Te oto ma te haapa'o maitai
Mahana pae maitaiAfea no te faaohipa: 3 no eperera 2026
← Ho'i i te Maramataka
Te mau rave'a no te haamoriraa
Hoho'a no te haamoriraa
Te tahi atu mau papa'iraa mo'a
Salamo 22; Isaia 52:13—53:12; Hebera 10:16–25
Eita te mahana pae maitai e riro ei mahana oto roa a'e o te matahiti oro'a, e eita e ti'a ia faaru'ehia. Nahea e ti'a ai ia outou ia faahanahana i te oraraa apî ma te ore e ite na mua i te pohe e ma te hi'opo'a ore i te mau uiraa e rave rahi no ni'a i te satauro? E mea ti'a ia haapapûhia e, ua faaite mai Iesu ia tatou i te e'a o te pĭpĭ, e e ti'a ia tatou ia hi'opo'a e, e amui anei tatou e e haere anei tatou i taua tere ra e o Iesu, e aore râ, e hi'o noa anei tatou mai te atea mai. Te vai ra teie mana'o i roto i te mafatu o te tiaraa pǐpǐ kerisetiano. A vaiiho i te mau melo o te piha haapiiraa ia vai noa te teimaha o te papa'iraa mo'a. A vaiiho ia paraparau te mau tai'oraa papa'iraa mo'a, te mau himene, e te vahi no ratou iho.
Te vahi haamoriraa
A vai noa i te vahi ohie ma te faatumu i nia i te satauro. Mai te mea e, e satauro rahi ta outou, a tuu i te reira i mua e i ropu i piha'i iho i te vahi e parahi ai te mau piahi. A tuu i te mau mori hinu e navai i ni'a i te niu o te reira ia vai te hoê no te mau taata atoa e amui mai. Mai te mea e, e satauro na'ina'i ta outou, a tuu i te reira i ni'a i te hoê airaa maa e te hoê ahu maamaa no te tapo'i i te airaa maa. A tuu i te mau mori hinu i ni'a i te airaa maa i ni'a i te satauro. I roto i na huru tupuraa e piti, a tapo'i i te satauro i te hoê ahu ereere. A horoa i te hoê ete no te mau taata ia tuu i ta ratou mau ô ia haere mai ratou e pupuhi i te mau mori hinu. A tape'a i te mau mori i raro, ia maramarama râ ia nehenehe i te mau melo o te piha haapiiraa ia hi'o e ia tai'o.
Te omuaraa
Manava
Piiraa ia haamori
Isaia 53:1–3.
Himene haamataraa
“Ua haere o Iesu i roto i teie afaa mo'emo'e” CCS 452
OR “Eaha teie here faahiahia” CCS 454
OR “Ia hi'opo'a ana'e au i te satauro faahiahia” aita e hopea CCS 457
Te pure no te haere i mua i te satauro
Tāura'a
Te taime no te fa'iraa hara, te tai'oraa pahonoraa
Mai ia Petera, ua patoi tatou ia Iesu
Taata faatere: Ua ti'a noa o Petera i roto i te mau uputa o te hiero i muri a'e i to Iesu tape'araahia. Ua ui atu te hoê vahine ia'na, “E ere anei oe i te hoê o te mau pĭpĭ a teie taata?”
Te mau mea atoa: Ua parau o Petera, “E ere vau.” Ua patoi atoa tatou ia Iesu.
Taata faatere: I muri iho, ua ti'a o Petera e te mau tavini e te mau muto'i i piha'i iho i te hoê auahi no te mahanahana ia'na iho. Ua ui atu ratou ia'na, “E ere anei oe te hoê o ta'na mau pĭpĭ?”
Te mau mea atoa: Ua parau o Petera, “E ere vau.” Ua patoi atoa tatou ia Iesu.
Taata faatere: Ua ui atu te hoê tavini a te hoê tahu'a rahi ia Petero, “Aita anei au i ite ia oe i piha'i iho ia'na i roto i te faaapu?”
Te mau mea atoa: Ua patoi faahou o Petera i te reira, e ua pi'o te moa i taua taime ra. Ua patoi atoa tatou ia Iesu.
—Ioane 18:1—19:42
Te pure no te hau
a tutui i te mori hinu hau
“Kyrie Eleison” CCS 184
OR “A tamǎrû i to'u aau” a himene e piti taime CCS 187
Tai'oraa Papa'iraa Mo'a: Ioane 19:1–7.
Himene
“A hi'o na i teie taata, tei fanauhia e te Atua” CCS 26
OR “Te hoê taata no te tau e no te vahi tahito” CCS 30
Tai'oraa papa'iraa mo'a
Ioane 19:13–16a
Himene
“Ua pato'ihia e ua haapa'o-ore-hia” CCS 462
OR “E Upoo Mo'a, tei pepe i teie nei” CCS 463
Tai'oraa papa'iraa mo'a
Ioane 19:16b–30
Himene
“E roaa te mau ata i te pô” 8 CCS 470
OR “Ua patoihia e ua haapao - ore - hia” 1 CCS 462
Te taime no te feruriraa
Te uiraa ta te mahana pae maitai e ui mai ia tatou: Te hinaaro ra anei tatou e pee ia Iesu i ni'a i te satauro?
A ani i te mau melo o te piha haapiiraa ia hi'opo'a ratou iho i teie uiraa e ia parahi i te taime a faasataurohia'i o Iesu. E nehenehe te pehe no roto mai i te CCS 470 aore ra CCS 462 e tamau noa i te faaroohia i muri iho. Eiaha e mǎta'u i te vaiiho i teie taime ia vai maoro a'e i te mea e nehenehe e tupu. Mai te mea e, e hinaaro te mau melo o te piha haapiiraa, a ani ia ratou ia pii i ni'a i te satauro e ia pupuhi i te hoê mori hinu ei tapa'o no to ratou hinaaro e pee ia Iesu. E faarahi te pouri i te mau faahopearaa o te huru tupuraa. A ani i te mau piahi ia tuu i ta ratou mau ô i roto i te ete i horo'ahia mai ia haere mai ratou no te pupuhi i te mau mori hinu.
Himene
“Ua faaoti au e pee ia Iesu” CCS 499
A faaitoito i te mau piahi ia himene na roto i te tahi atu mau reo hau atu i ta ratou iho.
OR “Eaha teie here faahiahia” CCS 454
Te tonoraa
A tai'o i te irava o te hopea maitiraa no te “Ia hi'opo'a ana'e au i te satauro faahiahia,” CCS 457.
A vaiiho i te satauro ma te maniania ore
A ani i te mau piahi ia faaea noa e ia feruri, e i muri iho ia faaru'e i te vahi haamoriraa ia ineine ratou. Eiaha teie taviniraa ia vai te hoê mana'o opaniraa aore ra faaotiraa; e tae mai te reira i te mahana Pasa. A faaea i roto i teie taime mahana pae mai te roaraa e nehenehe.
Te vahi mo'a: Hoho'araa no te haamoriraa a te pŭpŭ iti
Atu'ara'a
Manava
A faahanahana ai tatou i te poheraa o Iesu i ni'a i te satauro, ua riro te mahana pae maitai ei putuputuraa oto. E tiama te mau auahi mori hinu atoa a tatari ai tatou i roto i te pouri. Te fatata maira te Sabati Pasa, aita râ i tae mai.
Te pureraa no te hau
A faata'i mǎrû i te hoê ti'o aore râ, a faata'i mǎrû e toru taime. A tutui i te mori hinu hau.
Te Atua tei papa'ihia e tei parari,
Te vai noa ra â te mauiui e te faaheporaa mai ta outou i ite i te mahana pae matamua na te ao nei. No teie tumu, te pure noa ra tatou no te hau. Te hau o te faaora i te mau taata i te mauiui eita e nehenehe e faaoromai, te hau o te faaamu i te feia po'ia, te hau o te horo'a i te mana i te feia tei hepohepo. Ia horo'ahia to outou hau i taua mau vahi ra mai te hoê auahi no te faaroo, te hoê maramarama na'ina'i tera râ, te ti'aturi nei o te anaana i roto i te pouri. A tata'i i te mau tapo'i ia ite te mau taata atoa i te hau. Amene.
—O Caleb e o Tiffany
Te ohipa pae varua
Te mana'ona'oraa i te mahana pae maitai
A parau e: Ua riro ta tatou ohipa pae varua i teie mahana ei taime no te faaroo e no te feruri hohonu. Ua ravehia te tai'oraa no roto mai i te “Hepetoma Mo'a” a Keri Hill. A haamata ai tatou, a imi i te hoê vahi tamărû no te parahi, ma te avae i ni'a i te tahua e te mau rima i ni'a i to outou turi, e aore râ, mai ta outou e mana'o nei. A hi'opo'a i to outou hutiraa aho. I roto e i rapae. Mea ohie roa ia faaea i roto i te faito natura o to outou hutiraa aho. E tai'o vau e rave rahi mau paratarapha e i muri iho e tape'a no te ui i te tahi mau uiraa: i muri iho hoê minuti mamû no te feruri-maite-raa. I muri iho, e tai'o vau i te tahi atu mau paratarapha, e tape'a, e e horo'a i te tahi atu mau uiraa no te feruriruri: i muri iho i te tahi atu minuti mamû no te feruri-maite-raa. E horo'a vau i te hoê pure poto no te mauruuru e te haamaitairaa i muri a'e i te piti o te maniania ore. A faaea i roto i te faito natura o to outou hutiraa aho. e toru piti o te taime
Ua ite au i to'u taea'e i te aueueraa i muri a'e i to'na faarooraa i te reo o Iesu, noa'tu e, te ti'a ra vau i atea roa. Ua hepohepo roa oia i te mau mana'o hohonu. Ua ite au e, ua hau atu teie aueueraa fenua i te fatataraa i to'na poheraa. Ua turai roa te hoê mea i roto ia ' na. E mea huru ê paha te reira, tera râ, i taua taime ra, ua ora mai oia mai ta ' u i ite a'enei ia ' na. E au ra e ua haaputapû te piiraa a Iesu no te faaore i te hara ia ' na. Ua hi'o vau i nia i te nahoa taata ma te mana'o e e ite au i te hoê â pahonoraa, tera râ, ua ite noa vau e ua ite au i te ereraa, te hepohepo, e te ereraa i faaitehia na roto i te riri e te faaoooraa.
Ua topa to'u hi'oraa ia Iesu i muri iho. Noa'tu e, ua pupuhi roa to'na mata e ua î i te toto, ua ti'a ia'u ia hi'o i roto i to'na na mata e ua ite oioi au i te hoê taairaa o ta'u i ore i nehenehe e faaite. Te vai ra te aroha e te here. Ua ruru vau, aita râ vau i nehenehe e hi'o atea. Aita vau i nehenehe e taa i teie taata. Aita oia i feruri ia'na iho i muri a'e i to'na faatoro'araahia i ni'a i te satauro, ma te mauiui e te fatata i te pohe. Ua faaore oia i te hara a te feia o tei hamani ino ia ' na. O vai teie Iesu?
Ua fatata te hoa ohipa ino o to ' u taeae i te huti i to ' na aho hopea, tera râ, ua tamau noa oia i te faaooo ia Iesu. Faahou â, ua pii to'u taea'e ia'na no te pato'i e, no te taime matamua i roto i to'na oraraa, ua rave oia i te hopoi'a no ta'na mau ohipa ma te pato'i ore. Ua faaite oia e ua hara raua toopiti no ta raua mau hara. Ua fa'i to'u taea'e! Eaha teie tauiraa? Ua haamata vau i te ta'i ma te ore e nehenehe e tape'a, e ua haere au i mua i te nahoa taata e tae roa'tu i te taime ua ti'a vau i raro a'e ia'na.
e toru piti o te taime
Ua faatupu te piiraa a Iesu no te faaore i te hara i te hoê tauiraa rahi i roto i te taeae o te oreroraa parau.
e toru piti o te taime
Ihea te faaoreraa i te hara i taui ai i to outou oraraa?
e toru piti o te taime
Eaha te auraa no ni'a i te faaoreraa i te hara o te faufaa rahi roa no te faaroo?
A hi'o e 60 tetoni no te maniania ore
Ua faaite au i to'u here i to'u taea'e i te taime atoa a fariu ai Iesu i to'na upoo ia'na. Ua hi'o raua te tahi i te tahi, e ua ani to'u taea'e ia Iesu ia haamana'o ia'na ia tomo ana'e oia i roto i to'na basileia, ma te hutiraa aho fifi e te roimata. Ua riro te reira ei reo no te haehaa e te auraro. Ua haamata vau i te ta'i. Ua ite au e, teie te mau taime hopea e vai ai to'u taea'e i piha'i iho ia'u. Ua fafau Iesu i to ' u taeae e e faaea oia i pihai iho ia ' na i te Paradaiso a hepohepo ai to ' u taeae.
Eaha ta ' u i ite noa ' tu? Ua ite anei te tahi atu taata i te reira? Ua faaroo anei te nahoa taata i taua mau parau ra?
Aita i maoro roa i muri iho, ua haamata te ra'i i te pouri, e ua haamata te mata'i i te pupuhi, ma te faatupu i te hoê himene riaria a tere ai oia na nia i te mou'a. Ua parau Iesu, “Ua hope, E Papa, te tuu nei au i to'u varua i roto i to oe na rima!” Ua pohe oia i muri iho.
Ua aueue puai te repo e ua turi te reo puai. Ua purara te rahiraa o te nahoa taata e ua horo faahou i raro i te mou'a. Teie râ, a fariu atu ai au no te haere, ua ite au e te vai noa ra o Mary, John, e te tahi atu pǔpǔ iti o te feia haapao maitai a Iesu. Ua faaea noa ratou i roto i te vero e te aueueraa fenua.
e toru piti o te taime
Ua haapao maitai Iesu i roto i te poheraa, mai to ' na metua vahine o tei faaea noa i pihai iho ia ' na ma te haapao maitai.
e toru piti o te taime
Eaha paha te huru o te mau pǐpǐ o Iesu no teie tau no te tapea i te haapao maitai i roto i te mau tau arepurepuraa?
A hi'o e 60 tetoni no te maniania ore
E te Mo'a, te haamauruuru nei matou no to oe vairaa mai i rotopu ia matou i roto i te hau o teie taime mo'a—ma te mǎrû, te papû e te au ore.
Te mauruuru nei tatou no te mau aamu o te tape'a nei ia tatou, te here o te titau ia tatou, e te Varua o te farerei ia tatou i ô nei a faaroo ai tatou, a feruri ai tatou, e a haere ai tatou i ni'a i te e'a mǎrû o teie pô.
A faaea noa i piha'i iho ia matou i roto i te maniania ore. A tatara i to matou mafatu i te parau aro o to oe aroha, e a haapuai ia matou ia pee i te vahi ta to oe here e arata'i.
Amene.
Te faaiteraa i ni'a i te airaa maa
Ioane 18:1—19:42
I muri a'e i to Iesu parauraa i teie mau parau, ua haere atura oia e ta ' na mau pǐpǐ na te tahi atu pae o te afaa no Kidrona i te hoê vahi i reira te hoê faaapu, e ua tomo atura oia e ta ' na mau pǐpǐ i reira. Ua ite atoa o Iuda, o tei faaino ia ' na, i taua vahi ra, no te mea ua putuputu pinepine Iesu i reira e ta ' na mau pǐpǐ. No reira, ua arata'i maira Iuda i te hoê pǔpǔ faehau e te mau mutoi a te mau tahu'a rarahi e te mau Pharisea, e ua haere mai ratou i reira ma te mau farii, te mau rama, e te mau mauhaa tama'i. I muri iho, ua ite o Iesu i te mau mea atoa e tupu i ni'a ia'na, ua haere maira oia e ua ui atu ia ratou, “O vai ta outou e imi ra?” Ua pahono mai ratou, “O Iesu no Nazareta.” Ua pahono Iesu, “O vau oia.” Te tia noa ra o Iuda i pihai iho ia ratou, o tei faaino ia ' na. I to Iesu parauraa ia ratou e, “O vau oia,” ua ho'i ratou i muri e ua topa i ni'a i te repo. Ua ui faahou atu oia ia ratou, “O vai ta outou e imi ra?” Na ô maira ratou, “O Iesu no Nazareta.” Ua pahono atu Iesu, "Ua parau vau ia outou e, o vau oia. Mai te mea e, te imi ra outou ia'u, a vaiiho mai teie mau taata ia haere." No te faatupu i te parau ta'na i parau, “Aita hoê a'e o te feia ta oe i horo'a mai ia'u i mo'e ia'u.” I muri iho, ua huti o Simona Petero i te 'o'e, ua tairi i te tavini a te tahu'a rahi, e ua tapo'i i to'na tari'a atau. Malchus te i'oa o te tavini. Ua parau atu Iesu ia Petero, “A faaho'i atu i ta 'o'e i roto i to'na afata: eita anei au e inu i te au'a ta te Metua i horo'a mai ia'u?”
No reira, ua tapea te mau faehau, to ratou raatira, e te mau mutoi ati Iuda ia Iesu e ua herehere ia ' na. Na mua roa, ua afa'i ratou ia'na ia Anna, te metua tane o Kaiapha, te tahu'a rahi i taua matahiti ra. Ua a'o o Kaiapha i te mau ati Iuda e mea maitai a'e ia pohe hoê taata no te nunaa.
Ua pee atu o Simona Petero e te tahi atu pǐpǐ ia Iesu. I te mea e ua matau taua pǐpǐ ra i te tahu'a rahi, ua tomo atura oia e o Iesu i roto i te aua o te tahu'a rahi, area o Petero ra, te tia noa ra ïa i rapae i te uputa. No reira, ua haere atura te tahi atu pǐpǐ, tei matauhia e te tahu'a rahi, e ua paraparau atu i te vahine o te uputa, e ua afa'i atu ia Petero i roto. Ua parau mai oia, “Aita vau.” I teie nei, ua tutui te mau tavini e te mau mutoi i te hoê auahi maramarama no te mea e mea toetoe, e te tia noa ra ratou i pihai iho i te reira e te mahanahana ra ia ratou iho. Te tia atoa ra o Petera i pihai iho ia ratou e te mahanahana ra ia ' na iho.
I muri iho, ua uiui te tahu'a rahi ia Iesu no nia i ta ' na mau pǐpǐ e ta ' na mau haapiiraa. Ua pahono mai o Iesu, "Ua paraparau au i te ao nei, ua haapii noa vau i roto i te mau fare pureraa e te hiero, i reira te mau ati Iuda atoa e putuputu ai. Aita vau i parau huna noa. No te aha outou e ui mai ai ia'u? A ui atu i te feia tei faaroo i ta'u i parau ia ratou; ua ite ratou i ta'u i parau ". I to ' na parauraa i te reira, ua tairi te hoê o te mau mutoi i pihai iho mai ia Iesu i nia i te mata, ma te parau e, “Teie anei ta oe pahonoraa i te tahu'a rahi?” Te pahono ra Iesu, “Mai te mea e, ua parau hape vau, a faaite papû mai te mea e, ua parau mau vau, no te aha oe e papa'i ai ia'u?” I muri iho, ua tono atu o Ana ia ' na ia Kaiapha, te tahu'a rahi.
I taua taime ra, te tia noa ra o Simona Petero e te mahanahana ra ia ' na. Ua ui atu ratou ia'na, “E ere anei oe te hoê o ta'na mau pĭpĭ?” Ua pato'i oia i te reira e ua parau mai, "E ere vau". Ua ui atu te hoê o te mau tavini a te tahu'a rahi, te hoê fetii o te taata ta Petera i tâpû i to ' na tari'a, “Aita anei au i ite ia oe i pihai iho ia ' na i roto i te faaapu?” Ua patoi faahou o Petera i te reira, e ua pi'o te moa i taua taime ra.
I muri iho, ua afai ratou ia Iesu mai Kaiapha mai i te pu a Pilato. E poipoi poipoi roa te reira. Aita ratou iho i tomo atu i roto i te pu no te ape i te viivii o te mau peu tumu e no te amu i te Pasa. No reira, ua haere atu o Pilato i rapae ia ratou e ua parau atu ra, “Eaha ta outou e pari nei i teie taata?” Ua pahono maira ratou, “Ahiri teie taata e ere i te taata ino, eita ïa matou e horoa ia ' na ia oe.” Ua parau atu o Pilato ia ratou, “A rave ia ' na, e a haava ia ' na ia au i ta outou ture.” Ua pahono mai te mau ati Iuda, “Aita matou e farii ia haapohe i te hoê taata.” (No te faatupu te reira i te parau a Iesu i to'na faaiteraa i te huru poheraa ta'na e pohe).
I muri iho, ua tomo faahou atura o Pilato i roto i te pu, ua titau ia Iesu, e ua ui atu ia ' na, “O oe anei te Arii o te mau ati Iuda?” Ua pahono Iesu, “Uiui anei oe i te reira na oe ana'e, e aore râ, ua parau mai vetahi ê ia oe no ni'a ia'u?” Ua pahono maira Pilato, “E ere anei vau i te ati Iuda? Na to oe iho nunaa e te mau tahu'a rarahi e tuu mai ia oe ia'u. Eaha ta oe i rave?” Ua pahono Iesu, "E ere to'u basileia no teie nei ao. Ahiri no teie nei ao to'u basileia, e aro ïa to'u mau pĭpĭ no te tape'a ia'u ia ore ia horo'ahia i te mau ati Iuda. Teie râ, e ere to'u basileia no ô nei ". Ua ui atu o Pilato ia'na, “E arii anei oe?” Ua pahono mai o Iesu, " Te parau ra oe e, e arii vau, no te reira vau i fanauhia ai, e no te reira vau i haere mai ai i te ao nei, no te faaite papû i te parau mau. Te feia atoa no te parau mau, te faaroo nei ratou i to'u reo ". Ua ui atu o Pilato ia'na, “Eaha te parau mau?”
I muri a'e i to'na parauraa i te reira, ua haere faahou oia i te mau ati Iuda e ua parau atu ia ratou, "Aita vau i ite i te hoê hape no'na: Te vai ra râ to outou peu tumu e, e faati'a vau i te hoê taata no outou i te oro'a Pasa. Te hinaaro ra anei outou e ia faati'a vau i te Arii o te mau ati Iuda no outou?" Ua tuô maira ratou e, “E ere teie taata, o Baraba râ!” I teie nei, e eiâ o Baraba.
I muri iho, ua haru mai o Pilato ia Iesu e ua papai ia ' na. Na ua rami te mau faehau i te hoê korona tataramoa, ua tuu i ni'a i to'na upoo, e ua faaahu ratou ia'na i te hoê ahu uteute. Ua haere noa mai ratou ia'na, ma te parau e, “Aita, e te Arii o te mau ati Iuda!” e te papa'iraa ia'na i ni'a i te mata. Ua haere faahou atu o Pilato i rapae e ua parau atu ia ratou, “Inaha, te afa'i atu nei au ia'na ia outou ia faaite ia outou e, aita vau i ite i te hoê hape no ni'a ia'na.” No reira, ua haere mai o Iesu i rapae ma te oomo i te korona tataramoa e te ahu uteute. Na ô maira Pilato ia ratou, “Ina teie taata!” I to te mau tahu'a rarahi e te mau muto'i iteraa ia'na, ua tuô ratou, “A faasatauro ia'na, a faasatauro ia'na!” Ua parau atura Pilato ia ratou, “A rave ia outou iho, a faasatauro ia ' na; aita vau e ite ra i te hoê hape no nia ia ' na.” Ua pahono atu te mau ati Iuda ia'na, “E ture ta matou, e ia au i taua ture ra, e ti'a ia'na ia pohe no te mea ua parau oia e, e Tamaiti oia na te Atua.”
I to Pilato faarooraa i te reira, ua riaria roa ' tu â oia. Ua tomo faahou oia i roto i to ' na pu e ua ui atu ia Iesu, “No hea mai oe?” Aita râ Iesu i pahono ia ' na. Na ô maira Pilato ia'na, "Te pato'i ra anei oe i te parau mai ia'u, aita anei oe i ite e, e mana to'u no te faati'a ia oe, e te mana no te faasatauro ia oe?" Ua pahono atu Iesu ia'na, “Aita to oe mana i ni'a ia'u mai te mea e, aita te reira i horo'ahia mai ia oe no ni'a mai; Mai te reira mai â, ua tamata o Pilato i te faati'a ia'na, tera râ, ua tuô te mau ati Iuda, "Mai te mea e, e faati'a outou i teie taata, e ere ïa outou i te hoa no te emepera.
I to Pilato faarooraa i teie mau parau, ua arata'i atu oia ia Iesu i rapae e ua parahi i ni'a i te parahiraa a te haavaraa i te hoê vahi i piihia Te purumu ofai, aore ra Gabbatha na roto i te reo Hebera. Na, o te mahana ïa no te faaineineraa i te Pasa; e ua fatata te avatea. Ua parau atura oia i te mau ati Iuda, “Ina to outou Arii!” Ua tuô mai ratou, "A afa'i atu ia'na! A afa'i atu ia'na! A faasatauro ia'na!" Ua ui atu o Pilato ia ratou, “E faasatauro anei au i to outou Arii?” Ua pahono mai te mau tahu'a rarahi, “Aita to matou arii maori râ te emepera.” I muri iho ua tuu atu oia ia'na ia ratou ia faasataurohia.
Na ratou i rave ia Iesu; e ua amo oia i te satauro e ua haere atu oia i te vahi i piihia Te vahi o te Upou, tei piihia Golgotha na roto i te reo Hebera. I reira, ua faasataurohia oia ia ' na, e e piti atu â taata, te hoê i te tahi pae, e o Iesu i rotopu ia raua. Ua papa'i atoa o Pilato i te hoê parau e ua tuuhia i ni'a i te satauro. Te na ô ra te reira e, “Iesu no Nazareta, te arii o te mau ati Iuda.” E rave rahi o te mau ati Iuda tei tai'o i teie papa'iraa, no te mea, te vahi i reira Iesu i faasataurohia'i, e fatata ïa i te oire; e ua papa'ihia te reira na roto i te reo Hebera, te reo Latin, e te reo Heleni. Na ô maira te mau tahu'a rarahi o te mau ati Iuda ia Pilato, “Eiaha e papa'i, Te arii o te mau ati Iuda, 'Ua parau râ teie taata e, O vau te arii o te mau ati Iuda.' I muri a'e i to te mau faehau faasatauroraa ia Iesu, ua rave ratou i to ' na ahu e ua vavahi i te reira e maha tuhaa, hoê no te faehau tataitahi. Ua rave atoa ratou i to'na ahu; I teie nei, e ere te ahu i te mea tui ore, ua rarohia i roto i te hoê tuhaa mai ni'a mai. Na ô maira ratou te tahi e te tahi, “Eiaha tatou e haehae i te reira, e tuu râ tatou i te mau fenua no te ite e vai te farii i te reira.” No te faatupu te reira i ta te papa'iraa mo'a e parau ra,
“Ua tufa ratou i to ' u ahu i rotopu ia ratou iho, e ua rave ratou i te mau mati no to ' u ahu.”
E o te reira ïa ta te mau faehau i rave.
I taua area taime ra, te tia ra to ' na metua vahine, te tuahine o to ' na metua vahine, o Mary, te vahine a Clopas, e o Mary Magdalene i pihai iho i te satauro o Iesu. I to Iesu iteraa i to'na metua vahine e te pĭpĭ ta'na i here i te ti'araa i piha'i iho ia'na, ua parau atura oia i to'na metua vahine, “E vahine, teie ta oe tamaiti.” I muri iho ua parau atu oia i te pĭpĭ, “Teie to oe metua vahine.” E mai taua hora ra, ua afa'i te pĭpĭ ia'na i to'na iho fare.
I muri a'e i te reira, i to Iesu iteraa e, ua oti te mau mea atoa, ua parau oia (no te faatupu i te papa'iraa mo'a) e, “Te po'ia nei au.” Te vai ra i reira te hoê farii tei î i te uaina avaava. No reira, ua tuu atura ratou i te hoê apoo tei î i te uaina i nia i te hoê amaa hisopa, e ua tapea atura i to ' na vaha. Ua parau atura Iesu i te uaina, “Ua hope.” I muri iho ua pi'o oia i to'na upoo e ua horo'a i to'na varua.
Aita te mau ati Iuda i hinaaro e vaiiho i te mau tino i nia i te satauro i te mahana sabati, no te mea iho â râ e ua riro te reira ei mahana hanahana rahi. No reira, ua ani ratou ia Pilato ia vavahi i te avae o te mau taata i faasataurohia e ia tatara i te mau tino. I muri iho, ua haere mai te mau faehau e ua vavahi i te avae o te taata matamua e te tahi atu taata i faasataurohia i pihai iho ia ' na. Teie râ, i to ratou taeraa ' tu ia Iesu e ua ite ratou e ua pohe a'ena oia, aita ratou i ofati i to ' na avae. Ua tairi râ te hoê o te mau faehau i to ' na pae e te hoê tao, e ua tahe mai te toto e te pape i reira iho. (O tei ite i te reira, ua faaite papû oia ia ti'aturi atoa outou. E parau mau to'na iteraa papû, e ua ite oia e, te parau nei oia i te parau mau). Te na ô faahou ra te tahi atu tuhaa o te papa'iraa mo'a e, “E hi'o ratou i te taata ta ratou i tairi.”
I muri a'e i teie mau mea, ua ani o Iosepha no Arimathea, te hoê pǐpǐ a Iesu, noa ' tu e mea huna oia no to ' na mata'u i te mau ati Iuda, ia Pilato ia vaiiho ia ' na ia afai i te tino o Iesu. Ua farii Pilato ia'na; no reira, ua haere mai oia e ua tatara i to'na tino. Ua haere maira atoa o Nikodemo, o tei haere mai i mua ia Iesu i te pô, ma te afai mai i te hoê anoiraa mira e te aloe, fatata hoê hanere tara marite te teimaha. Ia au i te peu tumu a te mau ati Iuda, ua rave ratou i te tino o Iesu e ua tapo'i i te reira i te mau mea nana'ona'o i roto i te mau ahu lineni. I te vahi i reira oia i faasataurohia ' i, te vai ra te hoê faaapu, e te vai ra te hoê menema apî i roto i taua faaapu ra, aita roa ' tu te hoê taata i tanuhia i roto. No reira, no te mea ho'i e, o te mahana faaineineraa ati Iuda te reira, e ua fatata roa te menema, ua ta'oto ratou ia Iesu i reira. Te taa ê nei te evanelia a Ioane i te hinaaro o Iesu i te tahi atu mau papa'i evanelia. I roto i te Evanelia a Ioane, te faatere ra Iesu i to ' na oraraa e to ' na poheraa. Aita Iesu e aro ra i Getesemane aore ra e ta'i ra i ni'a i te satauro. Te farii nei oia i te pohe ei hinaaro o te Atua e ei ravea no te ho'i atu i te Atua ma te re. Te faatere ra Iesu i te mau mea e tupu i roto i te aamu taatoa. Te faahepo nei oia i te feia e tapea ra ia ' na ia ho'i i muri e ia topa i nia i te repo. I roto i te haavaraa, e tatara faahou oia i te mau uiraa. Te patoi nei oia i te parau a Pilato e mana to ' na i nia ia ' na. Te haapapu ra o Ioane e ua pohe Iesu ma te tauturu ore a te taata. I te pae hopea, ua parau oia e, ua oti te mau mea atoa, “I muri iho ua pi'o oia i to'na upoo e ua horo'a i to'na varua.” Aita hoê a'e taata e iriti i to'na varua ia'na. O oia ana'e te faaho'i atu i te reira i te Atua. O Iesu te faatere e te faatere o te oraraa i teie nei e a muri a'e, mai te omuaraa e tae atu i te hopea, na roto i te oraraa e te poheraa. I roto i te Evanelia a Ioane, ua upooti'a o Iesu i ni'a i te mauiui e te pohe. Te rave nei oia i to ' na tiaraa i maitihia ei Mesia, mai ta ' na iho e faanaho ra i to ' na iho hopea. Nahea tatou ia ite i te auraa o to'na poheraa? Ua nehenehe Iesu e ape i te pohe. Te mau mea atoa ta'na i titau ia rave, o te faaru'eraa ïa i te basileia o te Atua, te hoê basileia no te aroha e te aroha, e te fariiraa i te faanahoraa sotiare o taua mahana ra. Ua fariu râ oia i to'na mata ma te mǎta'u ore i Jerusalema e ua tamau noa i te riro ei hi'oraa e te haapii i te basileia o te Atua—noa'tu i te taime a haamǎta'uhia'i oia i te haapoheraa. Ua pohe Iesu no te tumu o te basileia ta ' na i poro.
Te mau uiraa
- Ua faasataurohia o Iesu no to ' na faaiteraa i te hoê basileia taa ê i te Hau emepera Roma. Nahea te peeraa ia Iesu i te huru o te peu tumu i teie mahana?
- Nahea outou ia faahoho'a i te faatereraa a te Atua no te aroha e te aroha?
- E hope te taioraa i te mahana pae i roto i te pouri o te menema. Ihea outou i mana'o ai e, te tia'i ra outou i roto i te pouri?
Te tonoraa
Faahaparaa no te horo'a
Te pahono nei te mau pĭpĭ haapa'o maitai i te hoê ite rahi a'e no ni'a i te horo'araa rahi a te Atua na roto i te horo'araa ia au i te mau hinaaro o to ratou mafatu; eiaha na roto i te faaueraa aore ra te faaheporaa.
—Te Haapiiraa e te mau Faufaa 163:9.
E roaa te ete ô mai te mea e, e hinaaro outou e paturu i te mau faatereraa tamau e te mau pŭpŭ iti ei tuhaa no ta outou pahonoraa horo'a. Ua ravehia teie pure no roto mai i te pahonoraa horo'a a te hoê pĭpĭ:
Te Atua o te oaoa, Te faaite nei matou i te mau mafatu tei î i te oaoa ei pahonoraa i te aroraa o to oe Tamaiti. Ia horo'a mai te mau ô ta tatou e horo'a nei i te oaoa, te ti'aturiraa, te here, e te hau i roto i te oraraa o vetahi ê ia ite ratou i to outou aroha e to outou aroha. Amene.
Te titau-manihini-raa i te putuputuraa i muri iho
Himene hopea
CCS 459, “E Iesu, a haamana'o mai ia'u” (mai te mea e, aita outou e amui atu i roto i teie putuputuraa, a feruri na i te himene Te mau himene a te Mesia 470, “Te roa nei te mau ata i te po.”
Pure hopea
Ia au i te pŭpŭ, te tahi atu mau maitiraa
Te oro'a no te Amuraa maa a te Fatu
Faahaparaa no te amuiraa
Ma'iti i te hoê irava mo'a no te tai'o i roto i teie ma'itiraa: 1 Korinetia 11:23–26; Mataio 26:17–30; Mareko 14:12–26; Luka 22:7–39.
Te titau-manihini-raa i te amuiraa
E fariihia te mau taata atoa i ni'a i te airaa maa a te Mesia. Ua riro te Amuraa maa a te Fatu, e aore râ, te Amuraa maa, ei oro'a e haamana'o ai tatou i te oraraa, te poheraa, te ti'a-faahou-raa, e te vairaa tamau o Iesu Mesia. I roto i te Oire no te Mesia, te farii atoa nei tatou i te amuiraa ei rave'a no te faaapî i ta tatou fafauraa bapetizoraa e no te haamauhia ei mau pĭpĭ o te ora nei i te misioni a te Mesia. E nehenehe te tahi atu mau taata e farii i te mau ite taa ê aore ra e taa ê atu â i roto i to ratou mau peu tumu faaroo. Te titau manihini nei tatou i te mau taata atoa e amui atu i roto i te Amuraa maa a te Fatu ia rave i te reira na roto i te here e te hau o Iesu Mesia. I teie mahana pae maitai, e nehenehe ta tatou e farerei ia Iesu i ni'a i te airaa maa, ma te horo'a i te pane e te uaina ei faaiteraa no te haamaitairaa, te faaoraraa, te hau, e te taviniraa tavini. No te faaineine ia tatou, a himene na tatou i te himene a te Oire no te Mesia 470, “E roaa te mau ata i te po.”
Te mau mana'o no te mau tamarii
Te mau tao'a: te mau mori hinu iti, te mau mori hinu, e aore râ, te mau mori hinu. Te vai ra i roto i teie ohipa te tahi mau taime pouri. E mea paari ia paraparau na mua ' ' e i te mau metua. No te haapapû e, ua paruruhia te tamarii tata'itahi, e nehenehe ta outou e maiti i te vaiiho i te hoê maramarama i muri mai aore râ, i te parahi i te mau tamarii e to ratou mau metua. A tuu i te mau mori hinu i ni'a i te hoê ai'a i ropu i te pŭpŭ. A tutui i te mau mori hinu. A tape'a i te mau mori e te mau mori. Eaha to outou mana'o ia ite ana'e outou i te mau mori hinu i te ama? (oaoa, oaoa, hau) E pinepine tatou i te tutui i te mau mori hinu ei tapa'o no te ti'aturiraa. Te haamana'o mai nei te maramarama o te auahi mori ia tatou i te maramarama ta Iesu e hopoi mai nei i ni'a i te fenua nei. Te haamana'o nei tatou e, te hoê ao aita e poro'i e te taviniraa a Iesu, o te hoê ïa ao aita e ti'aturiraa i roto i te mahana pae maitai. E tamǎrû tatou i te mau mori hinu tata'itahi e tae roa'tu i te taime ua faaea tatou i roto i te pouri. Mai te mea e, e faaohipa outou i te mau mori hinu, e nehenehe ta outou e ani i te mau tamarii tata'itahi ia tape'a i te hoê e ia tape'a i te reira tata'itahi. Mai te mea e, ua tutuihia te mau mori hinu, e nehenehe te mau tamarii e haere mai tata'itahi e pupuhi i te hoê mori hinu e tae roa'tu i te taime ua pohe te mau mea atoa. A tatari tau taime i roto i te pouri. I muri iho, a ani i te hoê taata ia tutui i te hoê mori. Eaha te mana'o o te parahiraa i roto i te pouri? (ri'ari'a, oto, mamû) Noa'tu e, te vai ra te pouri, ua ite tatou e, tei pihai iho o Iesu ia tatou, e e fatata te oaoa o te Pasa i te tae mai. E pure tatou i te hoê pure poto:
Te Atua aroha,
Te mauruuru nei matou ia outou no te ô a ta outou Tamaiti, o Iesu, o te afa'i mai i te maramarama i roto i te pouri. Amene.
Te tauturu nei te A'oraa
Te hi'opo'araa i te mau Papai
Te faaite ra te Evanelia a Ioane i te hepohepo o Iesu mai to ' na tapearaahia mai â, te uiuiraa i mua ia Ana, te patoiraa a Petero, e te haavaraa i mua ia Pilato, na roto i te poheraa e te tanuraa o Iesu. E rave rahi mau haamaramaramaraa i roto i te mau parau a Mataio, Mareko, e Luka tei ore i itehia i roto ia Ioane: Simona no Cyrene, te pure a Iesu no te faaore i te hara, te tatarahapa a te “eiâ maitai,” e rave rahi mau parau no nia i te satauro, te arapoa o te vahi mo'a, e te Centurion. Te tumu parau rahi, oia ho'i ïa, te faatere ra Iesu i to'na oraraa e to'na poheraa. Aita te Mesia a Ioane e oto ra i roto i te mauiui. Aita oia e aro ra i Getesemane e aore râ, e ta'i ra i ni'a i te satauro. Te farii nei oia i te pohe ei hinaaro o te Atua e ei ravea no te ho'i atu i te Atua ma te re. I roto i te aamu taatoa, te faatere ra Iesu i te ohipa. Ua faahepo oia i te feia e tape'a ra ia'na ia ho'i i muri e ia topa i ni'a i te repo (Ioane 18:6). E tatara faahou oia i te mau uiraa i roto i te haavaraa. Te pato'i nei oia i te parau a Pilato e, e mana to'na i ni'a ia'na (19:11). Te haapapu ra o Ioane e ua pohe Iesu iho ma te tauturu ore a te taata. I te roaraa o te haavaraa o Iesu, ua faahepo te feia faatere ati Iuda ia Pilato ia faautuahia Iesu i te pohe. I to taua mau ti'a faatere ra uiuiraa ra no ni'a i te papa'iraa, ua taui o Pilato i ta ratou opuaraa na roto i te haapapûraa i te pariraa ta ratou i faahiti ia Iesu. No reira, te faaite ra oia i te tiaraa arii o Iesu i mua i te taata, area te mau tahu'a rarahi ra, te patoi noa ra ïa ratou i te reira. Te faataa maitai ra o Ioane e mea nafea te mau faehau i te tufaaraa i te ahu o Iesu e te mau mati no te ahu tamau ore. Na roto i te faahitiraa i te Salamo 22:18, te faaite ra te evanelia e ua faatupu te mau faehau o tei faasatauro ia Iesu i te parau tohu. Ia au i te tahi mau taata tuatapapa, te haapapu ra te haapapuraa a Ioane i te tapearaa i te ahu taoto ore i te tahoêraa o te mau pǐpǐ a Iesu. Aita te mau faehau i nehenehe e haamou i te mau mea a Iesu. I ni'a i te satauro, te haaatihia ra Iesu e te mau faehau, te mau ti'a faatere ati Iuda, e te hoê pŭpŭ hoa, te feia pee, e to'na metua vahine. Na roto mai ia ratou, e haamau oia i te hoê utuafare apî o te haapao te tahi i te tahi. I te pae hopea, ua parau oia e, ua oti te mau mea atoa—ta'na pororaa i te basileia, to'na faaearaa ei Tamaiti a te Atua, te taairaa apî o te faaroo i rotopu i to'na utuafare tino e te huiraatira o te mau pĭpĭ. Mai tei faaitehia i roto i te Ioane 18:11, “...Eita anei au e inu i te au'a ta te Metua i horo'a mai ia'u?” Aita Iesu i inu noa i te au'a, ua inu noa râ oia i te pohe i te reira, ma te inu e tae roa ' tu i te taime ua oti te mau mea atoa i titauhia ia ' na. “I muri iho ua pi'o oia i to'na upoo, e ua horo'a i to'na varua” (19:30b). E hi'opoa Iesu atoa i roto i te poheraa. Aita hoê a'e taata e iriti i to'na varua ia'na. O oia ana'e te faaho'i atu i te reira i te Atua. O Iesu te faatere e te faatere o te oraraa i teie nei e a muri a'e, mai te omuaraa e tae atu i te hopea, na roto i te oraraa e te poheraa. “Ua horo'a vau i to'u ora... ua horo'a vau i te reira na roto i to'u iho hinaaro” (Ioane 10:17–18). I roto i te Evanelia a Ioane, ua upootia o Iesu, ua upootia oia i nia i te mauiui e te pohe, ma te rave i ta ' na tiaraa i maitihia ei Mesia a faanaho ai oia i to ' na iho hopea. Nahea tatou ia ite i te auraa o to'na poheraa? Ua ite tatou e, ua poro o Iesu e ua faahoho'a oia i te basileia o te Atua, te hoê basileia no te aroha e te aroha no te mau taata atoa. Ua nehenehe ta ' na e ape i te pohe. Te mea ana'e ta'na i titau ia rave, o te faaru'eraa ïa i te basileia e te peeraa i te faanahoraa sotiare o taua mahana ra. Ua fariu râ oia i to ' na mata ma te mǎta'u ore i Ierusalema e ua tamau noa i te rave i te ohipa no te basileia noa ' tu e ua haamǎta'uhia oia i te haapoheraa. Ua pohe te Mesia no tatou, no te tumu o te basileia ta'na i poro. E nahea tatou ia pahono i te piiraa tamau no te faatupu i te basileia o te Atua i teie mahana
Te mau mana'o rahi
- I te hopea o te senekele matamua, te papai ra o Ioane i to ' na oire no te aamu. Ia au i te mau peu tumu Roman-Greek e ati Iuda, e ti'a ia tatou ia faaroo i te aamu o te satauro e te tumu o te evanelia a Ioane: te faaiteraa i te ti'araa arii o te Mesia e te arata'iraa i te taata i te faaroo.
- Aita tatou i atea ê i te ohipa horo'araa e te faaoraraa a te Mesia, noa'tu e, e 2,000 matahiti to tatou atearaa i te tau o Ioane.
- E rave rahi auraa o te satauro. Te hoê ravea no te ite i te auraa o te reira, o te iteraa ïa e ua pohe Iesu no te basileia o te Atua, o tei haamǎta'u i te feia mana o to ' na anotau.
Te mau uiraa no te taata orero
- Nahea te haerea o Iesu o te arata'i ia'na ia faatere i to'na iho poheraa e tu'ati ai i ta outou teolojia?
- Nahea te mau taata o te amuiraa ia faaroo i te aamu haapa'o maitai a Ioane no ni'a i te ohipa horo'araa e te faaoraraa a te Mesia i teie mahana? E faaroo anei te taata i te reira i teie mahana mai ta te huiraatira o Ioane i faaroo paha i te reira i to ' na anotau?
- Nahea e ti'a ai ia outou ia faaite i te hinaaro o te Mesia ia afa'i mai i te mau taata atoa ia'na i ni'a i te satauro no Kalova? Eaha paha te auraa o te reira no te mau pǐpǐ i teie mahana?
- Eaha to outou ite no ni'a i te faaohiparaa i te parau maitai (mai te mahana pae maitai) no te faataa i teie mahana e teie irava?