Bisaleli ya losambo

Plan ya losambo

Makomami mosusu

1 Samwele 16:1–13, Nzembo 23, Baefese 5:8–14

Maloba ya ebandeli

Loyembo ya kosangana

“Mwinda ya pole na mokili oyo elɛmbi” CCS 240

TO “Nzambe, Liziba ya Pole mpe Kitoko” CCS 593

Boyei malamu

Kokabola na lisanga, Losambo mpo na bisengo mpe mitungisi

Kobenga mpo na Losambo

Nzembo 23

Nzembo ya loyembo

“Mobateli na ngai ya mpate akopesa mposa na ngai” CCS 247

TO “Mokonzi ya Bolingo Mobateli na Ngai Azali” CCS 262

Libondeli ya kofungola

Eyano

Moment ya Losambo ya Karezimo: 2 Bokonzi

Ntango tozali kolanda Yesu na esobe ya Karezimo, totuni: Bosembo ezali ndenge nini na mokili na biso lelo? Yesu alakisi biso nzela oyo ebongisami na bozangisi —bolingi ya kobimisa nguya, libaku malamu, mpe kolekisa ndelo mpo ete bolingo mpe bosembo ekoki kozwa misisa.

Karezimo oyo, tobengisami mpo na komona banzela oyo ba systèmes économiques ya culture na biso mbala mingi epesaka motuya na profit koleka bato mpe consommation koleka création. Yesu abengi biso na esika na yango epai ya emonaneli ya bosembo ya nkita —“nkita ya bokonzi” oyo etongami na bokabi, bosembo, mpe ebele ya bokeli. Makomi etondi na bandakisa ya libiangi ya Nzambe na nkita ya bokonzi epai wapi bolingo ezali koyangela likolo ya bobangi mpe tozali kotia mosolo na bomengo “oyo elɛmbi te,” epai wapi bomengo mpe motema ekutani oyo ezali kopesa motuya na bozindo ya bozalisi mpe bomoi ya bato koleka bibongiseli oyo ezwi mpe esilisaka.

Na kotalela momesano moko ya santu Ignace ya Loyola, tobengami mpo na kokanisa na ntina ya bokonzi nini tozali kobika mpe kokela na maponi na biso ya mokolo na mokolo.

Zwá mwa ntango mpo na kotalela pɔsɔ na yo mpe kokanisa na nkuku to zulunalo, bokonzi nini misala mpe maponi na yo ya mokolo na mokolo epesaki mabɔkɔ na pɔsɔ oyo?

(Pause na 1 minute ya silence).

Nini ezali likambo moko bokoki kosala na poso oyo mpo na kopesa maboko na nkita ya bokonzi ya Nzambe ya bokabi, bosembo, mpe ebele ya bokeli?

Manisá na nkuku mpe na nsima pesa bankombo ya bato yango na mongongo makasi!

Botangi ya Makomi: ³¹ Na esika na yango, bóluka bokonzi ya [Nzambe], pe biloko oyo ekopesama na bino pe. ^{+ 32} “Bóbanga te, etonga moke, mpo ezali esengo [ya Nzambe] kopesa bino bokonzi. ^{’ 33} Botɛka biloko na bino mpe bopesa makabo ya motema malamu, bómisalela mbongo ya motuya oyo esilaka te, eloko ya motuya oyo esilaka te na likoló, epai moyibi moko te akobɛlɛma mpe nsɛlɛlɛ moko te ebebisaka.

— Luka 12:31-34 , NRSVue, ebongolamaki

Yemba Elongo : “Bóluka Bino Liboso” CCS#599

Botangi ya Makomi

Yoane 9:1-41

Salelá mingongo ndenge na ndenge mpo na kotánga mokapo oyo mobimba.

Ministère ya Musique to Hymne ya Communauté

“Kita, O Bolingo ya Bonzambe” CCS 47

TO “Tia Maboko na Yo ” CCS 545

Liloba

Etongami na Yoane 9:1–41

Eyano na biso oyo eyembami

“Kobenga” CCS 586

TO “Ngolu ya kokamwa” CCS 19

Lendisá bayangani báyemba na minɔkɔ mosusu oyo ezali ya bango te.

Eyano ya motema malamu ya bayekoli

Botangi: “Suscipe”

Suscipe na likambo yango

Zwá, Nkolo, mpe zwá bonsomi na ngai nyonso, .

bokundoli na ngai, bososoli na ngai, .

mpe bolingi na ngai mobimba

nyonso oyo nazali na yango mpe nabengi oyo ya ngai.

Opesi ngai nyonso

Epayi na yo, Nkolo, nazongisi yango.

Nyonso ezali ya yo; sala na yango ndenge olingi.

Pesa ngai kaka bolingo na yo mpe ngolu na yo, .

yango ekoki mpo na ngai.

—Mosantu. Ignace ya Loyola na buku Michael Harter, mobongisi, 1999.
Mitema na moto, Kosambela elongo na ba Jésuites , (Loyola Press, 1993, ISBN: 9781880810040), 153. 

Kopambola mpe Kozwa Dime ya Misio ya Esika mpe ya Mokili mobimba

Nzembo ya loyembo

“Nalingi Bolingo ya Nzambe ezala elongo na yo” yemba mbala mibale CCS 663

Lendisá bayangani báyemba na minɔkɔ mosusu oyo ezali ya bango te.

TO “Bókende Sikawa na Mokili” CCS 646

TO “Klisto Abengi Biso na Bimonaneli ya Sika” CCS 566

Losambo mpo na Kimya

Pelisa bougie ya kimia

Libondeli

Senga batangi 4 moko na moko akabola stanza moko ya “ Nzambe ya seko oyo aleki ntango ,” CCS 59 lokola losambo. Bakisa Amen moko na nsuka.

Motangi 1: Nzambe, eteni ya 1

Motangi 2: Yesu Klisto, eteni ya mibale

Motangi 3: Molimo Mosantu, eteni ya 3

Motangi 4: Bosato, eteni ya 4

Postlude ya sima

Esika ya bulɛɛ: Plan ya losambo ya etuluku moke

Feti

Boyei malamu

Karezimo ezali ntango ya bozongisi sika ya molimo ya moto ye moko mpe ya lisanga. Eleko ya Karezimo ezali mikolo 40 (kolongola mokolo ya lomingo) kati na mokolo ya misato ya mputulu mpe mokolo ya lomingo ya Pasika. Ntango tozali kosala mobembo elongo na Yesu tobengami na esobe mpo na komilengela mpo na eloko ya sika. Na esobe oyo tokutani na biteni ya mpasi mingi ya bisomei, tokutani na botau na biso, mpe tozelaka nguya ya kobongola ya ngolu, elikia, mpe lisekwa. 

Losambo mpo na Kimya

Beta ngonga to beta mbala misato malɛmbɛmalɛmbɛ.
Pelisa bougie ya kimia.

Na eleko ya Karezimo tokosalela molongo moko uta na CCS 221, “Molimo ya Klisto, Kanisá Ngai,” lokola losambo na biso mpo na kimia.

Nakotanga na mongongo makasi molongo 4. Na nsima nakotanga yango fraze na fraze, mpe bokozongela fraze moko na moko nsima na ngai. Nakokanga na Amen.

Tanga vɛrsɛ 4 na mongongo makasi uta na CCS 221, “Elimo ya Klisto, Kanisá Ngai.”

Loba: “Zongelá nsima na ngai.”

Tángá fraze ya liboso ya CCS 221, vɛrsɛ 4, na mongongo makasi. Zelá ete lisangá ezongela likambo yango.

Kobá na lolenge wana na nzela ya vɛrsɛ mobimba.

Bokanga na, “Amen.”

Momeseno ya Molimo

Momeseno ya Silence

Komesana kofanda nyɛɛ ekoki kozala mpasi na ebandeli. Makanisi ekoki kokende mbangumbangu. Tika yo moko ngolu na momesano oyo. Tokobanda ntango nakobɛta chime. Tokozala nyɛɛ na boumeli ya miniti mitano. Nakobeta lisusu chime na bosukisi ya tango na biso ya kimia.

Kobosana te kopema mozindo. Kotya likebi na mpema mokomoko ekoki kosalisa mpo na kokitisa makanisi. Zalá koyeba makambo oyo ezali zingazinga na yo; talá ndenge mopɛpɛ ezali koyoka na loposo na yo; tia motema ete ozali na miso ya basantu—kozinga yo mobimba mpe koyamba yo. Tika masolo na yo ya kati esila mpo na mwa ntango, kozala mpenza elongo na Ye oyo azali mpenza elongo na yo.

Benga chime mpo na kobanda.

Zelá miniti mitano.

Benga chime mpo na kosukisa eleko ya silence.

Tuná: Eyokaka ndenge nini soki ozali elongo na Nzambe na nkuku?

—Ezwami uta na Buku moko mpo na Karezimo, www.CofChrist.org/a-guide-for-lent

Kokabola Nzinga nzinga ya Mesa

Yoane 9:1–41 NRSVue

Ntango azalaki kotambola, amonaki mobali moko oyo akufá miso banda abotamaki. Bayekoli na ye batunaki ye ete: “Molakisi, nani asalaki lisumu, moto oyo to baboti na ye, ete abotamaki miso ekufá?” Yesu ayanolaki ete: “Ezala moto oyo to baboti na ye basalaki masumu te, abotamaki miso ekufá mpo ete misala ya Nzambe emonana epai na ye, tosengeli kosala misala ya ye oyo atindaki ngai ntango moi ezali, butu ezali koya, ntango moto moko te akoki kosala. Ntango asili koloba boye, abwakaki nsoi na mabele mpe asali potopoto na nsɔi mpe apanzani potopoto na miso ya moto yango, alobaki na ye ete: “Kende kosukola na pisini ya Siloame” (elingi koloba Atindami). Na nsima, akendaki kosukola mpe azongaki na likoki ya komona. Bato ya kartye mpe baoyo bamonaki ye liboso lokola mosɛngi, babandaki kotuna: “Oyo azali moto oyo azalaki kofanda mpe kosɛngasɛnga te?” Basusu bazalaki koloba, “Ezali ye.” Basusu bazalaki koloba, “Te, kasi ezali moto lokola ye.” Akobaki koloba, “Ngai nazali ye.” Kasi bazalaki kaka kotuna ye ete: “Bongo ndenge nini miso na yo efungwamaki?” Ye ayanolaki ete: “Moto oyo babengi Yesu asalaki potopoto, apanzaki yango na miso na ngai, mpe alobaki na ngai ete: ‘Kende na Siloame mpe sukola.’ Bongo nakendaki mpe nasukolaki mpe nazwaki miso na ngai.” Balobaki na ye ete: “Azali wapi?” Alobaki, “Nayebi te.”

Bamemaki epai ya Bafalisai moto oyo kala akufá miso. Nzokande ezalaki mokolo ya Sabata ntango Yesu asalaki pɔtɔpɔtɔ mpe afungolaki miso. Bongo Bafalisai mpe babandaki kotuna ye ndenge nini azwaki miso. Alobaki na bango ete: “Atiaki ngai potopoto na miso, na nsima nasukolaki, mpe sikoyo nazali komona.” Bafalisai mosusu balobaki ete: “Moto oyo auti na Nzambe te, mpo atosaka Sabata te.” Basusu balobaki: “Ndenge nini moto oyo azali mosumuki akoki kosala bilembo ya ndenge wana?” Mpe bakabwanaki. Bongo balobi lisusu na moto oyo akufá miso: “Olobi nini mpo na ye?Ezalaki miso na yo nde afungolaki.” Alobaki, “Azali profeta.”

Bayuda bandimaki te ete akufá miso mpe azwaki miso na ye kino babengaki baboti ya moto oyo azwaki miso na ye mpe batunaki bango ete: “Oyo azali mwana na bino, oyo bolobi abotamaki miso ekufá? Bongo azali komona sikoyo ndenge nini?” Baboti na ye bayanolaki ete: “Toyebi ete oyo azali mwana na biso mpe ete abotamaki miso ekufá, kasi toyebi te ndenge nini sikawa azali komona, mpe toyebi te nani afungolaki miso na ye. Tuná ye, akómi mokóló. Akoloba mpo na ye moko.” Baboti na ye balobaki bongo mpo bazalaki kobanga Bayuda, mpamba te Bayuda basilaki koyokana ete moto nyonso oyo akoyambola ete Yesu azali Masiya, akolongolama na sinagoga. Yango wana baboti na ye balobaki ete: “Akómi mokóló, bótuna ye.”

Bongo mpo na mbala ya mibale babengaki moto oyo akufá miso, mpe balobi na ye: “Pesá Nzambe nkembo! Toyebi ete moto oyo azali mosumuki.”Ayanolaki ete: “Nayebi te soki azali mosumuki. Likambo moko nayebi, ete atako nazalaki mokufi miso, sikoyo nazali komona.” Balobaki na ye ete: “Asalaki yo nini? Ndenge nini afungolaki miso na yo?” Ayanolaki bango ete: “Nasili koyebisa bino, mpe bolingi koyoka yango te, mpo na nini bolingi koyoka yango lisusu?Bino mpe bolingi kokóma bayekoli na ye?” Bongo bafingi ye, balobi: “Yo ozali moyekoli na ye, kasi biso tozali bayekoli ya Moize. Moto yango ayanolaki ete: “Talá likambo moko ya kokamwa, boyebi te epai awuti, nzokande afungolaki miso na ngai. Toyebi ete Nzambe ayokaka basumuki te, kasi ayokaka moto oyo azali kosambela ye mpe atosaka mokano na ye. Naino te banda mokili ebandaki, eyokamaki naino te ete moto moko afungolaki miso ya moto oyo abotami miso ekufá miso. Soki moto oyo auti na Nzambe te, akokaki kosala eloko moko te.” Bazongiselaki ye ete: “Obotamaki mobimba na masumu, mpe ozali koluka koteya biso?” Mpe babenganaki ye libanda.

Yesu ayokaki ete babenganaki ye, mpe ntango akutaki ye alobaki ete: “Ondimi Mwana ya Moto?” Ayanolaki ete: “Mpe ye nani, nkolo, ^{[ f ]} Yebisá ngai, mpo nandima ye.” Yesu alobaki na ye ete: “Omoni ye, mpe ye oyo azali koloba na yo.” Alobaki, “Nkolo, nandimi.” Mpe azalaki kosambela ye. Yesu alobaki, “Nayaki na mokili oyo mpo na kosambisama, mpo ete baoyo bazali komona te bámona mpe baoyo bazali komona te bákufa miso.” Bafalisai mosusu oyo bazalaki elongo na ye bayokaki yango mpe balobaki na ye ete: “Solo tozali bakufi miso te, boye te?” Yesu alobaki na bango: “Soki bozalaki bakufi miso, bolingaki kozala na lisumu te.

Eteni ya lelo elobeli lisolo ya moto oyo abotamaki miso ekufá mpe azwi miso, moto oyo asengaki kobikisama te. Kobikisama ezali ya mosuni mpe ya molimo. Ezali kolakisa eloko moko oyo eleki yango moko mpe ezali kosalisa batángi bákanga ntina ya koyeba soki Yesu azali. Yesu ná bayekoli bakutanaki na moto moko oyo akufá miso ntango bazalaki kotambola. Yesu asalelaki libaku yango mpo na kosalisa bayekoli basosola ete mosala ya Nzambe ekobima epai na ye mpe ete “biso” (Yesu mpe bayekoli) tosengeli kozala na ntina ya mosala ya Nzambe, ye oyo atindaki Yesu. Yesu apesi likanisi ya bolongwi na ye, ayebisi bayekoli ete kozala na ye na mokili ememaka pole na yango mpe apesi likanisi ete bayekoli basengeli kokoba mosala ya Yesu ntango azali lisusu te.

Ntango Yesu akutani na moto oyo akufá miso, asali potopoto na mabele, atye yango na miso ya moto yango mpe ayebisi ye asukola yango na pisini ya Siloame na ntango wana abiki. Yango ebandi molongo ya mituna na ntina ya lolenge nini abikisamaki mpe nani asalaki yango. Bazalani na ye batunaki ye liboso mituna, mpe Bafalisai balandaki ye ntango bayebaki ete Yesu azalaki kobikisa bato na mokolo ya Sabata. Bafalisai batunaki baboti ya mobali yango mituna mpo na kokufa miso na ye mpe mpo na kobanga, batɛki ye. Bafalisai batunaki mobali yango mituna mpo na mbala ya mibale. Nsima ya nyonso wana, Yesu ná moto oyo akufá miso basololaki, mpe mobali yango amoni Yesu mpo na mbala ya liboso. Mituna oyo ezali se kobakisama na bonguna etindaka mobali yango akanisa ntina ya likambo oyo akutanaki na yango.   

Na ebandeli ya lisolo, moto ayebi kaka mobikisi na ye lokola moto oyo abengamaki Yesu (v. 11). Na sima abengi Yesu profeta (v. 17). Na molongo 33 ayebisi Bafalisai ete Yesu asengeli kouta na Nzambe mpe, na koyambola yango, babengani ye na sinagoga. Na nsuka, Yesu atuni ye soki andimi Mwana ya Moto. Encore insure mobali atuni nani wana. Ntango Yesu alobi ete azali kosolola na ye, ayanoli na “Nkolo, nandimi” (v. 38) mpe akomi molandi. Mobali yango ayei na kondima mobimba, azali na miso ya molimo mpe ayebi nani Yesu azali.

Lisolo yango elobeli mpe basumuki mpe kosambisama. Na ebandeli bakonzi ya Bayuda (“Bayuda”) bazali na ntembe te na ntina na lisumu ya moto oyo abikisaka na Sabata, kasi nsukansuka basukisi ete azali mosumuki. Bayuda bamonani lokola bakosi oyo bakufá miso, bakokoka te komona Masiya kati na bango.  

Moto oyo akufá miso akoki komonisa lolenge moko ya bokutani ya kondima elongo na Yesu, to mikakatano oyo baklisto bazalaki kokutana na yango epai ya bakonzi ya sinagoga. Lisolo yango ezali mpe kolendisa baklisto bákóma na kondima moko ya mozindo koleka oyo bazwaki na ntango bakutanaki na Yesu mpo na mbala ya liboso. 

Mituna

1. Ndenge nini ozalaki kokakatana mpo na kosakola na miso ya bato nyonso bindimeli na yo epai na Yesu? Ndenge nini osili komitya na likama mpo na koyebisa bato kondima na yo? Ndenge nini ba ostracisé yo mpo na yango?
2. Atako mokufi miso azwaka miso ya mosuni mpe azali kokola na miso ya elimo, ndenge nini ozali komona ete Bafalisai bazali kokola na bokufi miso?
3. Ndenge nini okoki kolimbola mokumba ya bayekoli na lisolo oyo?

Kotinda

Liloba ya Bokabi

Bayekoli ya sembo bayanolaka na boyebi oyo ezali se kobakisama ya bokabi mingi ya Nzambe na kokabolaka engebene na bamposa ya mitema na bango; na etinda to na bopekisami te.

—Malongi mpe Mayokani 163:9

Kitunga ya makabo ezali soki olingi kosunga misala ya kokoba, ya bituluku mike lokola eteni ya eyano na yo ya motema malamu.

Libondeli ya likabo mpo na Karezimo euti na buku A Disciple’s Generous Response:

Nzambe oyo azali ntango nyonso, Limbisa biso ntango tozali moke koleka bolingo, moke koleka kotonda na elikia, moke koleka oyo okeli biso tozala. Mawa mpe ngolu na yo ezali ntango nyonso elongo na biso. Tika ete tozwa makasi na miso na yo, mpe tika ete toyanola na bolingo na yo na milimo ya bokabi. Amen.

Libyangi mpo na Likita oyo ekolanda

Loyembo ya nsuka

CCS 608, “Zwá Bomoi Na Ngai mpe Tiká Ezala”

Libondeli ya nsuka

---

Ba Options ya kobakisa Selon Groupe

Elambo ya Elambo ya Nkolo

Makomi ya Komunio

Pona mokapo moko mpo na kotanga uta na boponi oyo: 1 Bakolinti 11:23–26 ; Matai 26:17–30 ; Malako 14:12–26 ; Luka 22:7–39 .

Liloba ya Komunio

Bato nyonso bayambami na mesa ya Klisto. Elambo ya Nkolo, to Komunio, ezali elambo oyo kati na yango tomikundoli bomoi, liwa, lisekwa, mpe bozali ya kokoba ya Yesu Klisto. Na Lisanga ya Klisto, tozali mpe komona Komunio lokola libaku ya kozongisa sika liyokani na biso ya libatisi mpe kosalama lokola bayekoli oyo bazali kobika na etinda ya Klisto. Basusu bakoki kozala na bososoli ekeseni to ebakisami na kati ya bonkoko na bango ya bondimi. Tobengisi baoyo nyonso bazali kosangana na Elambo ya Nkolo mpo na kosala yango na bolingo mpe kimia ya Yesu Klisto.

Na eleko oyo ya Karezimo tika tokabola na Komunio lokola elakiseli ya lipamboli, kobikisa, kimia, mpe lisanga. Na bolengeli toyemba uta na Lisanga ya Klisto Ayemba 526, “Ezali na Moto oyo azali koyoka ete abongi te?”

Kopambola mpe kopesa mampa mpe vinyo.

Makanisi mpo na Bana 

Biloko ya kosalela: Lokasa ya kosala langi na Sceau ya Eklezia, ba crayons, to ba marqueurs oyo ekoki kosukola

Kabolá lokasa ya langi mpe sɛngá bana bálimbola yango.

Loba: Yango babengaka yango Elembo ya Eklezia. Kasɛti ezali elilingi to elembo oyo ezali komonisa eloko moko. Elembo oyo ezali komonisa Lisanga ya Klisto mpe bomipesi na biso na kimia ya Yesu Klisto.

Nini omoni oyo ezali na kimia na elilingi oyo? Lendisá bana báyanola. Ndimá biyano na bango.

Biblia esalisaka biso tóyeba bolingo ya Nzambe mpo na bato nyonso mpe bikelamu nyonso. Moko ya ndimbola ya bolingo ya Nzambe oyo ezali kosala na mokili ezali:

Nkoi akofanda elongo na mwana na mpate, .
nkoi akolala elongo na mwana ya ntaba [mwana ya ntaba], .
mwana ya ngɔmbɛ ná nkosi mpe [bana niama] oyo ezali mafutamafuta, .
mpe mwana moke akokamba bango.

—Yisaya 11:6 NRSV

Yango babengaka yango bokonzi ya kimya ya Nzambe. Banyama ya nsɔmɔ bafandaka elongo na banyama mikemike oyo ebɔndisama na ndenge ya kimya na boye ete ata mwana moke akoki komema bango zingazinga kozanga likama. Mpo na biso, ezali komonisa lolenge ya kofanda elongo na mosusu kozanga mobulu, koyina, kokanisela bato mabe, mpe kobanga.

Elembo oyo ezali elilingi ya lolenge ya bomoi epai wapi bozalisi nyonso ezali na kimya.

Okoki kosala nini mpo ozala na kimya?

Ndenge nini okoki kokabola kimya elongo na basusu?

Kabolá ba crayons mpo bana bakoka kosala langi na sceau na bakiti na bango.

Liteya Esalisaka

Kolukaluka na Makomami

Liteya ya Nsango Elamu ya lelo ezali kati na botangi milai na lectionary, kopesaka mosakoli libaku mpe mokakatano. Na ngambo moko, lisolo ya Yoane oyo elobeli kobikisama ya moto oyo akufá miso ezali koyebisa masolo na ndenge na yango ya malamu koleka: bato nyonso oyo balobeli, masolo ya sikisiki, matata, mpe kosilisa likambo yango. Epai mosusu, lisolo molai lokola oyo ekoki komeka mosakoli kozanga mpasi mpo na kolobela makambo nyonso ya lisolo yango mpe makambo oyo yango emonisi mpo na bomoi ya mikolo na biso. Ekozala malamu mingi mpo mosakoli apona eteni moko ya lisolo. Motó ya likambo ya mokolo yango epesi esika ya kotya likebi: na bokeseni oyo ezali kati na moto oyo akufá miso, kasi abikisami mpe mokemoke akómi kososola nani Yesu azali; mpe bakonzi ya mangomba oyo bamonisami lokola batikali miso ekufá.

Tosengeli liboso koyeba makambo mibale. (1) Lelo oyo tozali kososola bantina ya nzoto ya mikakatano ya komona, kasi na mokili ya kala mingi bazalaki kokanisa ete makambo motindo wana mauti na lisumu ya moto ye moko to ya nkola. Yesu aboyi ndimbola oyo (v. 3). (2) Ntango Yoane alobeli “Bayuda,” azali kolobela bakonzi ya mangomba ya ntango na ye, kasi bato mobimba te. Simbá ete moto nyonso oyo azali na lisolo oyo azali Moyuda (ata mpe Yesu!).

Lokola lisolo ezali kokende liboso ekomi polele ete bokufi miso ya nzoto ya mobali yango epesi Yesu libaku ya kokumisa Nzambe na kobikisaka ye . Nzokande, ntina monene ya lisolo yango ezalaki ya kolakisa lolenge nini mobali yango akómaki mokemoke komona soki Yesu azalaki nani mpe komonisa polele bokufi miso ya elimo ya bato mosusu oyo balobeli na lisolo yango. Moto oyo akufá miso alobeli liboso Yesu lokola mosakoli na vɛrsɛ 17, kasi na vɛrsɛ 22 bayebisaki biso ete ekoki kozala ete ayambolaki ete Yesu azali Masiya. Na nsima na vɛrsɛ 28 amonani lokola moyekoli. Na eteni ya suka Yesu atuni ye soki andimi Mwana ya Moto. Mobali yango azali naino na ntembe te mpe atuni nani yango. Ntango Yesu alobi ete azali kosolola na ye, ayanoli na maloba oyo: “Nkolo, nandimi” mpe akómi molandi.

Ekoki kozala ete bato ya liboso oyo bayokaki lisolo yango bazalaki bandeko ya lisangá moko na engumba moko oyo bato mingi bafandaka, mabota mingi nsima ya lisekwa, oyo Yoane akomelaki bango lisolo na ye ya Evanzile. Bato ya mayele na makambo ya kala bandimaka ete Bayuda mpe baklisto basangani ya lisangá bakutanaki na minyoko na bakonzi ya mangomba ya Bayuda ya mboka mpo bayambolaki ete Yesu azali Masiya. Ekoki kozala ete bazalaki na boyokani na bato ndenge na ndenge oyo bazali na lisolo oyo. Baoyo bazalaki kobanga koyambola na miso ya bato nyonso ete Yesu azali Masiya bakokaki mbala mosusu kososola baboti ya moto oyo akufá miso (v. 22). Baoyo babenganamaki na sinagoga mbala mosusu bamimonisaki lokola moto oyo akufá miso (v. 34). Lisolo yango endimisi kaka te nguya ya Yesu ya kobikisa, kasi ezali mpe kolakisa ndenge nini kobanga minyoko ezalaki kopekisa bamosusu kati na bango bámona bango, lokola bayekoli ya liboso, bazalaki kotɛka ye.

Na nsima ezali likambo ya kokamwa te ete lisolo oyo eponami mpo na eleko ya Karezimo, ntango oyo totalaka bomoi na biso mpe toyambolaka mabunga na biso. Lokola bayoki oyo bayokaki lisolo oyo mpo na mbala ya yambo, ntango mosusu tomonaka ete ezali kobangisa kokabola bondimi na biso na Klisto elongo na basusu. Ntango mosusu tozali kotelemela, lokola moto oyo abikisami, mpo na kotatola na basusu ya malamu Nzambe asali na bomoi na biso. Lokola bango, tokoki kozala na miso na biso ya mosuni mpe ya molimo efungwami ntango tozali kozela boyei ya pole ya Klisto na bomoi na biso na Pasika.

Makanisi ya Central

1. Mbala mingi tozalaka na likoki te ya komona ndenge oyo bobangi epekisaka kondima mpe litatoli na biso.
2. Basusu bakoki kotɛmɛla biso ete tóyebisa bango nsango malamu ya Klisto.
3. Pole ya Klisto ekoki kofungola miso na biso mpo na komona misala ya Nzambe emonisami kati na biso.

Mituna mpo na Molobi

1. Ozali komimonisa na nani na lisolo yango? Ntango nini obangaki koyambola Yesu Klisto? Ntango nini osili komitya na likama mpo na koyebisa bato kondima na yo? Ntango nini osili kolongola basusu mpo na bindimeli na bango?
2. Na eleko oyo ya Karezimo, nini ezali mpasi mpo na kotala kati na bisomei, na mabota na biso, mpe na masangá na biso?
3. Na banzela nini pole ya Klisto esalisaka biso tomona mabunga na biso mpe tondima lisalisi ya ngolu ya Nzambe?

 

Mateya

Liteya ya Mikóló

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Yoane 9:1–41

Liteya Likanisi

Pole ya Klisto ekoki kofungola miso na biso mpo na komona misala ya Nzambe emonisami kati na biso.

Mikano

Bayekoli bako...

• kosala Kofanda na Liloba lokola eteni ya mobembo ya Karezimo.
• kokutana na lisolo ya Yoane 9:1–41 na nzela ya makanisi ya moto moko na lisolo.
• kosalela Yoane 9:1–41 mpe Malongi mpe Mayokani 163:3a–c na makambo na lisanga.

Biloko ya kopesa

• Biblia 
• Lokasa ya biyano mpo na moyekoli moko na moko (nsuka ya liteya) .
• Ba stylos to ba crayons
• Lisanga ya Klisto Ayemba ( CCS ) .

Maloba mpo na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomami” mpo na Yoane 9:1–41 na Lisungi & Masungi ya kelasi, Mobu A: Kondimana ya Sika (na kotiya likebi mingi na Nsango Elamu engebene na Matai), lok. 50, oyo ekoki kozwama na nzela ya Herald House .

Kosangisa

Ezali kosala ete boyebi ya nsima esala mosala, ebongisaka, mpe ezali kotinda mpo na liteya (15% ya ntango mobimba ya mateya)

Lelo ezali mokolo ya lomingo ya minei na Karezimo. Tokila bilei mikolo 40 na komikundolaka kokila bilei ya Klisto ye moko na esobe. Mobembo na biso na Karezimo epesi biso libaku ya kobongisa lisusu makambo ya motuya mpe kosala esika na bomoi na biso mpo na kozala na miso ya Nzambe na bososoli mpe na mokano mingi. Ntango tozali kosalela komitalela mpe kobongwana na nzela ya losambo, kokila bilei, komiboya, mpe bokabi, tomifungoli na mikano ya bokeli ya Nzambe na bomoi na biso mpe na mokili na biso.

Tobandi na momesano ya Kofanda na Liloba kosalelaka Yisaya 58:6–12 .

Tanga eteni (tala Lokasa ya biyano) oyo ezwami na NRSV mpe Nsango. Lekisa mwa ntango na bomanioli na nkuku na mituna oyo elandi, koma makanisi na yo na Lokasa ya biyano, to kabola na bituluku ya bato mibale to misato.

• Nini ezali kozongisama kati na yo? 
• Obengami nini mpo na kozongisa?

Tanga to yemba “Kamba Ngai, Nkolo” CCS 450.

Komipesa

Abengisi bolukiluki mpe boyokani (35% ya ntango ya mateya) .

Makambo oyo elandi ezali makambo ya ntina ya ntina mpo na mokapo ya makomi ya ntina ya lelo.

1. Lelo oyo tozali kososola bantina ya nzoto ya mikakatano ya komona, kasi na mokili ya kala mingi bazalaki kokanisa ete makambo ya ndenge wana ezalaki mbuma ya lisumu ya moto ye moko to ya nkola. Yesu aboyi ndimbola oyo (v. 3).
2. Ntango Yoane alobeli “Bayuda,” azali kolobela bakonzi ya mangomba ya ntango na ye, kasi bato mobimba te. Simbá ete moto nyonso oyo azali na lisolo oyo azali Moyuda (ata mpe Yesu!).

— Lisungi & Lisalisi ya kelasi, Mobu A: Kondimana ya Sika , lok. 50. Ezali na ntina te

Pesá moko ya bilembo oyo elandi na bato mokomoko, mibalemibale, to bituluku mikemike. Tanga Yoane 9:1–41 mpe benga moto moko na moko ayoka lisolo uta na makanisi ya moto wana. Lobela mituna (na kotalaka ezaleli na yo) oyo elandi mpe kabola bososoli na etuluku ya monene.

Moto abotami miso ekufá
Bakonzi ya mangomba
Baboti
Bayekoli

• Na makambo nini ozali mokufi miso na nzoto to na elimo?
• Nini ezali kopekisa yo osakola Yesu lokola Klisto?
• Na banzela nini bolongolami na lisanga?
• Ndenge nini pole ya Nzambe emonisami kati na yo TO nini ezali kopekisa yo obimisa pole ya Nzambe?

Kopesa eyano

Ememaka bayekoli uta na koyoka kino na kosala (35% ya tango ya mateya) .

Tanga Malongi mpe Mayokani 163:3a–c.

3a. Bobengami mpo na kokela banzela na mokili mpo ete kimia kati na Klisto ezala na nzoto ya boyokani mpe ya mimeseno. Elikya ya Siona ekokisama ntango bomoni ya Klisto ezwami na masanga ya bokabi, bosembo, mpe kimia.

b. Likoló na nyonso, salá makasi ozala sembo na emonaneli ya Klisto mpo na Bokonzi ya Nzambe oyo ekozala na kimya awa na mabele. Na mpiko nyonso kotelemela mimeseno ya mimeseno, ya politiki, mpe ya losambo oyo ekeseni na mikano ya boyokani mpe ya kozongisama ya Nzambe. Luká kimya.

c. Ezali na bopusi ya mayele mabe, kasi ya nguya, kati na mokili, misusu kutu balobaka ete ezali komonisa Klisto, oyo ezali koluka kokabola bato mpe bikólo mpo na kokokisa mikano na bango ya kobebisa. Oyo ezali koluka koyeisa motema ya moto moko makasi na mosusu na kotonga bifelo ya bobangi mpe ya makanisi mabe ezali ya Nzambe te. Zala mingimingi na bokebi mpo na bopusi oyo, noki te ekabola yo to epengwisa yo uta na misio oyo babengi yo.

Ndenge nini okoki kokoma lisusu lisolo ya John mpo na lisanga na bino lelo?

• Nani azali komonisa moto (ba) oyo azali na mposa ya kobikisama na nzoto to na molimo? Bamposa na bango ezali nini?
• Mimeseno nini ya mimeseno, ya politiki mpe ya losambo oyo ekeseni na kokokisa bamposa oyo balobeli?
• Kobanga nini epekisaka baoyo bakoki kosala na bamposa yango?
• Misala nini ya sikisiki ya lisangá ekoki kosilisa bamposa mpe bobangi?

Kotinda

Ezali kotala ndenge nini liteya ekoki kozala na bomoi (10% ya ntango ya liteya) .

Pona fraze to molongo moko uta na Yoane 9:1–41 to Malongi mpe Mayokani 163:3a–c mpo na kosalela na momesano ya molimo ya moto ye moko na boumeli ya poso (baposo) ekoya. Ndenge nini esalisaka yo omonisa pole ya Nzambe? Okokabola pole ya Klisto epai ya nani?

Kopambola

Tango ya losambo, ya masanzoli, ya lipamboli, pe ya elikia (5% ya tango ya mateya)

Tanga Nzembo 23 to Baefese 5:8–9 lokola losambo ya bosukisi ya lipamboli.

Lokasa ya biyano

Mokolo ya lomingo ya minei na Karezimo

Kofanda na Liloba: Yisaya 58:6–12 (ezwami uta na NRSV mpe Nsango)

Motangi 1: Oyo ezali te kokila bilei oyo naponi: kofungola mikangano ya kozanga bosembo, kolongola bansinga ya ekanganeli, kotika banyokolami bakende bonsomi, mpe kobuka ekanganeli nyonso?

Motangi 2: Ezali te kokabola bilei na yo na bato oyo bazali na nzala, kobengisa babola oyo bazangi ndako na bandako na bino, kolata bilamba na balati mabe oyo bazali koningana, kozala na maboko ya mabota na bino moko?

Motangi 1: Bongo pole na yo ekobima lokola ntongo, mpe kobikisa na yo ekobima noki;

Motangi 2: Bosembo na yo ekofungola nzela na yo. Nzambe ya nkembo ako securiser passage na yo.

Motangi 1: Bongo bokobenga, mpe Nkolo akoyanola; okolela mpo na lisalisi, mpe akoloba Tala nazali.

Motangi 2: Soki olongoli misala ya mabe, otiki kopesa foti na baye bazwi mpasi, otika koloba mabe mpo na masumu ya bato mosusu, . 

Soki bozali na bokabi epai ya bato oyo bazali na nzala mpe bobandi komipesa na bato oyo bazali na nse mpe na libándá, .

Bomoi na bino ekobanda kongenga na molili, bomoi na bino ya elili ekosukolama na pole ya moi.

Motangi 1: Nkolo akokamba yo ntango inso, mpe akotondisa bamposa na yo na bisika ya mpamba, mpe akosala ete mikuwa na yo ezala makasi; mpe okozala lokola elanga oyo etondi na mai, lokola liziba ya mai, oyo mai na yango esilaka te.

Motangi 2: Okosalela bitika ya kala ya bomoi ya kala mpo na kotonga sika, kotonga lisusu miboko uta libanda ya kala na yo.

Bokoyebana lokola baye bakoki kobongisa, kozongisa, kotonga lisusu, mpe kobongisa lisusu, mpe kosala ete masanga ya bato ekola malamu.

• Nini ezali kozongisama kati na yo?
• Obengami nini mpo na kozongisa?

Liteya ya bilenge

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Yoane 9:1–41 

Liteya Likanisi

Kozala polele mpo na makanisi ya sika esalisaka bayekoli bákola na lolenge ya Klisto. 

Mikano 

Bayekoli bako... 

• tóyeba banzela oyo tokoki kokufa miso. 
• koluka koyeba ndenge ya kokola lokola bayekoli ya Yesu. 
• kokutana na lolenge nini bozangi makoki ya nzoto ekoki kobimisa makanisi ya sika. 

Biloko ya kopesa 

• Biblia 
• Lisanga ya Klisto Ayemba ( CCS ) . 
• Sakosi ya moke to ya monene —papye to biloko mosusu oyo ezali polele te 
• Biloko oyo esengeli kosimba, koyoka mpe koyoka nsolo 
• Elamba mpo na kozipa miso (optionnel) . 

Liyebisi na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomi” mpo na Yoane 9:1–41 na Lisungi & Masungi ya kelasi, Mobu B: Kondimana ya Sika (na kotiya likebi mingi na Nsango Elamu engebene na Matai) , lok. 50, oyo ekoki kozwama na nzela ya Herald House . 

Kosangisa

Ezali kosala ete boyebi ya nsima esala mosala, ebongisaka, mpe ezali kotinda mpo na liteya (15% ya ntango mobimba ya mateya)

Mokufi miso uta na Mbotama 

Moto ayekolaka makambo ya mokili ya mosuni na nzela ya mayoki ya kosimba, ya komeka, ya koyoka nsolo, ya koyoka mpe ya komona. Moto oyo abotami kozanga komona ayekolaka makambo ya mokili na bango na nzela ya kosimbama, komeka, nsolo, mongongo, mpe ntango mosusu komona malamu te. 

Tondisa saki na biloko oyo basangani ya etuluku bakokaki koyeba na kotalaka kasi bakoki kozala na mokakatano ya kosalela bobele mayoki na bango mosusu. Moko na moko, senga mondimi moko na moko asimba loboko na kati ya saki, apona eloko moko, mpe ayeba yango na kosimbaka, koningisa, to koyoka nsolo. (Zalá na biloko mingi ya nsolo kitoko lokola biloko ya nsolo kitoko ndenge na ndenge oyo ezingami ndenge moko. Tika ete bálongola yango na saki mpo eyoka nsolo. Longola mosala yango soki moto azali na allergie.) 

• Mosala yango esalaki ete omiyoka ndenge nini? 
• Soki okokaki komona biloko yango, olingaki komiyoka malamu koleka? 

Komipesa

Abengisi bolukiluki mpe boyokani (35% ya ntango ya mateya) .

Yesu Abikisi Moto oyo akufá miso banda kobotama 

Pesa mikumba mpo na botangi ya Yoane 9:1–41 . Okozala na mposa ya bayekoli, Yesu, mokufi miso, baboti na ye, mpe bituluku mibale ya Bafalisai. Mokambi ya etuluku akosala lokola moyekoli ya lisolo; ba acteurs bakoki koloba biteni to kosala mime tango moyekoli ya lisolo azali kotanga. Tángá vɛrsɛ yango. 

• Motuna nini ezalaki na ntina ya lisumu na lisolo oyo? ( Bato bazalaki kondima na ekeke ya liboso ete kolɛmba nzoto ezalaki mbuma ya lisumu ya moto.) Nini eyebani na ntina na bantina ya bibɔsɔnɔ lelo oyo? 
• Yoane asaleli elembo ya pole na Nsango Elamu mobimba. Ndenge nini motó ya likambo “pole” mpe “molili” esalelami na vɛrsɛ oyo? 
• Ndenge nini mokomoko ya bato oyo balobeli na lisolo yango ayanolaki? 
• Lisolo oyo esalemaka na boumeli ya bangonga mingi na bato oyo bazali na kati mpe kobima na lisolo yango. Ndenge nini yango ezali na bopusi likoló na lisolo yango? 
• Nani azali mokufi miso na lisolo? Ezali na mitindo ndenge na ndenge ya kokufa miso? 
• Okanisaki nini ntango mobali yango atunaki Bafalisai na vɛrsɛ 27 soki balingi kokóma bayekoli ya Yesu? Eyano na bango ya “ɛɛ” to “te” elingaki kopesa ndimbola nini? 
• Lisolo kati na Yesu mpe moto oyo abotamaki miso ekufá na milongo 35–38 elakisi nini mpo na yo? 
• Ndenge nini okoki koloba na mokuse vɛrsɛ oyo? 

Kopesa eyano

Ememaka bayekoli uta na koyoka kino na kosala (35% ya tango ya mateya) .

Mobali oyo abotamaki miso ekufá azwaki kosalelama ya miso na ye mpo na komona mokili mpo na mbala ya liboso. Azwaki mpe bososoli ya elimo. Amonaki soki Yesu azalaki nani. 

Lipamboli ya Basakramentu 

Yesu apambolaka baoyo bazali na bosɛnga. Apesaka kobikisama mpe bomoi ya sika.

Basakramentu ezali misala ya sipesiale oyo epesami na lingomba mpo na kopesa ngolu ya Yesu Klisto na balandi na ye mpe na baye banso azali na mposa ya kosimba na mawa na ye. Basakramentu ezali libatisi, bondimisi, Elambo ya Nkolo, libala, lipamboli ya bana, kotia maboko mpo na bato ya maladi, botiami na bonganganzambe, mpe lipamboli ya mosakoli. Na ba ministères wana, Nzambe asantisaka ba éléments communs ya création pona kopambola vie ya mutu pe ko renouveler pe kosala lingomba pona koluka bokonzi ya Nzambe ya kimia. 

Lingomba na mokili mobimba ekumisaka basakramentu. Misala oyo ya sipesiale esalela bilembo oyo bato mingi basalelaka mpe ndenge oyo tomeseni na yango mpo na kobenda biso na boyokani na Nzambe, oyo alukaka kosala boyokani elongo na biso. Basakramentu esangisi ngolu mpe kimia ya Nzambe mpe ememaka na mbongwana ya bomoi mpe masanga na biso. Basakramentu ebongisaka bomoto na biso mpe bomoi ya lisanga lokola balandi ya Yesu Klisto. Wana tozali komona mapamboli oyo ezali na nzela ya basakramentu, tozwi nguya ya kokabola kimia ya Yesu Klisto mpe kokokisa etinda na biso na mokili. 

—Talá Kokabola na Lisanga ya Klisto , 4th Edition, nk.
Bilili ya elambo moko na moko bizali na nkasa 45–50 to na CofChrist.org .  

Soki ntango ezali, sala masano ya elambo moko na moko mpe tika bandimi ya etuluku bazwa mokano ya oyo nini ezali kosalema. 

• Basakramentu nini otosi? 
• Bosangani na basakramentu nini? 

Bosala bituluku mike to babale mibale mpe bopesa lisanga to mibale moko na moko moko ya basakramentu mwambe ya Lisanga ya Klisto. Lobela lolenge nini elambo moko na moko esalisaka bato bakokola lokola bayekoli. Limbola lolenge nini yo, to moto moko oyo oyebi, okoli lokola moyekoli na nzela ya kosangana to kotosa basakramentu. Kabola bososoli na etuluku ya monene. 

Kokende na Mozindo 

Na boumeli ya bambula mingi oyo euti koleka, bolukiluki esalemi na Théologie ya Handicap na bato ya mayele —basusu kati na bango bazali mpe bibɔsɔnɔ —na bituluku ya minganga, ya sociologie mpe ya teoloji. Boyekoli na bango epesi makanisi ya kosepelisa mpe lolenge ya sika ya kokanisa na ntina ya bozangi makoki ya nzoto. Bolukiluki ezali kotya ntembe na likanisi oyo ete mobali yango abotamaki miso ekufá mpo na lisumu oyo baboti na ye basalaki. Bazali kobimisa mituna ya teoloji na ntina ya motuya ya bato banso, makabo nini ba handicapés bazali na yango mpo na lisanga mpe teoloji, mpe lolenge nini teoloji ya ba handicapés ezali na bopusi na elilingi ya Nzambe oyo tozali na yango na mitó na biso. Bankombo mosusu na mosala yango ya bolukiluki ezali Deborah Creamer, Ph.D.; Nancy Eiesland, oyo azali; Jennie Weiss Block ya mboka; mpe Kathy Black kati na basusu. 

• Soki likoki ezali, tanga na ntina ya moko ya bato oyo batangami mpe kabola maye bolukiluki na bango emonisi na ntina ya bozangi makoki ya nzoto. 

Yesu alobaki ete bato nyonso bayambami mpe bazali na esika na mesa. Tanga to yemba “Mpo na moto nyonso oyo abotami” CCS 285.

Kotinda

Ezali kotala ndenge nini liteya ekoki kozala na bomoi (10% ya ntango ya liteya) .

Bisika oyo ekufá miso 

Ntango mosusu moto atalaka kasi amonaka te. Esika ya kokufa miso ekoki kolimbola kozanga makoki ya komona ya nzoto kasi ekoki mpe kolimbola ete kotala ya moto ekangami na makanisi to na mayoki. 

• Ntango nini osili koyoka ete ozali kokufa miso? 
• Ezalaki na moto moko na lisolo ya lelo oyo omimonisaki na ye? Kolimbola. 
• Ntango nini okutanaki na bososoli ya sika, libaku ya sika ya kozala moto oyo babengi yo mpo na kozala? 

Kopambola

Tango ya losambo, ya masanzoli, ya lipamboli, pe ya elikia (5% ya tango ya mateya)

Nandimi! 

Na nsuka ya lisolo, moto oyo abikisami azali koganga ete, “Nkolo, nandimi!” Moto moko ya ekeke ya zomi na mwambe na nkombo John Newton akutanaki na mbongwana oyo ememaki ye na kondima ngolu ya Nzambe. Kala azalaki motɛkisi ya baombo, asosolaki misala ya mawa oyo mombongo ya baombo ememaki epai na bato. Nsukansuka Newton akomaki ministre mpe afulamaki mpo na kokoma loyembo “Amazing Grace” CCS 19. Tanga to yemba loyembo oyo elongo. 

Sɛngá bana-kelasi básilisa maloba ya losambo oyo elandi. Bokanga na kokamba losambo mpe kobengisaka moto na moto kokabola maye bakomi na ntango ya losambo elongo. 

Nzambe ya ngolu ebele, . 

Limbisa ngai tango nazali mokufi miso na___. 

Salisa ngai namona___na basusu. 

Pesa ngai mpiko ya kobongwana___. 

Na nkombo mpe kimia ya Klisto, Amen. 

Liteya ya Bana

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Yoane 9:1–41

Liteya Likanisi

Ntango mosusu bayekoli bakufaka miso na elimo mpe bazangi koyebisa bato mosusu kondima na bango. 

Mikano

Bayekoli bako...

• lobelá bokeseni oyo ezali kati na kokufa miso na nzoto mpe kokufa miso na elimo.
• bómona ndenge oyo kokufa miso na nzoto ekoki koyoka.
• kosala lisano moko ya skit oyo elobeli ndenge ya kokabola litatoli.
• komipesa na momeseno ya elimo ya Lectio Divina .
• bakabola makambo oyo bakutanaki na yango na manaka na bango ya Karezimo, soki ekoki

Biloko ya kopesa

• Biblia 
• Ba stylos to ba crayons

Maloba mpo na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomi” mpo na Yoane 9:1–41 na Lisungi & Masungi ya kelasi, Mobu A: Kondimana ya Sika , lok. 50, oyo ekoki kozwama na nzela ya Herald House .

Kosangisa

Ezali kosala ete boyebi ya nsima esala mosala, ebongisaka, mpe ezali kotinda mpo na liteya (15% ya ntango mobimba ya mateya)

Pesa bana mbote tango bazali kokota pe sala que basala cercle. Senga bango bakabola na ntina ya mayele na bango ya Karezimo, mpe lolenge nini basalelaki makabo na bango elongo na basusu uta ntango ya kelasi ya nsuka.

Tuna bana soki bayebi moto oyo akufá miso. Mikakatano nini moto oyo akufá miso akoki kozala na yango? ( Ndakisa ekoki kozala kokutana na biloko; kozala na mposa ya lingenda to mbwa oyo ezali komona miso, bilembo ya sipesiale ya kokatisa balabala oyo ebimisaka makɛlɛlɛ, mpe kokoma na Braille .)

Komipesa

Abengisi bolukiluki mpe boyokani (35% ya ntango ya mateya) .

Eteni ya makomi ya lelo elobeli moto moko oyo abotamaki miso ekufá. Ntango mokufi miso akutanaki na Yesu, bomoi na ye ebongwanaka.

Tanga elongo Yoane 9:1–41 . 

Liyebisi: Mpo na bolai ya vɛrsɛ yango, okoki komona ete ebongi mpenza kotánga libongoli oyo ebongisami. 

Ntango Yesu azalaki kotambola, amonaki mobali moko oyo akufá miso banda kobotama. Yesu abwakaki nsoi na mabele, asalaki pɔtɔpɔtɔ na nsɔi, mpe alɛmbisaki pɔtɔpɔtɔ yango likoló ya miso ya moto oyo akufá miso. Yesu alobaki: “Kende kosukola na pisini ya Siloame.” Bongo mobali yango akendaki kosukola. Mpe azongaki komona! Bato ya kartye batunaki: “Ozali te moto oyo akufá miso oyo azalaki kofanda awa mpe kosɛngasɛnga, Nani afungolaki yo miso?” Moto yango alobaki ete: “Moto yango abengaki Yesu.” 

Bamemaki ye epai ya Bafalisai mpe ntango batunaki nani abikisaki ye, alobaki ete: “Mosakoli, oyo nayebi ezali ete nazalaki mokufi miso, mpe sikoyo nazali komona!” Batindaki ye libanda ya engumba, kasi ntango Yesu asololaki na ye, alobaki ete: “Nkolo, nandimi ete ozali Mwana ya Nzambe.” Yesu alobaki ete: “Nayei mpo na komona bato oyo bakufá miso.” 

Loba: Na eteni na biso ya makomi lelo, ezali na lolenge mibale ya bokufi miso. Moko ezali pete mpo na kososola —kokufa miso na nzoto (miso ya moto epesaka ye nzela te ya komona malamu). Lolenge ya mibale ezali mpasi mingi koleka​—kokufa miso na elimo (kozanga likoki ya komona Nzambe na mosala). 

Tomeka komeka moko. Kanga miso na yo. Sikoyo yebisa ngai misapi boni nazali kotombola (kotia misapi misato). Mpo na nini ekoki kosalema te ete tóyeba yango? ( mpo ozali “mokufi miso na nzoto” )  

Sikawa fungolá miso na yo mpe yebisa ngai misapi boni nazali kotombola. (Simbá lisusu misapi misato.) Na mbala oyo bino nyonso bozalaki na ntina! Nini ekesanaki na mbala oyo oyo esalaki ete ezala pɛtɛɛ? ( Na mbala oyo miso na biso efungwamaki, mpe pole oyo ezalaki na shambre esalisaki biso tómona .) 

Ntango totiki Yesu kongɛngisa pole na ye na bomoi na biso, tozali lisusu “bakufi miso na elimo” te. Yesu asalelaki ebele ya masolo mpe masese mpo na kosalisa bato bákanga ntina. Tokoki komona makambo oyo ebombami kati na biso oyo ezali kotinda biso tókakatana mpo na koyebisa bato mosusu bolingo ya Yesu.  

Bosala bituluku ya bato mibale to misato mpe bosala skit moko na ntina ya komona eloko moko nzinganzinga na bino oyo esengeli na likebi ya sipesiale to na ntina ya kokabola maye oyebi na ntina ya Yesu. Kanisá kosolola na moto moko na bisi ya eteyelo, kotelema mpo na moto oyo bazali kotungisa ye, to kobengisa moninga to moto ya libota na yo na mosala moko ya lingomba. Salá ba skits mpo na kelasi. 

Kopesa eyano

Ememaka bayekoli uta na koyoka kino na kosala (35% ya tango ya mateya) .

Lectio Divina, oyo azali 

Momeseno wana ya elimo elendisaka biso tótánga makomi malamu mpo na kokanga ntina ya Liloba ya Nzambe. Ntango nazali kotanga lisolo ya makomi oyo etongami na Yoane 9:1–41, kanga miso na yo mpe meka kozala eteni ya esika. Kanisá naino: Bato oyo balobeli na lisolo yango bazali banani? Esika yango ezali nini? Kanisá naino likambo yango​—makambo oyo ezali komonana, makɛlɛlɛ mpe nsolo oyo ezali na lisolo yango. 

Mokolo moko, Yesu akutanaki na mobali moko oyo akufá miso banda kobotama. Yesu alobaki ete Nzambe akómisaki ye miso te mpe mobali yango asalaki mabe moko te oyo esalaki ete akufá miso. 

Yesu atunaki, “Okolinga ete ozala na likoki ya komona?” Mobali yango alobaki: “Ɛɛ! Ɛɛ!  

Yesu alongolaki mwa mabele na mabele. Abwakelaki yango nsoi mpe asangisaki yango na pɔtɔpɔtɔ. Na nsima, atyaki pɔtɔpɔtɔ yango na miso ya moto yango mpe ayebisaki ye akende kosukola miso.  

Moto yango asalaki oyo Yesu alobaki, mpe nsima ya kosukola, apumbwaki mpe agangaki mpe ayebisaki bato ete: “Nazali komona!Nazali komona!Yesu asalisaki ngai namona!”  

Kotuna: 

• Omimoni wapi na lisolo?  
• Lobelá makambo oyo ozali komona, oyoki mpe koyoka nsolo ntango ozali kokanisa likambo yango.  
• Koyokaka ndenge nini soki ozali kotatola makambo oyo Yesu azali kosala? 

Kotinda

Ezali kotala ndenge nini liteya ekoki kozala na bomoi (10% ya ntango ya liteya) .

Senga banakelasi batanga ata lolenge moko ya kolakisa basusu pole ya Yesu na poso oyo.

Kopambola

Tango ya losambo, ya masanzoli, ya lipamboli, pe ya elikia (5% ya tango ya mateya)

Sukisa ntango na yo elongo na nzembo, “Nkolo, tozalaki bakufi miso, kasi sikoyo tozali komona”!