, controlakuyninrayku ima, hunt’asqa runa hina qhawarisqa kanman, cheqaq libretaqmi” (Johnson 108–109).
M. Eugene Boring, Fred B. Craddock ima sut’inchanku Pablo runaq kawsayninta naturalmente esclavo kay hina qhawarisqanmanta. Runakunaqa manan autónomoschu ichaqa kamasqakunan kanku, paykunan ruwananku hunt’aq kaykunata kikinmanta aswan karuman (M. Eugene Boring y Fred B. Craddock, The People’s New Testament Commentary , 1 kaq ed., [Louisville: Westminster John Knox Press, 2009], 483).
Filipenses runakunamanmi Pablo qelqarqan Jesuspas runaman rikch’akuspa kamachiman tukupusqanmanta (Filipenses 2:6–7).
K’anchay qhepaman occidental runakunaqa hukniraytan qhawarinku. Mana tukukuq akllanayuq sapanchasqa entidadkuna hinam qawakunchik. Manan chayllachu yuyaykunchis munasqanchisman hina pimanpas otaq imamanpas kasukuyta. Sasan noqanchispaq viciokunaman esclavo kasqanchista reqsikuyqa. Pisillapin hap’isqa kanchis, reparaspanchismi imakunachus kapuwanchis chayta, seguridadta, mantenimientota mañakusqankupi. Hatunchakuq jefekunaqa willakuyninchikpa millay runakunam. Sasam noqanchikpaq uyariy Pablopa ‘chaninpa kamachin’ kanapaq rimasqanta (v. 18).
¿Atisunmanchu chayta huk ratollapaq saqespa Pabloq yuyaykusqanman hina? Ñawinchay Romanos 6:12–23.
- Iskay kinsa minutollapi kallpachakuy Pabloq willasqan simiykiman hina churanaykipaq. Ama llamk’aychu chirumanta chiruman paráfrase nisqaman, aswanpas pisi rimayllapi esencia nisqallata.
Qillqana pachata wichqay kay q’ara parrafokunata kallpawan ñawinchaspa:
Huchaqa jefeyki kaytan munan, ichaqa Cristopi bautizakusqaykiwanmi Diospa khuyapayakuyninqa allinta tupasurqanki Dioswan, cristiano llaqtaykiwanpas. Qanmanmi regalota qosunkiku mosoq jefeta akllakunaykipaq, payqa manan mosoq kawsayllatachu qosunki, aswanpas atiytan qosunki chayta kawsanaykipaq. Ñawpa kamachikuykunaqa manam kamachikuykunata qatipanaykipaq atiytapas quyta atirqankichu. Qamqa sapallaykim karqanki. Kunanqa Santo Espirituq atiynintan qanwan hap’inki, aswan hunt’asqata pusasunaykipaq, Dioswan runakunawan munakuywan tupanaykipaq. Musuq ñanpi wiñay kawsayniykiqa kunanmi qallarin. ¿Mayqin jefetataq munanki: wañuy ganasqaykimanta pagaq icha mana qullqillamanta kawsayta qusuq?
Kutichiy
14–16 versiculokunapin Pabloqa churan huk discurso qoqta tapuywan rimayninta t’aqashaqta.
Huchaqa manan kamachisunkichischu, manan kamachikuy simipichu kashankichis, aswanpas khuyapayakuq sonqollanpin kashankichis.
Hinaptinqa, ¿imataq? ¿Mana kamachikuypa kamachisqan kaspachu huchallikunanchis, aswanpas khuyapayakuq kasqanchisrayku?
¡Manan ni imaraykupas! ¿Manachu yachankichis, pimanpas kasukuq kamachita hina rikuchispaykichisqa, kasukuqpa kamachin kasqaykichista, huchaq, wañuyman apakuq, otaq chanin kayman pusaq kasukuypa kamachin kasqaykichista?
Marion L. Soards nin Pabloq nisqanqa kaymi: graciamanta dependeyqa huchaman apakunanmanta manchakuypa contranpin, cheqaqpiqa kamachikuypa kamachisqan kawsaymi huchaman apawanchis imaraykuchus “huchaqa kamachikuywanmi runa kayta q’otun, kawsayqa aswantaqa kikinmanta kamachinapaq kasqanpi iñinanpaq–kamachikuyman compromiso ruwaypas, kamachikuyman hina ruwaypas, huchaq atiyninta hark’anapaq suficiente kananpaqmi yuyaykusunman” (Marion L. Soards, “Comentario on Romanos 6:12–23”, 29 junio 2008 watapi, www.workingpreacher.org ).
- ¿Hayk’aqllapas kamachikuykunata hunt’arqankichu wakin salvakuyta gananaykipaq?
- ¿Imanasqataq chay estrategia ancha munay?
- Sichus huk runa creen kamachikuy qatikuynin otaq allin ruwayninkuna qespikuyta ganasqanpi chayqa, ¿ima ninantaq chay Divina/Runaq rimanakuyninmanta hamut’asqanmanta? ¿Pitaq chay atiymanta alabakun?
Apachiy
Santo Espirituwan combustible hina, ¿ima herramientakunan kan yanapawananchispaq graciawan kutichinanchispaq, Dioswan, kamasqamasinchiskunawan allin rimanakuypi kawsasqanchisman hina?
Kuska huk listamanta yuyaymanay.
Akllay huk herramientata, chaytan kay semanapi Cristoq cuerponpa huknin miembronman qoykukuq regalota hina qonki.
Yupaychay
Ñawinchay Doctrina y Convenios 157:16–17:
Llank’anaykipaq waqyasqa kanki askha cheqaskunapin, tutayaqpa, thuñiypa kallpankunaqa cheqaqtapunin llank’ashan, hinaspapas kamachikuq hinan. Sonqoykichismi llasa q’epichasqa kashan, chay hina tutayaqman allin willakuyniypa k’anchayninta apamuspaykichis, qankunaq hatun ruwayninkunawan.
Chaywanpas qapariwaqtiykin mañakusqaykita uyarirqani, tiyasqayki cheqaskunapipas qankunawanmi kasharqani. Consciente kani serviway munasqaykita hinallataq seguridadniyqa kaymi, lloqsisqaykiman hina, iñiymanta, serviciomanta haywasqaykikuna ñoqapaq chaskisqa kasqanmanta.
Chayrayku, tukuy kallpachakuyniykichispi, khuyapayakuyniypi hap’ipakuychis, Espirituypa pusasqankunaman munakuywan kutichiychis. Hukllachasqa munakuywan ñawpaqeypi hamuwaqchis chayqa, hatun khuyapayakuy hich’aywanmi saminchasqaykichis, hukkuna hukkunawan, kachasqaykichis pachapaqpas. Amen.
Saqiy huk ratu upallalla mañakuypaq, kay semanapi huk partenchiskunata “chanin kanapaq instrumentokuna” hina haywaspa (v. 13).
Wayna-sipaskunapaq Yachachiy
Enfoque Qelqamanta Pasaje
Romanos 6:12–23
Yachachiypi Enfoque
Musuq Kamachiypa ukunpi
Objetivos nisqakuna
Yachakukkunaka...
- Roma 6:12–23 textopi rimasqa simikunata ukhunchanankupaq.
- reparay Pabloq esclavo kayta huk rikch’anachiy hina rimasqanmanta.
- entiendey kamachikuykunata qatikuyqa mana wiñay kawsayta ganasqanmanta.
- qhawariy imaynatas yanapanakunkuman graciawan kutichinankupaq Diospa chanin kayninpi kawsasqankuman hina.
Suministros nisqakuna
- Biblia
- Tablero utaq tabla raphi, marcadores
- Munasqa: qhaway utaq ñawiriy How the Grinch Stole Christmas , Dr. Seusspa, Random House, 1957
- Cristoq Comunidadnin Taki ( CCS ) .
Yachachiqman willakuy
Kay yachachikuypaq wakichikuspa, ñawinchay “Qelqata t’aqwiy” Romanos 6:12–23 nisqapi Sermón & Clase Yanapakuykunapi, B wata: Mosoq Testamento (Cartakunapi astawan yuyaykuspa) , 85–86 pp Herald House .
Pallay
¿Ima ninantaq “Mosoq kamachiypi” nisqa rimay? ¿Ima contextopitaq aswanta kay rimayta rikunchik?
Qaway utaq ñawinchay Imaynatam Grinch suwarqa Navidad , Dr. Seuss. Hukninpiqa, kay willakuypa sinopsisninta rakinakuy:
Grinchqa k’arakmi, k’arak sonqotaqmi. Manam pipas yachanchu imanasqa. Runakunaqa piensankum sunqun “iskay sayayniyuq llumpay uchuylla” kasqanmanta. Payqa sapanchasqan tiyan Crumpit orqopi huk machaypi, chayqa kashan Who-ville llaqtaq wichay ladonpin, chay llaqtaqa kusisqa Whos nisqa llaqtan. Kay Whos nisqakuna —sumaq sonqo vecinonkuna— phiñachinku, astawanqa Navidadpaq preparakusqankupi. Payqa Navidad mana hamunanta hark’ananpaqmi yuyaykun, Papá Noel hina tukukuspa, adornonkuta, regalonkuta, fiestapi mikhusqankutapas suwaspa. Payqa manan saqenchu Navidad rastrotapas llaqtapi.
Navidad punchaw achikyamuptinmi Grinchqa uyarin Whos waqasqankuta mana Navidad kasqanrayku. Aswanmi uyarin kusikuywan kuska Navidadmanta takisqankuta. Manas hark’asqachu hamunanta. Hinan reparan Navidadqa manan regalokunallachu, adornokunallachu, fiestakunallachu. Chaywanmi sonqon kinsa sayayniyoq wiñan. Kay musyakuyqa Grinch nisqatam tikran. Whos nisqamanta llapa suwasqankunata kutichipun chaymantataq Navidad fiestankuman hukllawakun.
Tapuy:
- ¿Niwaqchu willakuypa tukukuyninpi, Grinch runaqa musuq kamachiypi kawsayninta kawsarqa?
- ¿Piensankichu huk ejemplokunata kay clase “mosoq gestión” nisqamanta?
Sullullchay
Bautizakuyqa hukniraymi. Bautizakuspaqa mosoq kawsayniyoqmi kanchis. Chaymi ‘huchapaq wañusqa, Diospaq kawsaq’ kananchis. Kunan p’unchay qelqapi yachanchis Cristopi mosoq kawsayninchis imachus niyta munasqanmanta. Pablon Roma llaqtapi iglesiaman qelqan, manan allinchu kanman hucha kamachinanta saqeyqa (huchapa kamachin kanankupaq). Aswanmi kawsayninkupi Diosta kamachinanta saqenanku. Pabloqa ninmi huchata otaq Diosta servinanchista.
Simikuna: Kay textopi Pabloq willakuyninta entiendenapaqqa ancha allinmi términokunata sut’inchayqa.
“Chanin kay” —Inglés simipi huk simillaqa manan allintachu entiendesunman Pabloq imachus niyta munasqanmanta. Chay simiqa runakunawan Dioswan, llaqtapi runakunawan allinta apanakunankupaqmi. Chayqa llapanpi, hawkalla kawsakuymi, chaymantapas necesitaqkunata cuiday. Chayqa justiciawanmi allinta watasqa kachkan (J. D. Douglas, N. Hillyer, F. F. Bruce, D. Guthrie, A. R. Millard, J. I. Packer, D. J. Wiseman, eds., Musuq Biblia Diccionario , 2 kaq ed. 1986, pp. 1030–1031). Chanin kayqa Diospa khuyapayakuyninwanmi hamun, iñiywantaqmi chaskikun.
“Ch’uyanchana”, —Diospa ruwasqanmi pitapas sapaqchaspa Cristoq cuerponpi kananpaq.
“Hucha” —Pabloqa 10 kutitan kay 12 versiculokunapi “huchamanta” rimashan. Payqa manan vicio listamantachu (huchakunaq listanman) rimashan aswanpas waqllichiq atiymantan.
“Ley” —Pablo “ley” nisqa simita utilizaspaqa rimashan hebreo textopi kaq judiokunaq kawsayninmanta kamachikuykunamantan. Kamachiypa ruwayninmanta hamut’ayninqa kanmanmi ima kamachikuykunatapas runakuna kamasqankuta, chayman hap’ipakuyta yuyaykuspa chanin kayta aypanapaq.
“Miembrokuna” nisqa simiqa cuerpoq partenkunamantan rimashan Romanos 12:4 textopi hina: “Huk cuerpollapin askha miembrokunayoq kanchis, manataqmi llapa miembrokunachu kaqllata ruwananchis”, nispa.
Esclavitudqa estructura jerárquica nisqapin karqan. Lliwmi entienderqaku maypi kasqankuta hinaspam yacharqaku pikuna “tukuy” kasqankuta hinaspa pikuna “uray” kasqankutapas llaqtapi. Aswan hatun atiykunaman kamachisqa kayqa cheqaqmi karqan llaqtapipas, culturapipas. Hukpa libre kayninqa dependeranmi servisqa runapa ima ofrecesqanmanta. “Espirituq libre kayqa aswan importanten karqan libre akllakuymantaqa” (Luke Timothy Johnson, Romanosta leey: Comentario literario y teológico , [Macon, GA: Smyth & Helwys Publishing, Inc., 2001], p. 108). Pabloqa runaq kawsaynintan qhawarirqan esclavo kay hinata. Imatapas hukniraytan qhawarinchis. Mana tukukuq akllanayuq sapanchasqa entidadkuna hinam qawakunchik. Manan chayllachu yuyaykunchis munasqanchisman hina pimanpas otaq imamanpas kasukuyta. Sasan noqanchispaq viciokunaman esclavo kasqanchista reqsikuyqa. Admirakunchikmi imapas kaqninchikkuna seguridadta hinaspa mantenimientota mañakusqankupi mayna dueñonchik kasqanmanta musyakuptinchik. Sasam noqanchikpaq uyariy Pablopa ‘chaninpa kamachin’ kanapaq rimasqanta (v. 18).
Kuska ñawinchay Romanos 6:12–23 utaq kuska kay parrafota qhawariy:
Huchaqa jefeyki kaytan munan, ichaqa Cristopi bautizakusqaykiwanmi Diospa khuyapayakuyninqa allinta tupasurqanki Dioswan, cristiano llaqtaykiwanpas. Qanmanmi regalota qosunkiku mosoq jefeta akllakunaykipaq, payqa manan mosoq kawsayllatachu qosunki, aswanpas atiytan qosunki chayta kawsanaykipaq. Ñawpa kamachikuykunaqa manam kamachikuykunata qatipanaykipaq atiytapas quyta atirqankichu. Qamqa sapallaykim karqanki. Kunanqa Santo Espirituq atiynintan qanwan hap’inki, aswan hunt’asqata pusasunaykipaq, Dioswan runakunawan munakuywan tupanaykipaq. Musuq ñanpi wiñay kawsayniykiqa kunanmi qallarin. ¿Mayqin jefetataq munanki: ganasqayki wañuyman pagaq icha mana qullqillamanta kawsayta qusuq?
Kutichiy
14–16 versiculokunapin Pabloqa yuyaykushan huk discurso qoq yachachiyninta huk importante tapukuywan hark’ashaqta.
Pablon nin: “Manan huchaqa kamachisunkichischu, manan kamachikuy simipichu kashankichis, aswanpas khuyapayakuypa kamachisqan kashankichis”, nispa.
Kay tapukuy: “¿Imataq?, ¿Mana kamachikuypa kamachisqan kaspachu huchallikunanchis, aswanpas khuyapayakuq kasqanchisrayku?”, nispa.
Pabloq kutichisqan: “¿Manapunichu!
Rimanakuy:
- ¿Hayk’aqllapas kamachikuykunata hunt’arqankichu qan kikiykipaq qespikuyta tarinaykipaq?
- ¿Imanasqataq chay estrategia ancha munay?
- Sichus pipas creen kamachikuyta qatikusqan otaq allin llank’asqan qespikuyta ganasqanpi chayqa, ¿imatan chayta nin Divina-Runawan rimanakuymanta entiendesqanmanta? ¿Pitaq chay atiymanta alabakun?
Apachiy
Santo Espirituwan, ¿ima herramientakunan kan yanapawananchispaq graciawan kutichinanchispaq Dioswan hukkunawanpas allin rimanakuypi kawsasqanchisman hina?
Kuska huk listata yuyaymanay otaq huk minutota qoy estudiantekunaman yuyaykusqankuman hina askha herramientakunata listanankupaq, listakunata tupachinankupaqpas. Akllay huk herramientata, chaytan kay semanapi Cristoq cuerponpa huknin miembronman qoykukuq regalota hina qonki.
Yupaychay
Kuska takispa wichq’ay “Sach’akunaq chawpinta wayra takisqanman hina” CCS 42.
Wawakunapaq Yachachiy
Enfoque Qelqamanta Pasaje
Romanos 6:12–23
Yachachiypi Enfoque
Huchamanta kacharichisqa kayqa Diosmanmi watawanchis
Objetivos nisqakuna
Yachakukkunaka...
- rimay imakunam engaño kasqanmanta kawsaypi situacionkunapi.
- huchata, graciatapas sut’inchana.
- yapamanta willakuy huk kawsaypi aplicacionta texto pasajemanta.
Suministros nisqakuna
- Vela hinaspa vela rawrachinapaq utaq rawrachinapaq ñan
- Sapa yachakuqpaq llimp’inapaq p’anqakuna, herramientakuna ima (crayones, lapis colores, marcadores) (yachay tukukuy) .
- Biblia (kikillan versión, sapa yachakuqpaq huk, atikuqtinqa)
- “Averywan Qanchis Mikhuy Huñukunawan” (yachay tukukuy)
Yachachiqman qillqasqakuna
Kay yachachikuypaq wakichikuspa, ñawinchay “Qelqata t’aqwiriy” Romanos 6:12–23 nisqapi Sermón & Clase Yanapakun, A wata: Mosoq Testamento (Cartakunapi astawan yuyaykuspa) , 85–86 paginakunapi, chaykama tarikun Herald House .
Pallay
Mesa chawpipi otaq yupaychana wasipi vela churay. Velata rawrachiy. Jesusta, thak kawsayniyoq runata qatikuy ruway hina, wawakunata mink’ay, Cristoq thak kayninta necesitasqanku condicionkunata willanankupaq. Pitapas invitay hawka kawsayta mañakunanpaq.
Sullullchay
Qhawariy: Yachaqkunata tapuy chay p’unchaypaq textomanta t’aqata maskhanankupaq.
Iskay kinsa minutokunata Romanos libropi qhawarispa wakin sasa hamut’aykunata, simikunatawan qhawariy.
Pabloqa kunan p’unchay qelqapi huchamanta qelqarqan. ¿Ima ejemplokunan kanman? ( maqakuy, pruebapi engañay, llullakuy ) Huchaqa Diosmanta hukkunamantapas t’aqakuymi. ¿Hayk’aqllapas Diosmanta t’aqasqa (karu) sientekurqankichu?
¿Imatan yachanki Diospa khuyapayakuyninmanta? ( Diospa qosqan; huchallikuqtinchis Diospa pampachaynin; Diospa nisqan “Ama pakakuychu. Kunanpas munakuykipunin .”)
Kutichiy
Colorear páginas nisqakunata rakina, chaynapi yachaqkuna willakuypi, rimanakuypipas llimpinankupaq.
Niy: Qhawarisunchis imaynatas Pabloq Roma llaqtamasikunaman nisqanqa kay tiempopi willakuyninchiswan tupan chayta. Chayqa riman Avery sutiyoq primaria edadniyoq estudiantemantan. Qhawarisunchis Averywan imachus pasashasqanmanta. Claseykipi wawakunaq edadninman hina, imayna kasqankuman hina willakuyta cambiay.
“Averywan Qanchis Mikhuy Huñukunawan” nisqa willakuyta ñawinchay, chaymantataq rimanakuy:
- ¿Imataq chaymanta pasananta yuyanki?
- ¿Imataq chaymantaqa kanan?
Pablon nin Jesusta qatikuspaqa ‘allin kawsaypa kamachin’ kasqanchista. Chay hinatan kawsanchis, ruwanchis ima. Tukuy atisqanchistan kallpachakunchis allinta akllakunanchispaq, Jesuspa yachachisqanman hina kawsananchispaqpas. Diospa libre kayninpin kawsanchis. Pabloqa ninmi cheqaq kawsaypi Diospa qokuynin kasqanmanta. Mayninpiqa wiñay kawsay nispam sutichanchik.
- ¿Averyqa pruebapi engañakurqachu? ¿Imaynatataq yachanchik? ( Averyqa manan yacharqanchu kutichiyninta ).
- ¿Imakunataq Avery hina huk situacionkunata pasarqanki otaq rikurqanki?
Apachiy
Colorear paginapi rimaykunamanta rimay: Diosmi qowanchis mana qolqellapaq qowanchis wiñaypaq kawsayta, Señorninchis Jesucristopi.
- ¿Ima ninantaq “mana qullqillapaq regalo”? ( Manan imatapas ruwananchischu ganananchispaq .) Graciaqa mana qolqellapaqmi munakuyta qowanchis.
- ¿Imataq ‘Cristopi wiñaypaq kawsay’? ( Mayninpiqa wiñay kawsay nispan sutichanchis ).
Yupaychay
Yachakukkunata muyupi tantanakuchun nirka. Sapanka runaq sutinta niy hinaspa pisi rimayllapi niy, chay p’unchaypi yachasqanchista.
Avery hinaspa Qanchis Mikhuy Huñukuna
Huk punchawmi unidad de salud nisqapi prueba ruwakurqa. Huknin tapukuymi karqa “Qanchis mikuy huñukunata qillqay”. Averyqa yacharqanmi chay tapukuypa kutichiyninta, kusisqataqmi qelqarqan:
- Raphiyuq, q’umir, q’illu verdurakuna
- Cítricos, tomate, crudo col ima
- Papapas, huk verdurakunapas, rurukunapas
- Leche, queso, helado
- Aycha, wallpa, challwa, uhu, ch’akisqa guisantes, habas
- T’anta, hak’u, cereal, tukuy grano utaq qhapaqyachisqa; chaymanta…"
Averyqa soqta mikhuy t’aqakunamanmi kutichiykunata chaskirqan, ichaqa, ¿imataq qanchis kaq mikhuy t’aqa karqan?
Averyqa pruebapa puchuqnintam tukurqa, chaymantam kutirqa chinkasqa mikuy huñuman. Averyqa unayñan chaypi yuyaykurqan, chaymi chay clasepi kaq claseqa, Averywan huk estudiantewanlla, recreoman ripurqanku. Huknin estudiantetaq tukukuypi pruebata yachachiqman aparqan, tapuspa: “¿Mantequilla allin kutichiychu ‘leche’ nisqa t’aqapaq?”, nispa.
¡Chaymi karqan! ¡Chay chinkasqa mikhuy huñu! Averyqa kusisqan qelqarqan “Mantequilla y margarina fortificada” nispa, hinaspan prueba tukusqata yachachiqman aparqan. Chay yachachiq señora Crouse sutiyoqmi reparasqa Avery huk tapukuywan sasachakusqanmanta ichaqa huknin estudiante paywan rimaqtinmi usqhaylla kutichisqa. Averyta chaymanta tapurqa: “¿Imaynatataq qunqayllamanta pruebata tukurqanki?”, nispa.
Averyqa kusikuywanmi phatarisharqan mikhuy t’aqa kutichipusqanmanta, pruebata tukusqanmantawan, hatun asirikuspataq nirqan: “Qanchis kaq mikhuy t’aqapi kutichiyqa hamurqan huknin estudianteq rimasqanmantan, sinchitan estudiarqani ichaqa yachasqay kutichiyqa pisi-pisimantan hamuwarqan”, nispa.
Averyqa recreomanmi rirqa.
Receso tukukuptin, señora Crouse claseman nirqa: "Pruebata ruwaptiykiqa, kutichiykunaqa kikin yuyayniykimantam hamunan, huk ñanta servichikuspaqa, huk yachakuqpa kutichisqanmanta, afichekunamanta hinaspa pirqakunapi fotokunamanta, chayna kaqkunaqa engañakuymi kanman". Averyqa musphaspanmi kallpachakurqan señora Crouseta mana qhawananpaq. ¿Averypa tayta-mamantachu waqyasqa? Chay ch’isi wasinpi Averyqa tayta-mamanmanta, wawqe-panakunamantapas karunchakusqa. Averypas cenapi onqosqa sientekurqan chaymi mana anchatachu mikhurqan hinaspan mesamanta lloqsinanpaq mañakurqan, manaraq postre kashaqtinpas.
- ¿Imataq chaymanta pasananta yuyanki?
- ¿Averyqa pruebapi engañakurqachu?
- ¿Imataq chaymantaqa kanan?