Bisaleli ya losambo

Plan ya losambo

Makomami mosusu 

Nzembo 105:1-6, 16-22, 45b; Matai 14:22–33; Baloma 10:5–15 

Kobongisa 

Ntango bato bazali kokota, kabola bakarte ya mbote to biteni ya papier mpe ba enveloppes, elongo na eloko ya kokoma na yango, na moto moko na moko mpo na kosalela yango na Libiangi ya kosala. 

Maloba ya ebandeli 

Nzembo ya Centrer 

“Na Kimya ya Mokolo oyo” CCS 161 

TO “Longwa na mbangu mpe Salá mbangu” CCS 83 

Boyei malamu 

Libiangi mpo na kosambela Botangi ya eyano 

Mokambi: O pesa matondi na Nkolo, . 

koyebisa misala ya Nzambe na kati ya bato. 

Bato: Yemba masanzoli na Nkolo; 

koyebisa misala ya kokamwa ya Nzambe. 

Mokambi: Bokanisa misala ya kokamwa ya Nzambe na biso, . 

makamwisi mpe bikateli oyo elobami, . 

Bato: Nkembo na nkombo mosantu ya Nzambe; 

mitema ya baoyo balukaka Nkolo esepela. 

Nyonso: Kumisa Nkolo! 

—Nzembo 105:1–3, 5, ebongolamaki 

Loyembo ya Masanzoli 

“Nkolo, Omemeli Biso” CCS 76 

TO “Bósepela, Bino Basantu ya Mikolo ya Nsuka” CCS 81 

Invocation ya kosala 

Eyano 

Eyano ya motema malamu ya bayekoli 

Video 

Tala video “Nalingaka, Yango wana napesaka” ezwami na : www.youtube.com .

Kopambola mpe Kozwa Dime ya Misio ya Esika mpe ya Mokili mobimba 

Botangi mpe Bomanioli ya Makomi: Genese 37:1–4, 12–28 

Tanga na Biblia ya bana to bebisa lokola lisolo. Senga ba réactions na lisolo. 

• Ozalaki na zuwa ntango nini?  
• Soki moto azali na zuwa, moto ayokaka ndenge nini?  
• Olingaki koyoka ndenge nini soki ozali Yozefe?  
• Nzambe azalaka wapi soki makambo ya mabe esalemaka?  
• Ndenge nini zuwa ekoki kobongwana na bolingo? 

Epusami na Bolingo 

Kotanga 

Bosala bituluku mibale mpe bobaluka na CCS, 540, “ Mpo na minoko ya Baanzelu ya Lola te .” Tanga loyembo na mongongo makasi elongo na etuluku ya yambo kotanga bafraze mibale ya yambo, etuluku ya mibale kotanga bafraze misato mpe minei, mpe etuluku mobimba kotanga fraze ya nsuka elongo mpo na stanza moko na moko. 

TO Ministère ya Musique TO Hymne ya communauté 

“Mpo na minoko ya Baanzelu ya Lola te” CCS 540 

Nsango 

Etongami na Genese 37:1–4, 12–28 

Losambo mpo na Kimya 

Pelisa bougie ya kimia 

Tanga losambo malɛmbɛmalɛmbɛ, kopema mwa moke esika oyo emonisami, mpo na kopesa nzela na bato oyo bazali kosangana bákanisa mpe bákóma na molende na losambo yango. Senga bango bakanisa mpe bapesa makanisi mpe mingongo na bango moko ya kimia na losambo ntango ezali kotangama. 

Libondeli 

Nzambe ya Kimya mpe ya Bosembo, . 

Tobondeli lelo mpo na baye bayebaki kozanga bosembo; 

Kopema 

Mpe mpo na baye bakutanaki na trahison ya mozindo mpo na lokoso, zuwa to koyina.  

Ya bango ezali mpasi ya mozindo oyo ebandi kobika na nzela ya nguya ya boyokani ya yo  

Elimo. 

Kopema 

Tika Présence na yo ezala polele mpo na baye bazali kosala mpasi mpe bazali koyoka bango moko. 

Kopema 

Pesá mpiko na baoyo bazali batatoli ya makanisi, oyo bazali kosala na mabɔkɔ ya boninga. 

Kopema 

Fungola miso na biso mpo na kososola maponi ya mokumba mingi. Tolekisa mitema na biso mpo na koluka mawa mpe boyokani. 

Kopema. 

Tosambela mpo na kobikisama mpe mobimba mpo na bozalisi nyonso. 

Kopema 

Na nkombo ya Moto oyo ateyaki bosembo, boyokani, kobikisa mpe mobimba—Yesu. 

Kopema 

Amen. 

Loyembo ya Losambo 

“E Nzambe ya bomoi” CCS 183 

TO “Tóbondelaka mpo na biso na mosusu” CCS 186 

Libenga ya kosala 

Kosalelaka biloko oyo epesami ntango bato bakotaki na esika ya losambo, senga na basangani bakoma nsango ya elikia mpe lisungi mpo na moto mosusu. Pesá miziki ya kimya na nsima na ntango ya mosala yango. Lendisá bango bátya karte yango na posita to bámemela bango bango moko. 

Nzembo ya Commission 

“Nkolo, oyo azali kotalela bato nyonso na motuya” CCS 637 

Lendisá bayangani báyemba na minɔkɔ mosusu oyo ezali ya bango te. 

TO “Nzambe, Pambola Eklezia na Yo na Bokasi!” CCS 638. Ezali na ntina mingi 

TO “Luka Bozindo na Yo” CCS 643 

Lipamboli ya lipamboli 

Kotinda: Malongi mpe Mayokani 154:7b 

Postlude ya sima 

Esika ya bulɛɛ: Plan ya losambo ya etuluku moke

Feti

Boyei malamu

Ntango ya Momesano ebandi na Pantekote kino na Advent. Eteni yango ya manaka ya boklisto ezangi bafɛti minene to mikolo mosantu. Na Ntango ya Momesano tozali kopesa makanisi na biso na bayekoli na biso lokola moto na moto mpe lokola lisanga ya bondimi.

Losambo mpo na Kimya

Beta ngonga to beta mbala misato malɛmbɛmalɛmbɛ.
Pelisa bougie ya kimia.

Mozalisi na biso ya ngolu mingi, tokutanaki na elikya ya kimya. Mpo na yango totomboli mitema mpe mingongo na biso na losambo.

Lokola libulu ya mai esangisi matangá ya mbula mpo na kosala etima ya mai oyo epesaka bomoi, tika ete tozwa kosopama ya Molimo Mosantu mpo na elembeteli ya kimia oyo eyaka na bomoi na biso. Lokola tozwi elaka ya kimia uta likolo, tika ete tosimba yango mpo na kosalelama na ntango ya bosenga.

Tozali mpenza komituna ndenge nini kimya ekoki kolandama wana ezali na makambo mingi ya kozanga bosembo na mokili. Tosambeli tokozala te ntina ya mpasi kasi na esika na yango tokopesa kobikisama na baoyo bazali na mposa ya lipamboli ya boye. Na bongo, baoyo bayokaki mpasi mpenza bakoki kobikisama.

Tozali na mpasi mpo ezali na baoyo bazali na lisalisi te, elikya te, eloko te. Na nsima tomikundoli lisungi ezali, elikya ezali na nsango ya baanzelu ya nsango malamu ya esengo monene. Tosepelaka na elaka ya Yesu, oyo alobaki, “Nalobi na bino makambo oyo mpo ete esengo na ngai ezala kati na bino, mpe ete esengo na bino ezala mobimba” (Yoane 15:11 NRSV). Tosambela mpo na kososola kimia na bisomei, kimia na basusu, mpe kimia na mokili.

Na bantango na biso ya malamu koleka, toyebi bolingo ezali moboko se moko oyo tokoki kotonga bomoi ya kimia, mpe tondimi ete bolingo ya boye ekosalisa biso tokoma na lolenge ya Mokonzi ya Kimya.

Mpo na yango, tozali kobondela ngolu na yo, na nkombo ya ye oyo azali ngolu, ata Yesu Klisto. Amen.

—Kenneth Stobaugh, oyo azali na mbula 19

Momeseno ya Molimo

Kosimba na kati ya Pole

Tanga makambo oyo elandi na groupe:

Likanisi na biso ya Mobeko ya Koumela na poso oyo ezali na Mapamboli ya Lisanga. Toteyami kokela masanga ya kimia na mabota na biso, na ba quartiers, na masangá, na bikolo, mabota, mpe na mokili mobimba. Momesano ya molimo oyo esalisaka biso toyoka boyokani na masanga na biso ebengami kosimba na pole. Ezali lolenge moko ya losambo/komanyola ya intercesseur oyo ebongisami na mouvement Quaker.

Bokabola malako oyo elandi:

Tokotelema na kati ya sɛrklɛ. Nakopelisa bougie oyo nasimbaki. Ba oyo batikali bokosimba maboko na bino liboso na bino lokola nde bozali kosalisa ngai nasimba mwinda.

Tiká ntango mpo etuluku ekóma na esika na yango.

Talá mwinda ya bougie mpe zala na bososoli ya kopema na yo moko. Bandá komitya na katikati na losambo ya mpema. Pema na liloba bolingo . Pema liloba pole . Zongelá yango mbala misato.

Benga na makanisi bankombo ya balingami, masanga, to mikili oyo bolingi kosambela mpo na yango wana tozali kosimba pole. Okoki kopesa bango nkombo na mongongo makasi to kokanga yango na nkuku na motema na yo.

Pemá mwa moke mpo na kopesa nzela na bato bákabola bankombo na mongongo makasi ndenge balingi.

Sikawa kanisá ete bato oyo opesi bango nkombo bazingami na pole oyo ezali kongɛnga lokola bougie. Koba kopema mpe komanyola na bankombo ya baye osimbi na pole na cercle na biso.

Nsima ya miniti misato ya komanyola na nkuku mpe kosimba na pole, kabola makambo oyo elandi:

Pesa mwa ntango ya botondi mpo na balingami na yo, masanga na yo, mpe likambo oyo ya kosimba na pole. Mbala ya sima okomona pole ya kolala ya moi to kobima ya moi, tika ete ekundwela yo opema mpe na losambo osimba moto oyo olingaka na pole. Amen.

Kokabola Nzinga nzinga ya Mesa

Ebandeli: 37:1-4, 12–28 NRSVue

37 Yakobo afandaki na mokili oyo tata na ye afandaki lokola mopaya, mokili ya Kanana. ² Bato yango bazali bakitani ya Yakobo.

Yozefe, lokola azalaki na mibu zomi na nsambo, azalaki kobatela etonga elongo na bandeko na ye; azalaki mosungi mpo na bana ya Bila mpe Zilipa, basi ya tata na ye, mpe Yozefe amemelaki tata na bango lapolo ya mabe mpo na bango. ³ Nzokande Yisraele alingaki Yozefe koleka bana na ye mosusu nyonso mpo azalaki mwana ya bobange na ye, mpe asalelaki ye elamba ya kokembisa. ⁴ Kasi ntango bandeko na ye bamonaki ete tata na bango alingaki ye koleka bandeko na ye nyonso, bayinaki ye mpe bakokaki koloba na ye na kimya te.

¹² Nzokande bandeko na ye bakendaki koleisa etonga ya tata na bango pene na Shekeme. ^{+ 13} Mpe Yisraele alobaki na Yozefe ete: “Bandeko na yo bazali koleisa etonga na Shekeme te?Yaka, nakotinda yo epai na bango.” Ayanolaki ete, “Ngai oyo.” ¹⁴ Bongo alobaki na ye ete: “Kende sikawa kotala soki ezali malamu mpo na bandeko na yo mpe na etonga, mpe zongisá ngai nsango.” Bongo atindaki ye longwa na lobwaku ya Hebrone.

Ayaki na Shekeme, ¹⁵ mpe mobali moko akutaki ye azali koyengayenga na bilanga; moto yango atunaki ye ete: “Ozali koluka nini?” ¹⁶ Alobaki boye: “Nazali koluka bandeko na ngai; “nabondeli yo, yebisá ngai epai bazali koleisa etonga.” ¹⁷ Moto yango alobaki ete: “Bakei, mpamba te nayokaki bango bazali koloba ete: ‘Tiká tókende na Dotane. ” Bongo Yozefe alandaki bandeko na ye mpe akutaki bango na Dotane. ^{+ 18} Bamonaki ye na mosika, mpe liboso ete apusana pene na bango, basalaki likita mpo na koboma ye. ^{+ 19} Balobaki ete: “Molɔti oyo ayei. ^{+ 21} Nzokande ntango Rubene ayokaki yango, abikisaki ye na mabɔkɔ na bango, mpe alobaki ete: “Tiká tóboma bomoi na ye te.” ^{+ 22} Rubene alobaki na bango ete: “Bósopa makila te, bóbwaka ye na libulu oyo awa na esobe, kasi tyá ye lobɔkɔ te”​—mpo abikisa ye na lobɔkɔ na bango mpe azongisa ye epai ya tata na ye. ^{+ 23} Bongo ntango Yozefe akómaki epai ya bandeko na ye, balongolaki ye elamba na ye, elamba ya kitoko oyo alataki, ^{+ 24} mpe bakamataki ye mpe babwakaki ye na libulu. Libulu yango ezalaki mpamba; mai ezalaki na kati te.

^{+ 25} Bongo bafandaki mpo na kolya, mpe batalaki likoló bamonaki etuluku moko ya bato ya Yismaele oyo bazalaki kouta na Gileade, elongo na bakamela na bango oyo bazalaki komema minzoto, balsame mpe résine, bazalaki kokende komema yango na Ezipito. ^{+ 26} Bongo Yuda alobaki na bandeko na ye ete: “Litomba nini soki tobomi ndeko na biso mpe tobombi makila na ye? ^{’ 27} Yaka, tótɛka ye epai ya Baismaele mpe tótya ye mabɔkɔ te, mpo azali ndeko na biso, mosuni na biso moko.” Mpe bandeko na ye bandimaki. ^{+ 28} Ntango bato mosusu ya mombongo ya Bamidiane balekaki, bamemaki Yozefe, babimisaki ye na libulu, mpe batɛkaki ye epai ya Baismaele na palata ntuku mibale. Mpe bamemaki Yozefe na Ezipito.

—Ebandeli: 37:1-4, 12–28 NRSVue

Mokanda na biso ebandi na “Oyo ezali lisolo ya libota ya Yakobo” mpe elakisaka Yozefe lokola mwana mobali oyo Yakobo alingaka mingi. Mbala moko, makomi yango emonisi kobebisama ya molongo mpe ezalela ya libota oyo ebongi. Yozefe azali mwana ya Yakobo mpe Laele, mwasi oyo alingaka mingi. Koyina mpe zuwa ezali epai ya Yozefe kati na mikóló ya basi mosusu ya Yakobo. Boyokani wana oyo ekabwani esalisami te na bizaleli ya Yozefe.

Bandeko na ye batalelaka ye lokola moto ya mayele mabe mpe ya komikumisa. Bazali ‘koloba na kimya’ na Yozefe te. Mpo na kobebisa makambo, likabo ya elamba milai oyo ezali na manzaka ezali na mokumba monene na lisolo na ndenge ezali elilingi ya boyokani ya sipesiale kati na Yakobo mpe Yozefe mpe kopesaka lokumu to lokumu na Yozefe.

Bandeko ya Yozefe basalaki mwango mpo na koboma ye kasi na esika na yango batɛkaki ye epai ya bato oyo batambolaka na bisika mosusu. Mayoki mpe misala wana mpenza ya bomoto epesaka biso mwa elili na lolenge nini biso banso tozalaka na likama ya botau ya bato mpe mbala mingi toyanolaka mabe na makambo ya mitungisi. Ezali ezalela wana ya bomoto nde ekundolisi biso mposa na biso ya kozala ya Nzambe oyo ezongisaka boyokani.

Mituna

1. Ntango nini bazwaki yo boboto na ndenge oyo emonanaki ete ezali sembo te epai ya bato mosusu? Osalelaki bango ndenge nini?
2. Ntango nini eyano mabe na yo epai ya moto to likambo moko epekisi yo oyeba kozala ya Nzambe na kati ya mobulu?
3. Boyokani nini na bomoi na yo esengeli kozala ya Nzambe ya boyokani?

Kotinda

Liloba ya Bokabi

Liyebisi: Soki ozali kosalela Makanisi mpo na Bana, zwá ntango sikoyo mpo bana bákabola mandala na bango mpe makanisi nyonso oyo bazalaki na yango ntango bazalaki kosangana na momeseno ya molimo ya kosala mandala.

Bayekoli ya sembo bayanolaka na boyebi oyo ezali se kobakisama ya bokabi mingi ya Nzambe na kokabolaka engebene na bamposa ya mitema na bango; na etinda to na bopekisami te.

—Malongi mpe Mayokani 163:9

Kitunga ya makabo ezali soki olingi kosunga misala ya kokoba, ya bituluku mike lokola eteni ya eyano na yo ya motema malamu. Libondeli oyo ya likabo euti na buku A Disciple’s Generous Response:

Nzambe ya bayekoli na biso, Ntango tozali kotambola na mokili na biso ya banyongo mpe ya bozangisi, salisa biso kobomba na mayele, kobimisa na mokumba, mpe kopesa na bokabi. Na banzela oyo tika tomilengela mpo na mikolo mizali koya mpe kokela lobi ya malamu mpo na mabota na biso, baninga, misio ya Klisto, mpe mokili. Amen.

Libyangi mpo na Likita oyo ekolanda

Loyembo ya nsuka

CCS 221, “Elimo ya Klisto, Kanisá Ngai”

Libondeli ya nsuka

---

Ba Additions optionnelles En fonction ya Groupe

• Komunio
• Makanisi mpo na Bana

Elambo ya Elambo ya Nkolo

Makomi ya Komunio

Pona mokapo moko mpo na kotanga uta na boponi oyo: 1 Bakolinti 11:23–26 ; Matai 26:17–30 ; Malako 14:12–26 ; Luka 22:7–39 .

Libyangi mpo na Komunio

Bato nyonso bayambami na mesa ya Klisto. Elambo ya Nkolo, to Komunio, ezali elambo oyo kati na yango tomikundoli bomoi, liwa, lisekwa, mpe bozali ya kokoba ya Yesu Klisto. Na Lisanga ya Klisto, tozali mpe komona Komunio lokola libaku ya kozongisa sika liyokani na biso ya libatisi mpe kosalama lokola bayekoli oyo bazali kobika na etinda ya Klisto. Basusu bakoki kozala na bososoli ekeseni to ebakisami na kati ya bonkoko na bango ya bondimi. Tobengisi baoyo nyonso bazali kosangana na Elambo ya Nkolo mpo na kosala yango na bolingo mpe kimia ya Yesu Klisto.

Tokabolaka na Komunio lokola elakiseli ya lipamboli, kobikisa, kimia, mpe lisanga. Na bolengeli toyemba uta na Communauté ya Christ Sings (pona moko):

• 515, “Na Bantango oyo Tomikundoli”
• 516, “Koya elongo mpo na vinyo mpe mpo na mampa”
• 521, “Tiká tóbuka mampa elongo”
• 525, “Mesa Ezali Moke”
• 528, “Lia Limpa Oyo” .

Pambolá mpe pesá mampa mpe vinyo.

Makanisi mpo na Bana

Biloko oyo basalelaka: mandalas (ba échantillons ndenge na ndenge oyo epesami na Adobe Stock Photos), bisaleli ya kosala langi

Loba: Mimeseno ya molimo ezali bisaleli mpo na kosalisa biso toyeba mingi lolenge Nzambe asalaka na mokili. Kosala ba mandalas ezali momeseno ya elimo na bonkoko mingi ya kondima uta bankama ya bambula. Batu misusu basalaka ba mandalas na bango na sable pe ba souffler création na bango soki esili! Kokela ba mandalas esalisaka biso tózala kimia mpe na makanisi na biso, ekitisaka makanisi na biso mpo tóyoka Nzambe.

Moko na moko na bino akozwa mpo na kopona mandala oyo okolinga kopesa langi na ntango na biso elongo lelo. Lokola ozali kosala langi na mandala na yo meka kotya makanisi na yo nyonso na kosalela ntango oyo lokola ntango elongo na Nzambe. Nzambe alingi koyebisa yo nini? Nzambe alingi oyeba nini? 

Liyebisi: Zwá ntango na ntango ya Eyano ya Bokabi ya Moyekoli mpo na bana bákabola mandala na bango mpe makanisi nyonso oyo bazalaki na yango ntango bazalaki kosangana na momeseno ya molimo.

Liteya Esalisaka

Kolukaluka na Makomami

Lisolo ya bandeko ya Yozefe oyo bazalaki kosala mwango ya koboma ye, kasi na esika na yango, batɛkaki ye epai ya bato oyo bazalaki kokende na bisika mosusu ntango bazalaki kokende na Ezipito, ebongisi nzela mpo libota ya Yakobo bákende kofanda na Ezipito. Lisolo yango ekangisaka libota moko ya bato soki 70 na bakitani na bango, Bayisalaele ya kala, oyo bazalaki kozela ete Farao anyokola bango mpe nsukansuka bakosikola bango na kobima na Moize. Milongo oyo ebandi mikapo ya nsuka ya Genese oyo eyebani mingi lokola Lisolo ya Yozefe (mikapo 37–50). Nsango ya teoloji ya lisolo oyo ezali ete Nzambe asalaka na nzela ya misala ya bato mpe na banzela ya mokili.

Mpo na kososola mpe kosakola ensemble oyo ya bavɛrsɛ, mosakoli asengeli kokundwela lisangá mbuma ya likambo wana ya bokosi ya kotɛka ndeko na boombo. Na nsuka ya Genese, bandeko basangani lisusu na kozongisama mobimba ya boyokani ya malamu. Bato mingi ya mayele bakanisaka ete eteni yango ya Genese ekomamaki na ekeke ya 10 L.T.B., ntango bakomi na eleko ya Salomo balingaki koyeba misala ya Nzambe oyo ebombamaki kati na ekólo ya Yisalaele. Eteni oyo ya mikanda ya Genese ezali kolakisa lolenge nini Nzambe azali komipesa na bitumba ya libota moko na ntina ya makambo ya nguya mpe ya koponapona mpe akani kosala malamu atako zuwa ezali kati na bandeko. Na moboko, mokapo yango ezali kotala malamu oyo Nzambe akani atako bato bazali na bozangi.

Mokanda na biso ebandi na “Oyo ezali lisolo ya libota ya Yakobo” mpe elakisaka Yozefe lokola mwana mobali oyo Yakobo alingaka mingi. Mbala moko, makomi yango emonisi kobebisama ya molongo mpe ezalela ya libota oyo ebongi. Yozefe azali mwana ya liboso ya Yakobo mpe Laele, mwasi oyo alingaka mingi. Koyina mpe zuwa kati na bandeko mibali ya mikóló ya basi mosusu ya Yakobo ekɔti mbala moko na boyokani oyo ebukani ntango bana mosusu ya Yakobo bamoni ete bato bazalaki kopona bato mosusu. Bazali “koloba na kimia” na Yozefe te (v. 4). Likabo ya elamba milai oyo ezali na manzaka ezali na mokumba monene na lisolo yango na ndenge ezali elilingi ya boyokani ya sipesiale kati na Yakobo mpe Yozefe mpe kopesa Yozefe lokumu ya bokonzi.

Atako ezali na makomi ya lelo te, bandoto ya Yozefe ya bokambi mpe nguya likolo ya bandeko na ye na vɛrsɛ 5 kino 11 ezali kokómisa makanisi mabe oyo ezali kati na bandeko. Ndɔtɔ ya kala lokola oyo ezalaki kokanisama lokola bisakweli oyo Nzambe apesaki mpo na mikolo ezali koya. Simbá ete na nsima na lisolo ya Yozefe, mpenzampenza, mokapo 50, ndɔtɔ yango ekokisami.

Atako azali nyɛɛ na mokapo yango, Nzambe azali mosani monene ya lisolo yango. Bandeko ya Yozefe balukaka kopekisa bopesi ya bonzambe na kosalaka mwango mpo na koboma Yozefe mpe kobwaka nzoto na ye na libulu moko ya nse ya mabele. Bazali koloba na molongo 20, “Yaka sikoyo, toboma ye mpe tobwaka ye na moko ya mabulu...na nsima, tokotala nini ekokoma na bandoto na ye.” Awa, mokomi amonisi ete bandeko bazalaki koluka kopekisa libiangi ya Yozefe.

Na nzela ya Rubene ná Yuda, nsukansuka bandeko bazwi ekateli ya kotɛka Yozefe epai ya bato oyo batambolaka na bisika mosusu ntango bazalaki kokende na Ezipito. Mosala oyo ebongisi nzela mpo na lisolo oyo etikali na Genese. Bambula mingi na nsima, bandeko bakendaki na Ezipito mpo na nzala mpe bakutanaki na Yozefe. Yozefe alimbisi bango, mpe bandeko bayokani. Bana na bango, Bayisalaele ya kala, basukaka na boombo ya Farao kozelaka bonsomi na Nzambe. Lisolo na bango elobelami na mokanda ya Exode. Na nzela ata na bonguna, mobulu, nkanda, bokosi mpe zuwa ya bandeko, bakomi ya Genese bamonisi Nzambe lokola moto oyo abombami, kasi akoki kotyela motema, mpe azali kosala ata soki bato bazali kosala to bizaleli nini.

Makanisi ya Central

1. Nzambe asalaka na lisolo ya bato na mokano ya bonzambe.
2. Nzambe azali moto ya kotyela motema. Banzela ya Nzambe ezali ya solo mpe ekoki kotyelama motema.
3. Ata na ntango ya bitumba ya nguya, mpasi, zuwa, mpe mpasi, Nzambe azali wana mpe azali komipesa. Elikya ya boklisto elakisi ete mikolo mizali koya ezali kongenga.

Mituna mpo na Molobi

1. Nzambe asali wapi na bomoi ya lisangá na ntango oyo emonani lokola ete ezali mpasi?
2. Lokola Yozefe, bandɔtɔ nini tolɔtaka? Bilaka nini Nzambe apesi biso mpo na biso? Mokano ya Nzambe mpo na biso ezali nini?
3. Lokola bandeko ya Yozefe, ndenge nini tosili koboya bamposa mpe bandoto ya Nzambe na bomoi na biso? Tomekaki kopekisa mokano ya bonzambe ya Nzambe na bomoi na biso, na lingomba na biso, na masanga na biso, mpe na mokili na biso?

Mateya

Liteya ya Mikóló

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Ebandeli 37:1–4, 12–28

Liteya Likanisi

Mbala mingi, ezali mpasi mpo na kososola lobɔkɔ ya Nzambe oyo ezali kotambwisa.

Mikano

Bayekoli bako...

• kososola makomi mpo na bokeseni kati na makomi.
• koyeba liziba (ba) ya matata kati na bato na kati ya makomi.
• luka ba nuances sous-jacentes na saga ya Joseph.
• koyeba boyokani kati na makomi mpe makambo oyo bango moko bakutanaki na yango na bango moko mpe na lisangá.

Biloko ya kopesa

• Babiblia to mikanda ya kokabola ya eteni ya makomi: Genese 37:1–4, 12–28

Maloba mpo na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomi” mpo na Genese 37:1–4, 12–28 na Lisungi & Lisalisi ya kelasi, Mobu A: Kondimana ya Kala, nk Herald House .

Kosangisa

Lobelá na mokuse likambo moko oyo omikundoli elongo na ndeko to moto mosusu ya libota epai emonanaki lokola ete moko na bino azalaki kosepela mingi koleka mosusu. Mayoki na yo ezalaki nini?

Komipesa

Na lisolo ya lelo, Yakobo, oyo babengaki ye sikawa Yisalaele, azongaki kofanda na mokili oyo tata na ye Yisaka afandaki mpe abotaki libota monene kuna. Mwana ya nsuka, Yozefe, akómaki moto oyo Yisraele alingaki mingi, mpe yango elɛmbisaki mikóló ya Yozefe.

Saga ya histoire ya Baebre kokoma peuple ya Nzambe ezali kokoba na lisolo oyo. Ezali na makambo oyo ezali na lisolo yango oyo ezali kotya bana ya Yisalaele na matata moko na mosusu.

Bato mosusu ya mayele bamonaki bilembeteli ya bakomi ndenge na ndenge kati na makomi oyo. Na vv. 1–4 matata moko eyebisami oyo euti na Yisalaele kolakisa boboto na ye mpo na Yozefe na nzela ya likabo ya kazaka na manzaka milai (to ntango mosusu ebongolami lokola kazaka ya langilangi, oyo ezali lolenge nini ebongwanaki na kazaka ya langi mingi). Lolenge ya kazaka emonisaki ete ezalaki te eloko oyo Yozefe alingaki kolata kosala na bilanga. Ezalaki nde elamba oyo moto moko ya libaku malamu alataka. Kasi na vv. 12–28, ezali na botalisi na ntina ya liziba ekeseni ya matata esika wapi Yozefe atalelamaki lokola “moloti,” oyo esilikisaki bandeko na ye (vv. 5–11).

Senga mosali ya bolingi mpo na kotanga Genese 37:1–4 . Yoka dynamique ya famille oyo esalemaki.

Lobelá na mokuse makanisi wana ya ntina na vv. 5–11 mpo na kotia moboko mpo na eteni elandi na makomi.

• Yozefe azalaki na bandoto oyo alimbolaki, atombolaki ye koleka bandeko na ye.
• Na esika ya komanyola kaka na yango, ayebisaki bango makambo oyo azalaki kolɔta mpe oyo akanisaki ete bandoto yango elimboli. Yango ebimisaki zuwa epai ya bandeko na ye.

Yebisa mpo na nini ondimi to ondimi te maloba oyo elandi: “Kaka ntango yango [ndoto] emonisami, bobele ntango elobami, nde esakweli oyo ezali na kati ya ndoto ekomi na nguya” (Gerhard von Rad, Genese , [Louisville, KY: Westminster John Knox Press, 1973], 353).

Lokola ozali kotánga vv. 12–28, yoka lisusu mpo na bokasi ya libota. Bavɛrsɛ yango ekoki komonisa mbuma ya bomoto mpe ya ntina ya bizaleli ya Yozefe. Senga bandimi ya kelasi bayoka mpo na bilembo ya nini esalemaki na nsima kotalaka likanisi wana. Lisusu kopesa likanisi ete bayoka mpo na eloko nyonso oyo emonani lokola ezali na boyokani te na lisolo. Tika bandimi ya kelasi batanga vv. 12–28, vɛrsɛ moko moko na moko, lolenge ya rond-robin.

• Na lolenge nini mbonge oyo euti na lisolo ya Yakobo/Yisraele ezalaki naino koyokama?
• Nini emonani ete ezali na boyokani te na bavɛrsɛ yango? (Bapesaki Yozefe to atekamaki epai ya Baismale to Bagideona?)
• Nini ekoki kozala ntina ya bokeseni wana oyo ekoki kobima? ( maziba ekeseni na bonkoko ya monoko ) .
• Na eteni oyo, nini ezalaki moboko ya koyinana ya mikóló ya Yozefe?
• Bandeko ya mikóló basalaki likambo moko mpo na kokosa tata na bango. Na lolenge nini yango ezali bokobi ya mbuma ya misala ya kozanga bosembo ya Yakobo?
• Ba généralité nini okoki kozua na comportement ya batu na lisolo oyo?
• Nzambe azalaki wapi na lisolo ya monene?

Kopesa eyano

Saga ya Joseph elobelami na makomi na lolenge ete lisolo yango moko emonani lokola ezali koyangela, kasi te mobembo ya nsé ya bato oyo babundaki na bososoli na bango ya banzela ya Nzambe.

• Yebisa mpo na nini ondimi to ondimi te maloba oyo ezali awa na likoló.
• Nini omoni na mobembo na yo moko lokola bato na Lisanga ya Klisto oyo mbala mosusu ekokani na bokufi miso ya Yozefe mpe bandeko na ye na oyo etali bokambi ya Nzambe?
• Nini tokokaki kosala lokola moto na moto mpe lokola lisanga ya bondimi mpo na komifungola mpo na kososola Molimo Mosantu lokola ezali kokamba biso?

Kotinda

Atako ezali solo ete Nzambe akoki kosalela eloko nyonso mpo na bolamu, lokola na nsuka esalemaki na lisolo oyo etikali ya Yozefe, bozala na bokebi mpo na makambo na poso oyo wapi liloba ya boboto, eyano ya mawa, to mbala mosusu bokɔti ya malembe ekoki kosilisa likambo moko ya kozokisa to ya koyina. Zala mpe na makanisi ya kozala na mokano na ntina ya komipesa na momesano ya molimo mpo na kofungola motema mpe makanisi na yo na oyo Nzambe azali kosala na bomoi na yo.

Senga bandimi ya kelasi bakabola na mokuse momesano moko ya molimo oyo bamoni ete ezali na litomba mingi.

Kopambola

Senga bandimi ya kelasi bazongela fraze moko na moko nsima na yo.

Nzambe azali malamu.

Nzambe abendaka biso penepene soki totiki yango.

Nzambe asalisaka biso tólongola nkanda.

Nzambe akambaka biso na avenire ya elikya.

Liteya ya bilenge

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Ebandeli 37:1–4, 12–28

Liteya Likanisi

Tokoki kotyela Nzambe motema.

Mikano

Bayekoli bako...

• tala ndenge Nzambe asalaka na lisolo ya bato.
• bóyeba ete Nzambe azali moto ya kotyela motema mpe ya kotyela motema.
• sosola ete Nzambe azali wana mpe azali kosala ata na ntango ya mabe.

Biloko ya kopesa

• Biblia
• Lolenge ya kobeta enregistrement ya CD to YouTube ya “Kazaka ya Joseph”’ uta na Joseph’s Amazing Technicolor Dreamcoat , ya Tim Rice mpe Andrew Lloyd Weber (Boluka www.YouTube.com )
• Misala ya Misio ezwami na CofChrist.org/about-us
• Malongi mpe Mayokani 164 mpe 165, ezwami na CofChrist.org/doctrine-and-covenants
• Lisanga ya Klisto Ayemba ( CCS ) .
• Boîte na couvercle, etondi na ba déchets ya tissu ya couleur, texture riche
• Papyé na ba stylos
• Papyé ya tableau mpe ba marqueurs

Liyebisi na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomi” mpo na Genese 37:1–4, 12–28 na Lisungi & Lisalisi ya kelasi, Mobu B: Kondimana ya Kala , nk Herald House .

Kosangisa

Likabo moko ya sipesiale

Botia sanduku oyo etondi na biloko ya bilamba ya langilangi na katikati ya etuluku. Fungola etanda mpe lobela mosala nini ekokaki kopesa biloko oyo etikali.

Liteya ya lelo ezali lisolo ya libota ya Yakobo. Yozefe azalaki mwana oyo Yakobo azalaki kolinga mingi na kati ya bana 12 oyo abotaki. Azalaki kolinga mingi na boye ete Yakobo apesaki ye likabo moko ya sipesiale, elamba. Mabongoli mosusu ya Biblia ebengi yango elamba ya langi ndenge na ndenge; basusu babengaka yango elamba oyo ezali na manzaka milai. Ata soki elamba yango ebengami ndenge nini, na ntembe te ezalaki mpenza ya ntina mingi, yango emonisi ete Yozefe azalaki na ntina mingi koleka bandeko na ye nyonso. Elamba oyo ezali na manzaka milai emonisi ete ezalaki elamba oyo bazalaki kosalela mpo na kosala mosala te. Manzaka milai ekokaki kopekisa mosala ya mobateli ya mpate oyo azalaki kobatela bitonga. Elamba yango epesaki likanisi ya moto moko ya bokonzi, likabo ya kokoka mpo na mwana mobali moko ya ntina mingi mpe likabo ya zuwa mpe zuwa mpo na bandeko 11.

(Soki ozali na CD to clip ya YouTube ya “Kazaka ya Joseph” ya Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat , beta yango sikoyo.)

Komipesa

Tanga Genese 37:1–4, 12–28 .

Lisolo oyo elobeli libota ya Yakobo mpe mwana na ye Yozefe. Oyo ezali eteni ya lisolo ya bule ya Abalayama, Yisaka, mpe Yakobo elongo na Yozefe kokoba boyokani elongo na Nzambe. Atako Nzambe alobelami mpenza te na mokapo oyo, moto akoki komona ndenge Nzambe azali kosala na bomoi ya bato ntango nyonso ata ntango bato bazali kosala makambo oyo eyokani te na mokano ya Nzambe. Malongi mpe Mayokani 164:2b elobi, “Ngalu ya Nzambe, oyo emonisami na Yesu Klisto, etambolaka na bonsomi nyonso na bozalisi mobimba, mbala mingi koleka bososoli ya bato, mpo na kokokisa mikano ya bonzambe na bomoi ya bato.” Boluka Nzambe asala lokola bayekoli bazali koyanola na mituna oyo.

• Ntina nini emonisaki ete Yakobo alingaki Yozefe mingi?
• Mpo na nini bandeko basepelaki na Yozefe te?
• Yakobo atindaki Yozefe na mosala moko. Ezalaki nini, mpe mbuma nini?
• Bandeko babengaki Yozefe nini ntango bamonaki ye azali koya?
• Bandeko nini balɛmbisaki bandeko ndenge oyo bato ya mobulu bazalaki kosala?
• Mokomoko na bango asalaki nini?
• Omoni Nzambe azali kosala awa? Ndenge nini to ndenge nini te?
• Okoki kolya bilei nsima ya kobwaka ndeko na yo ya mobali, ya mwasi to moninga na yo na libulu?
• Ndenge nini mbongo to litomba ebongolaki likambo yango?
• Yozefe atɛkamaki na boombo na bandeko na ye moko. Azali kokende wapi?
• Biloko nini karavane oyo eutaki na Gileadi ezalaki komema? Ndenge nini basalelaka biloko yango?
• Osakoli nini ekosalema na nsima? Kokoma makanisi ya moyekoli mpo na komona soki ezali malamu ntango lisolo ezali kokende liboso. (Bomba banɔti oyo mpo na pɔsɔ ekoya.)

Kokende na mozindo: Molɔti oyo

Ntango bandeko ya Yozefe bamonaki ye azali koya, babengaki ye “molɔti oyo.” Eteni ya makomi ya lectionary lelo elongoli milongo 5–11. Tángá bavɛrsɛ yango na Biblia mpo na koyeba nini bandeko bazalaki kolobela.

• Ndenge nini ezalela wana oyo ezalaki kati na Yozefe, bandeko mosusu, mpe ndenge Yakobo azalaki kolinga koponapona esalisaki likambo yango?
• Yakobo ayebisaki Yozefe asala nini mpo na bandɔtɔ yango?

Ndɔtɔ na ntango ya kala ezalaki kotalelama lokola makambo ya nguya oyo esakolaka makambo oyo ekosalema na mikolo ezali koya. Mbala mingi liloba “lɔti” lelo esanganaka na bilikya mpo na mikolo mizali koya to mikano oyo tosengeli kosala makasi mpo na kokokisa yango. Ba ndoto na yo ezali nini pona avenir na yo?

Kopesa eyano

Bomekani ya Bandeko

• Mikakatano nini ozali komona na libota ya Yakobo?
• Lobelá bizaleli ya Rubene, Yuda, mpe Yozefe.
• Ozali lokola nani mingi: Rubene, Yuda, to Yozefe?
• Soki ozalaki mopesi-toli na libota, toli nini okopesa libota oyo?
• Ekozala boni soki Yozefe aboyaki kotosa tata na ye mpe akendaki te kotala soki bandeko na ye bazali malamu?
• Okomiyoka ndenge nini soki basali yo boye?
• Omoni mbongwana oyo okoki kosala na libota na yo moko?

Kotinda

Kosilisa Pasi

Initiative ya Mission ya Communauté ya Christ Aboli Pauvreté, Silisa Pasi elobi:

Tozali pene ya kozala maboko mpe makolo ya Klisto, kosembola loboko na nzela ya misala ya mawa oyo esalela babola mpe ba nzala mpe etelemisaka makambo oyo ekitisaka motuya ya bato.

Tozali kokokisa emonaneli ya nsuka ya Nzambe ntango tozali...

• Bosunga Ba oyo Bazosala Pasi
• Leisa bato oyo bazali na nzala
• Bosunga ba Ministères ya Mawa
• Yanola na Tango ya Crise

— CofChrist.org/na ntina na biso

Na esika oyo na lisolo ya libota ya Yakobo, emonani ete bobola ezali mokakatano te, kasi mpasi ezali. Bandeko bazali konyokwama mpo tata na bango azali kotyela bango likebi te; Yozefe azali konyokwama mingi, mpe yango ebimisaka zuwa makasi. Wapi na communauté na bino bomoni batu bazo souffrir? Salá etanda mpe silisa yango mpo na komona esika nini okoki kosala lokola maboko mpe makolo ya Klisto. Poná mosala moko oyo okosala lokola kelasi to lisangá.

Salá misala ya mawa mpe ya bosembo mpo na kolongola bobola mpe kosilisa bampasi oyo ezali na ntina te.

Bolanda kimia na Mabele mpe mpo na yango.

—Malongi mpe Mayokani 165:1d

ESIKA
GROUPE YA âge
TAILLE YA GROUPE
BA NZELA POSSIBLE YA KOSILISA PASI
MASOLO YA LISANGA
MAKANISI YA PROJET YA SERVICE

Kopambola

Balsame na Gileade

Karavane oyo ezalaki kouta na Gileade tii na Ezipito ezalaki komema mino, balsame, mpe résine, biloko oyo ntango mosusu bazalaki kosalela mpo na kobikisa bato. Kanisa na ntina ya baye bazali konyokwama na mokili oyo bazali na mposa ya bozali ya kobikisa ya Nzambe. Na ntembe te, Yozefe azalaki konyokwama ntango azalaki kotala miso, libanda ya libulu. Na ntango wana azalaki kokanisa nini? Azalaki koyoka ndenge nini ntango azalaki kolongwa na boombo mpo na kotɛkama lokola biloko na Ezipito? Azalaki nde konyokwama na ntango wana?

Yemba “Ezali na balsame na Gileadi,” CCS 234. Kanisá na ntina na baoyo bazali konyokwama na mokili. Loba losambo mpo na bango mokolo na mokolo na poso oyo.

Liteya ya Bana

Tyá likebi na Eteni ya Makomami

Ebandeli 37:1–4, 12–28

Liteya Likanisi

Ntango mosusu toyokaka ete Nzambe asundoli biso, kasi Nzambe azali ntango nyonso elongo na biso.

Mikano

Bayekoli bako...

• boyoka lisolo ya Joseph a trahir na bandeko na ye.
• lobela bantango oyo tomiyokaki biso moko, mpe lolenge nini Nzambe azali elongo na biso mpe azali na miango mpo na biso.
• tala ndenge nini bakoki kosalisa mpo na kokokisa Initiative ya Mission ya kosilisa bobola, kosilisa mpasi.

Biloko ya kopesa

• Biblia to Lisolo ya Maloba ya Biblia Biblia, Mobu A , ya Ralph Milton, bililingi ya Margaret Kyle (Wood Lake Publishing, 2007, ISBN 9781551455471) (ekoki kozala na yo)
• Ba streamers ya papier ya crépe na ba couleurs ebele
• Bakopi ya papye ya Kazaka ya Yozefe (nsuka ya liteya) .
• Ba pipes ya bopeto, ba paillettes, ba stickers, papier tissu, bande Washi®, ba marqueurs, ba bonbons ya mike, to biloko mosusu pona kokembisa kazaka ya Joseph
• Colle
• Papyé mpe ba marqueurs to ba crayons

Maloba mpo na Molakisi

Mpo na komilengela mpo na liteya oyo, tanga “Koluka Makomi” mpo na Genese 37:1–4, 12–28 na Lisungi & Lisalisi ya kelasi, Mobu A: Kondimana ya Kala , nk Herald House .

Kosangisa

Salá bana na bituluku mikemike. Yebisa bango ete mokapo ya makomi ya lelo ezali na ntina ya Joseph mpe kazaka na ye ya langilangi. Yambo toyoka lisolo, tokosala mwa ba manteaux ya langilangi. Poná mwana moko kati na etuluku mokomoko mpo kolata “kazaka.” Bana mosusu ya etuluku bakozala na miniti misato mpo na kosala “kazaka” mpo na mwana wana na kosaleláká ba streamers ya langilangi ya papier crêpe. Soki kelasi na yo ezali moke mpenza, okoki kosala ete bana básala mibale mibale, to okoki kosala ete kelasi mobimba básala elongo mpo na kosala “kazaka” moko likoló ya mwana.

Komipesa

Eteni ya makomi ya lelo ezali kolobela mwana ya Yakobo, Yozefe. Yebisa lisolo ya Yozefe, ebongolami uta na Genese 37:1–4, 12–28 . To tanga lisolo “Kazaka kitoko ya Joseph” uta na Lectionary Story Bible, Mobu A , na nkasa 174–176.

Yozefe azalaki mwana oyo tata na ye Yakobo azalaki kolinga mingi. Yisraele asilaki kutu kosala Yozefe elamba molai na manzaka, oyo eyebani mingi lokola “kazaka ya Yosefe ya langi ndenge na ndenge.” Bandeko ya Yozefe bayinaki ye mpo na likambo yango. Bandeko bakendaki mosika mpo na koluka matiti mpo na banyama na bango. Bazalaki lisusu te banda kala. Yakobo abandaki komitungisa mpo na bango, yango wana atindaki Yozefe akende koluka bango. Nsima ya kotambola molai, Yozefe azwaki bandeko na ye. Bamonaki ye azali koya mpe basilikelaki ye mpo azalaki moto oyo tata na bango alingaka mingi. Bandeko bakangaki Yozefe mpe bapasolaki kazaka na ye ya kitoko, na nsima babwakaki ye na libulu. Bandeko mosusu balingaki koboma Yozefe. Kaka na ntango wana, bato mosusu ya mombongo bayaki. Ba commerçants wana bazalaki kosomba pe koteka biloko pe bazalaki kutu kosomba pe koteka ba esclaves. Moombo ezali moto oyo azali ya moto mosusu. Bandeko batɛkaki Yozefe epai ya bato ya mombongo mpo na kozwa mwa mbongo. Bato ya mombongo bamemaki Yozefe na Ezipito. Bandeko bayebisaki Yakobo ete Yozefe akufi.

Tuna: “Okanisi ndenge nini Yozefe azalaki koyoka na esika oyo ya lisolo?” ( kobanga, ye moko, nkanda, komitungisa )

Eteni ya makomi ya Lectionary mpo na lelo esukaka awa, kasi bokoki kondimisa bana ete ezali na nsuka ya esengo! Ntango kaka Yozefe akómaki na Ezipito, falo ya Ezipito (faraon azali lokola mokonzi) ayekolaki ete Yozefe akokaki kolimbola bandoto, mpe ete akokaki kosalela bandoto yango mpo na kososola makambo oyo ekosalema na mikolo ezali koya. Yozefe akebisaki farao ete ekozala na mbula nsambo ya mbuma malamu oyo ekozala na ebele ya kolya, mpe na nsima mbula nsambo oyo mbula ekobɛta te mpe bilei ekozala mpenza te. Yozefe asalisaki bato bábomba bilei oyo ekoki mpo bákufa nzala te. Farao asepelaki mingi, akómisaki Yozefe mosungi na ye. Yozefe akomaki moko ya bato ya ntina mingi na Ezipito mpe azalaki na likoki ya kobikisa bomoi ya bato mingi. Nzambe azalaki na mwango mpo na Yozefe ntango nyonso.

Kopesa eyano

Pesá mwana mokomoko kopi ya lokasa ya mosala ya Kazaka ya Yozefe. Pesá bango biloko oyo bakoki kopona oyo bakoki kokembisa kazaka na yango. Makanisi ezali biloko ya kosukola ba pipes, ba payettes, ba stickers, papier tissu, bande Washi®, ba marqueurs, to ata ba bonbons ya mike. Ntango bazali kosala, lobela ndimbola ya lisolo. Lisolo oyo ekoki koteya biso nini na ntina ya bomoi na biso? Emonanaka ntango mosusu lokola Nzambe asundoli biso? Ezali ntango mosusu mpasi mpo na komona bolamu nini ekobima na bantango ya mpasi, kasi Nzambe azali ntango nyonso elongo na biso mpe azali ntango nyonso na mwango mpo na biso.

Kotinda

Ntango Yozefe azalaki na Ezipito, asukaki na likoki ya kokebisa falo mpo na nzala (ntango oyo ezalaki na bilei te) oyo ezalaki koya. Azalaki na likoki ya kosalisa farao abongisa bato, mpe yango ebikisaki bomoi ya bato mingi. Soki Yozefe asalisaki te, bato mpe banyama mingi balingaki kokufa na nzala.

Moko ya Misala ya Mission mpo na Lisanga ya Klisto ezali Kolongola Bobola, Kosilisa Pasi. Oyo ezali mission ya Klisto ya mawa. Initiative ya Mission elobi, “Tozali pene ya kozala maboko mpe makolo ya Klisto, kosembola loboko na nzela ya misala ya mawa oyo esalela babola mpe na nzala mpe etelemisaka makambo oyo ekitisaka motuya ya bato” ( Sharing in Community of Christ , 4th Edition, lok. 23).

Eleki bambula wana nyonso, Yozefe azalaki koluka ndenge ya kolongola bobola mpe kosilisa bampasi na Ezipito. Benga bana mike bazwa biloko ya bibombelo mpo na kopesa na esika ya kobomba bilei ya mboka. Lelo oyo, bakoki kosala bilembo to ba flyers mpe kokanga bilembo yango zingazinga ya ndako ya lingomba. Pɔsɔ ekoya, bakoki kozwa makabo yango mpo na komema yango na esika oyo babombaka bilei. Soki olingi, bana bakoki kosala bilembo mpo na mosala ya bolingo malamu to molulu ekeseni oyo esalisaka mpo na kosilisa bobola to kosilisa mpasi na esika ofandi.

Kopambola

Loba losambo ya lipamboli mpo na bilei oyo ekosangisama. Matondo Nzambe mpo na kozala elongo na biso mpe kozala na mwango mpo na biso, ata na ntango na biso ya mikakatano mingi.